بیایید دنیای بهتری بسازیم

منزل نو

2009-10-29T18:43:00.000-07:00

دوستان و همراهان چهار ساله‌ام، جامه نو پوشانده‌ام بر این وبلاگ، ببینید لطفا

دنیای بهترم در نشانی جدید

شهرزاد

2009-10-27T16:18:00.000-07:00

نیکلای ریمسکی کرساکف (1844-1908)، سوئیت سنفونیک شهرزاد، اپوس سی وپنج

قصه‌های شبهای عرب، افسانه‌های هزار و یک شب و شهرزاد قصه‌گو، تمام آن چیزی بود که کرساکف برای تصنیف سوئیتی زیبا لازم داشت

از کجا این قصه‌ها شروع شد و دهان به دهان نقل شد تا سالها و سالها بعد مکتوب شود، چندان روشن نیست. از پرشیا یا ایران زمین، هند، یا سرزمینهای عرب نشین؟ آن چه بدیهی است، وقتی این افسانه‌ها در سده هجدهم در اروپا انتشار یافت، از لحظه‌های اول تسخیر کرد اروپاییان را. اول بار آنتوان گالاند فرانسوی قصه را با نام ماجراهای سندباد بحری به شکل پاورقی منتشر کرد که چهارده سال طول کشید

محبوبی و قبول عام هزار و یک شب به سده نوزدهم هم تسری یافت، تا ریمسکی کرساکف آن را، یا قسمتی از آن را در قالب موسیقی ریخت، به زیبایی هر چه بیشتر. خودش گفته که چهار موومان قصه‌های مستقل هستند و بی‌ارتباط به هم. تنها یک ملودی زیبا برای ویولن سولو در هر چهار موومان شنیده می‌شود که آن هم بیانگر شهرزاد قصه گوست و این که حکایتی دیگر برای شهریار می‌آغازد

پارتیتور کار در تابستان 1888 نوشته شد، در ساحل دریاچه زیبای چریمن یتسکوی (می‌توانید اسم را رد کنید، به یقین خواندنش همان قدر سخت است که نوشتنش). نخستین اجرای جهانی فصل بعد در سن پترزبورگ روی داد. کرساکف در یادداشتی قصه سوئیت را چنین خلاصه کرد که سلطانی شهریار نام بعد از بی‌وفایی دیدن از محبوبه، همه زنان را خطاکار دانست و تصمیم گرفت همه همسرانش را از دم تیغ بگذراند. نوبت به شهرزاد که رسید قصه‌ای حکایت کرد برای سلطان، به رسم راویان افسانه آن را در جایی حساس ناتمام گذاشت و ادامه را مؤکول به شبی دیگر کرد. چنین بود که حکایت به شب هزار و یکم کشید، و سرانجام سلطان از قتل شهرزاد صرف‌نظر کرد

موومان یک، دریا و کشتی سندباد، لارگو(1) مائستوزو، لنتو، آلگرو نون تروپو

موومان یک با تم اصلی که در سراسر کار شنیده خواهد شد باز می‌شود، با صداهایی صاعقه گونه

این ورودی قوی لحظه‌هایی بعد با نوای آرام بادیهای چوبی پاسخ داده می‌شود تا به نوای افسونگر شهرزاد فرود آید، نغمه‌ای از ویولن سولو

بعد از ورودی سلطان و آوای شهرزاد، موومان به تم سوم می‌رسد که تا پایان، موجهای دریا و تکانهای کشتی سندباد را تجسم می‌دهد

موومان دو، قصه شاهزاده قلندر، لنتو

صدای شهرزاد قصه گو، این بار قدری استهزاآمیز، قصه شاهزاده قلندر را آغاز می‌کند. در هزار و یک شب چندین داستان از این شاهزاده هست، معلوم نیست کرساکف کدام را در ذهن داشته وقت تصنیف. آنچه هست، شاهزاده‌ای در این روایتها بوده که خود را از پیروان قلندران می‌دانسته. این ملودی شرقی با نوای فاگوت وارد می‌شود، و چندین بار تکرار می‌شود با ارکستر و بعد سولوی ابوا با همراهی هارپ، تا نوبت به ویولنها می‌رسد به همراهی بادیهای چوبی، و بعد هورن سولو کار را ادامه می‌دهد. ارتعاش ترمولوی ویولنها شنیده می‌شود، و ناگهان تمی به ظاهر جدید از ترومبون شنیده می‌شود

این ملودی که جدید به گوش می‌آید، همان تم شهرزاد است، این بار قدری مخمور. روند قصه با این تم فانفار گونه عوض می‌شود و ترومپتی با خفه کن آن را ادامه می‌دهد، و تا آخر موومان بین سایر بخشهای چوبی و برنجی و زهی پخش می‌شود

موومان سه، شاهزاده خانم و شاهزاده جوان، آندانتینو کوازی آلگرتو

نغمه مواج ورودی ویولنها نوید موومانی رومانتیک و زیبا می‌دهد. فلوتها و کلارینت این نوا را ادامه می‌دهند تا ضربه‌های طبل کوچک آهنگ را قطع می‌کند

ویولنها وارد قصه می‌شوند و دایره زنگی و مثلث همراهی می‌کنند. به زودی هارپ هم اضافه می‌شود و بعد بار دیگر نبوغ شگفت‌انگیز کرساکف در ارکستراسیون خودنمایی می‌کند. لحظه‌ای کوتاه آوای شهرزاد به گوش می‌رسد، ولی در صدای ارکستر حل می‌شود

موومان چهار، جشنهای بغداد، آلگرو مولتو

درامد فیناله با سؤال و جواب عصبی و متناوب سلطان و شهرزاد شروع می‌شود، که کابوسی پریشان به ذهن متبادر می‌کند

جشن با آهنگ رقص فلوت سولو آغاز می‌شود. به تدریج، با پیوستن سایر سازها جشن تهییج می‌یابد. ناگهان احساس می‌شود جشن به صحنه کشتی سندباد منتقل شده. چوبیها به ناله در می‌آیند و کشتی با صخره تصادم می‌کند. باز نغمه شهرزاد به گوش می‌رسد و در آکوردهای ارکستر محو می‌شود، چون رؤیایی شیرین

سازبندی این سوئیت زیبا چندان گسترده نیست، ولی با تمام سادگی هنر بی‌نظیر کرساکف را در ارکستراسیون به رخ می‌کشد. گروه استاندارد زهی، پیکولو، دو فلوت، دو ابوا، یک کرآنگله، دو کلارینت، دو فاگوت، چهار هورن، دو ترومپت، سه ترومبون، توبا، طبل بزرگ، طبل کوچک، دایره زنگی، سنج، مثلث، تام تام، و هارپ سازهای این اثر هستند

در پست شاهزاده خانم و شاهزاده جوان که سه سال پیش انتشار دادم، می‌توانید موومان سوم را با اجرای کم نظیر ارکستر فیلادلفیا به رهبری یوجین اورماندی بشنوید. همان جا نت همین موومان که برای ویولن سولو تنظیم کرده بودم سی و چند سال پیش، قابل برداشت است

ترجمه و تلخیص از راهنمای فیلارمونیک نیویورک به آثار سنفونیک

توضیح (1) برای آشنایی با این اصطلاحات، پست سرعتهای موسیقی را ببینید

پروفسور سایرس فروغ

2009-10-15T16:16:00.001-07:00

دو سه سال پیش در مطلبی در مورد سایرس یا علی فروغ نوشته بودم که چقدر این هنرمند را دوست دارم و چطور سی وچند سال است بت هنری من است. افسوس دیشب این بت شکست

هفته‌ای پیش بود، دوستی در فیس بوک ویدیویی پست کرد از کنسرتوی هیندمیت با تکنوازی فروغ و با همراهی ارکستر سنفونیک تهران که در ژانویه 1978 (دی 1356) در تالار رودکی ضبط شده... با عشقی که به فروغ داشتم و علاقه‌ای که به ارکستر سنفونیک تهران و فرهاد مشکوة دارم (و خوانندگان این وبلاگ به یاد دارند چه جدلها داشته‌ام بر سر این عشق و علاقه) اول با حسی نوستالژیک خوشحال شدم، خوشحال وافی نیست به مقصود، حال عجیبی پیدا کردم. بعد یادم افتاد که من در آن کنسرت بودم، نه آن، همه کنسرتهای دو هفته یک بار ارکستر سنفونیک تهران، بی استثنا. یادم آمد که میکروفونی بالای سر نوازندگان نبود، به ظاهر امکان ضبطی با این کیفیت خوب فراهم نبود آن زمان. شک کردم مبادا کسی با قصدی خاص این ویدیو را در یوتیوب گذاشته، بی اذن و اطلاع فروغ. از دوست جوانی که آن را در فیس بوک گذاشته بود پرسیدم، بی اطلاع بود، او هم از من خواست اگر خبری گرفتم به او بگویم

با سابقه تماس با فروغ و متنی که در مورد اویستراخ برایم نوشته بود، متنی با ای-میل برای پروفسور فرستادم با این مضمون

سایرس گرامی

تازگی دیده‌ام ویدیویی از شما (یا ادعا شده از شما) در فیس بوک و یوتیوب پخش شده که در آن کنسرتوی هیندمیت را در سال 1356 با ارکستر سنفونیک تهران اجرا کرده‌اید، به رهبری هنرمند مهمان، زدنک کوشلر

من در آن کنسرت حضور داشتم و به روشنی به یاد دارم میکروفونی بالای صحنه و نوازندگان نبود، و تا جایی که من می‌دانم آن زمان کنسرتها را ضبط نمی‌کردند

لذاست که خواستم تایید کنید که در این کلیپ واقعا شما (و ارکستر سنفونیک تهران) نواخته‌اید

سپاسگزار خواهم بود از پاسخ شما، چرا که دوستان زیادی در فیس بوک این را از من پرسیده‌اند

با تشکر
فاریا

پاسخ شتاب زده‌ای که ساعتی بعد دریافت کردم و هنوز از حیرت آن بیرون نشده‌ام این بود

آقای پیربازاری

شما محق هستید که سوال کنید، ولی حق ندارید توهین کنید. با بیان عبارت "ادعا شده از شما" و این که "کنسرت ضبط نشد" دارید من را به شیادی متهم می‌کنید

باید بگویم اتهامات شما نادانی و گستاخی و بی‌احترامی شما را نشان می‌دهد. با تاسف باید بگویم این رفتار کاملا تیپ ایرانی و خاورمیانه‌ای است

درست می‌گویید که میکروفونی مقابل من یا ارکستر نبود، با این حال بسیاری از کنسرتها، اگر نگوییم همه آنها، ضبط می‌شد. برنامه من بی اجازه من ضبط شد، چنان که تصور می‌کنم همه کنسرتها بی اطلاع نوازندگان ضبط می‌شد. بعد از دومین برنامه در جریان ضبط آن قرار گرفتم و بلافاصله اظهار داشتم "ولی میکروفونی جلوی من نبود." پاسخ دادند "نگران نباش. ما کارمان را بلدیم، سازت شنیده می‌شد." در نهایت پدرم نوارها را مطالبه کرد و تالار رودکی هر دو برنامه را در اختیارم گذاشت که هنوز دارم و یکی از شاگردانم در دانشگاه در یوتیوب پستش کرد

دو میکروفون در دو طرف صحنه بالای دیوارها یا روده‌ها (تصور می‌کنم ستونها مقصود استاد بوده) به طور دائم نصب شده بود. این دو به طرف سن و سالن خم شده بودند تا هم صدای اجرا را دریافت کنند و هم صداهای سالن را. این روشی است که اجراها ضبط می‌شدند. اگر شما آنجا بودید باید اجرا را تشخیص می‌دادید، چنان که بسیاری افراد تشخیص داده‌اند و در تماس با من گفته‌اند که آنجا بوده‌اند و برنامه را خوب به خاطر دارند. بر خلاف شما و دوستان منفی باف شما، این افراد مشتمل بر چند تن از نوازندگان ارکستر، با من تماس گرفته‌اند و برای پست کردن ویدیو و تجدید خاطراتشان تشکر کرده‌اند

من قویا توصیه می‌کنم که شما و دوستانتان به جای این نظرهای مخرب و ناهوشمندانه، و سوالهای منفی بافانه، با غرور تعریف کنید از همه موسیقی‌دانانی که آن شب در اجرا دخیل بودند، بیشترشان ایرانی، و امکاناتی که آن زمان وجود داشت و دیگر نیست

سایرس فروغ
رئیس بخش زهی و پروفسور ویولن
دانشگاه کارنگی ملون
پروفسور مهمان پاییز 2009 مدرسه موسیقی ایستمن

تصور می‌کنم اصل قضیه را که سوء‌تفاهم از کجا ناشی شده خواننده خود دریافته: در کنار ویدیوی پست شده در یوتیوب هیچ معلوم نیست که آن را شاگرد پروفسور به خواست ایشان گذاشته، پس نمی‌تواند جعلی باشد. طبیعی است که من هم از علوم غیبی بهره‌ای ندارم. تشخیص نوازنده از صدای ساز هم در حد گوش آماتور بنده نیست، سهل است، فقط گوشی نابغه، از قبیل گوش موتزارت می‌تواند تشخیص دهد که ویولن را هایفتز زده یا اویستراخ مثلا. همین قدر هم فقط در مورد نوازنده‌های صاحب سبک مقدور است، نه هر نوازنده‌ای. باری، از اصل داستان می‌گذرم با نیت سوء‌تفاهم، هر چند اعتقاد دارم چندان هوشمندی نمی‌خواست فهمیدن نگرانی و حسن نیت من از لابه‌لای سطرهای ای-میل

اما برسم به آنجا که بتی را شکسته دیدم با افسوس و اندوه. نمی‌دانم مشکل چه بوده دیشب که انسانی به ظاهر متین چنین بی‌ادبانه و با اطاله پاسخ دو کلمه سوال را داده است. کافی بود گفته شود که بله، اجرا از من است و با آن دو میکروفون کذا ضبط شده، که خود استاد هم از آن بی خبر بوده. جناب استاد که بارها بر صحنه تالار رودکی درخشیده آن دو میکروفون را تا آخرین کنسرت سنه 56 ندیده و از مسؤولان ضبط تالار پرسیده چطور ضبط کرده‌اند، ولی من باید آنها را می‌دیدم، شگفتا

گیرم که من بدکار بوده‌ام در ارسال این ای-میل، گستاخ بوده‌ام، نادان بوده‌ام و منفی باف، این که پروفسور همه بدرفتاری من را به دوستانم تسری می‌دهند چه نام دارد؟ کاش به دوستانم ختم می‌شد این تسری هوشمندانه و حتی نبوغ آمیز. ظاهرا حد یقف ندارد پرده دری استاد، که رفتارم را تیپیکال ایرانی دانسته‌اند! خود پروفسور کجای این طیف قرار می‌گیرند؟ ایرانی نیستند ایشان؟ این سان بی‌ادبانه خطاب کردن دیگران تیپیکال کجاست؟ کاش می‌دانستم. شاید علت همین است که با رفتن به فرنگ اسمها عوض می‌شود، و علی می‌شود سایرس مثلا، تا تبری جسته شود از بدرفتاری تیپ ایرانی

در انتهای مطلب حکم می‌فرمایند که نوازندگان ایرانی آن اجرا در آن شب تحسین و تعریف شوند. پی بردن به اغتشاش ذهنی پروفسور نبوغی چندان نمی‌خواهد. دو دقیقه قبل ایرانی را گستاخ و نادان خوانده‌‌اند استاد، چطور باید نادانان را تحسین کرد

خیلی سعی کرده‌ام از دیشب که بتم را حفظ کنم و ببخشایم بر استاد این سوء‌تعبیر را. نمی‌شود. مگر این که یکی، فقط یکی از خوانندگانم تایید کند که واقعا از ای-میلم اتهام به شیادی استنباط می‌شود و حق با حضرت استاد است. این متن را برای پروفسور هم می‌فرستم، اگر هنوز بتوانند فارسی بخوانند

انوشیروان روحانی

2009-09-24T12:10:00.001-07:00

آهنگهایی هستند که در تاریخ هنر ملتها امضای ملی می‌شوند، به تعبیر فرنگیان. سرود مارسیز چنین بود، وقتی که روژه دو لیسل در بیست وپنجم آوریل 1792 تصنیفش کرد تا انقلابیون فرانسه به جای تصنیفهای کم مایه قبلی بخوانند در رژه‌ها. بعد هم شد سرود ملی فرانسه. قیاس مع‌الفارق نیست اگر ترانه‌ای مثل مبارک‌باد در این ردیف ذکر شود. تا خواندش حسین همدانیان در چهارگاه، بی فاصله شد سرود ملی جشنهای عروسی، باز هم به تعبیری. جشنهای تولد ایرانیان اما بی سرود بود سالهای سال، بماند از فرنگ برگشته‌هایی که آن ترانه فرنگی را می‌خواندند (و می‌خوانند) در مراسم تولد فرزندان یا بستگان

کاری می‌خواست کارستان و مردی می‌خواست مردانه تا آهنگی خاص برای این منظور تصنیف شود، پسند عامه شود، و فراگیر شود. انوشیروان روحانی آن مرد بود. در سال چهل و هفت آهنگی ساخت برای تولد صنعتی پیکان. تا پخش شد فراگیر شد، سرود ملی جشنهای تولد شد. سهلی بود ممتنع، چهار میزان آهنگ و چهار سطر شعر، این هنر است و آن هنرمند

انوشیروان روحانی، مرد خوش‌روی همیشه خندان موسیقی ایران در سال 1318 در رشت متولد شد. پدرش رضا روحانی مهندس کشاورزی بود. دستی هم در ویولن زدن داشت و سرودن شعر. از لحظه تولد انوش، لالایی را در کنار گهواره‌اش می‌نواخت. از شیرخواری گوشش را با نوای موسیقی آشنا کرد. فقط انوش نبود، همه فرزندانش. اردشیر، شرداد، و شهریار هم بودند. اردشیر معلم پیانو شد در ونکوور کانادا. شرداد آهنگساز شد و رهبر ارکستر، بعد از کنسرتی با یانی شهرتش افزون شد. شهریار به مدرسه موسیقی وین رفت و بعد از فراغت از تحصیل موسیقی‌دانی بنام شد

باری، دو سالی گذشت، خانواده به تهران کوچ کرد. سه سالش بود انوش، برایش یک ارگ بادی بازیچه خریدند، شد همه عشق و زندگیش. توجه پدر بیشتر به او جلب شد. با راهنماییهای پدر به آنجا رسید که در شش سالگی در جامعه باربد به اجرای برنامه پرداخت و مورد تشویق استادان جامعه قرار گرفت. در هفت سالگی وارد هنرستان شد و تحت تعلیم جواد معروفی قرار گرفت. به واسطه عباس شاپوری که دوست پدرش بود به رادیو راه یافت. در اولین برنامه، نه که قد و قامتی ریزه داشت، صبحی، که قصه‌گوی شهیر کودکان بود، بغلش کرد و روی صندلی گذاشت تا به میکروفون نزدیک شود. دیری نگذست که انوشیروان، از یازده سالگی، عضو روزمزد رادیو تهران شد.

در هجده سالگی به کنسرواتوار پاریس رفت و بعر از فراغت از تحصیل به تهران بازگشت. با وجود تخصص در موسیقی کلاسیک غربی و آشنایی با موسیقی سنتی ایرانی، به موسیقی پاپ گرایش پیدا کرد و اولین آهنگی که ساخت "اسرار ساز" بود که پوران خواند

بیست وپنج ساله بود که عضو شورای موسیقی رادیو ایران شد و تا سالها در این سمت باقی ماند. با برنامه گلها همکاری داشت و رهبری ارکستر هشتم این برنامه هم بر عهده او بود. هم‌زمان، به آهنگسازی سینما هم پرداخت و آثاری ارزنده در این رشته تصنیف کرد

اولین بار در سال 1346 ارگ را وارد ایران کرد و به تدریس نواختن آن پرداخت. در اکثر آهنگهایی که در این دوران تصنیف کرد از ارگ استفاده کرد، به خصوص آن ارگ دو طبقه معروفش که زبان‌زد شد. مشهورترین آثار این دوران که در موسیقی ایران جاودان شد سلطان قلبها بود و البته گل سنگ. تا سرانجام با آهنگ "تولدت مبارک" محبوب عام شد، بعد از آن که سالها مورد احترام خاص بود

انوشیروان روحانی در همه کشورهای جهان کنسرتهایی برگذار کرده و خدماتش به موسیقی ایران قابل تحسین است. علاوه بر موسیقی در ورزش هم دستی دارد، سهل است، در قایق‌رانی و اسکی روی آب تخصصی دارد. خلبانی ورزیده هم هست. انوشیروان روحانی در سال 1340 با گیتی دریابیگی ازدواج کرد. دو دخترش پیانو نوازند و پسرش رضا کم ندارد از پدر هنرمندش

از آخرین آثار انوشیروان روحانی آهنگی است که گروه راک اسکورپینز با نام "شاید من، شاید تو" اجرا کرد و شرکتی فرانسوی آن را ضبط و پخش کرد. این آهنگ مدتی طولانی در ردیف نهم پرفروشهای دنیا بود. شاید تنها آهنگی باشد از هنرمندی ایرانی که در جدول بالاترین بیست ترانه وارد شد

ویدیویی کوتاه ببینید که در آن انوشیروان روحانی به اختصار از خود می‌گوید

نقل با تلخیص از مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، نوشته حبیب الله نصیری‌فر، با نگاهی به ویکی فارسی

هان مصاحبه می‌کند

2009-09-16T13:08:00.001-07:00

اعجوبه ویولن نوازی معاصر، هیلاری هان، به وبلاگ موسیقی سکانس (در اصل سیکوئنزا، معادل ایتالیایی سکانس) پیوسته تا به تهیه یک سری مصاحبه بپردازد با آهنگسازان. قرار است این سری روی کانال اختصاصی هان در سایت یوتیوب منتشر شود

هان اظهار می‌دارد گفت وگویی که با جنیفر هیگدان کرد الهام‌بخش این سری شد، وقتی احساس کرد از این مصاحبه بسیار آموخته است. می‌گوید در مصاحبه جدی مطالبی گفته می‌شود که شاید در صحبتهای دوستانه روزمره هرگز بیان نشود. گفت وگوی مذکور در هفته اول نخستین اجرای جهانی اثری انجام یافت که جنیفر هیگدان برای هیلاری تصنیف کرد و به او تقدیم کرد

بنا بر این است که روز اول هر ماه مصاحبه‌ای جدید در کانال هان بر یوتیوب انتشار یابد

نقل از مجله موسیقی استرینگز، شماره اکتبر 2009 قسمت اخبار

نانا موسکوری

2009-09-10T18:17:00.000-07:00

نانا موسکوری روز سیزدهم اکتبر 1934 در کرت یونان متولد شد. فروش سیصد میلیون صفحه و نوار و سی.دی از 1500 ترانه به هشت زبان در سراسر دنیا، و پنج دهه درخشش بر همه صحنه‌های جهانی هنر، رکوردهایی دست نیافتنی برای نانا همراه داشته است

خانواده موسکوری، آن گاه که نانا تولد یافت، در چانیا، دومین شهر بزرگ جزیره کرت(1) سکونت داشت. پدرش کنستانتین در یک سینمای محلی متصدی پروژکتور بود و مادرش آلیس در همان سینما کنترلچی بود. سه ساله که شد، پدر خانواده را به آتن کوچاند و آنجا به سختی کار کرد تا بتواند نانا و خواهر بزرگش جنی را راهی کنسرواتوار آتن کند. نانا از شش سالگی نبوغی نشان داد در موسیقی، به خصوص نقیصه‌ای مادرزادی، داشتن تنها یک تار صوتی، صدایی استثنایی به او هبه کرده بود که تا کنون همراهش است، هم در صحبت کردن و هم در خوانندگی

کودکی نانا موسکوری هم‌زمان شد با اشغال یونان بر دست آلمانیان نازی و پیوستن پدرش به نهضت مقاومت ضد نازی. با همه سختیهای این دوران و به رغم تک تار صوتی که نقصش تلقی می‌شد، به تحصیل جدی آواز پرداخت. به رادیو زیاد گوش می‌داد و در عالم کودکی عاشق صدای فرانک سیناترا، الا فیتزجرالد، و بیلی هالیدی بود

سرانجام در سال 1950 در کنسرواتوار پذیرفته شد و در موسیقی کلاسیک، رشته تخصصی آواز را انتخاب کرد. بعد از هشت سال تحصیل در کنسرواتوار، به تشویق دوستانش به موسیقی جاز رو آورد و با آنان یک باند و حتی یک برنامه رادیویی ترتیب داد. وقتی استاد آوازش در کنسرواتوار خبردار شد از داستان، با تعصبی که به موسیقی کلاسیک داشت، به حدی که موسیقی جاز را کاملا بی‌ارزش می‌دانست، خشمگین شد تا جایی که نانا را از شرکت در امتحانهای نهایی هم محروم کرد. ناگزیر، نانا کنسرواتوار را ترک کرد و به آواز خوانی در کلوب زاکی در همان آتن رو آورد

کار نانا موسکوری در کلوبهای شبانه آتن بالا گرفت و شهرتی به هم زد، تا سال 1957 که اولین بار ترانه "شیدایی" را به دو زبان یونانی و انگلیسی برای شرکت اودئون-امی ضبط کرد. بختش اما آنجا بر در زد که در 1958 با آهنگساز نامی یونان، هاجیداکیس ملاقات کرد. هاجیداکیس که از اولین لحظه به صدای استثنایی نانا پی برد، به او پیشنهاد همکاری داد. سال بعد نخستین ترانه ساخت هاجیداکیس را در افتتاحیه فستیوال آواز یونان اجرا کرد، که جایزه اول را برایش به ارمغان آورد. دیگر قدم گذاشته بود به جاده‌های شهرت و محبوبیت

نانا موسکوری در سال 1960 باز در همان جشنواره آواز یونان، دو ترانه دیگر از هاجیداکیس اجرا کرد، هر دو به فینال رسیدند و به اشتراک اول شدند! سال بعد، ترانه متن یک فیلم مستند آلمانی را اجرا کرد که در مورد یونان بود. این ترانه که بر اساس تمی از هاجیداکیس تصنیف شده بود، هنوز هم به نام "رزهای سفید آتن" از بهترین آثار نانا به شمار است

در 1962 نانا ملاقاتی داشت با کوئینسی جونز، به تشویق او به نیویورک سفر کرد و آلبوم "دختری از یونان می‌خواند" را به سبک جاز امریکایی منتشر کرد. این آلبوم و "کتاب رنگامیزی من" که کوتاه مدتی بعد در انگلستان انتشار داد هر دو پر فروش‌ترین شدند

اما سال 1963 هجرت دائمی نانا را به همراه داشت از یونان به پاریس. آنجا توجه آهنگساز نامدار فرانسوی، میشل لوگران را جلب کرد و با اجرای دو ترانه از او در سالهای 1964 و 65 به موفقیتهای تازه‌ای دست یافت. در 1965 آلبوم انگلیسی زبان "نانا می‌خواند" را در ایالات متحد تهیه کرد. موزیسین امریکایی، هری بلافونته این آلبوم را شنید و بسیار پسندید. پس نانا را به توری همراه با خود دعوت کرد. در این تور بود که بلافونته از نانا خواهش کرد عینک معروف با قاب سیاه را، که امضای هنری نانا شده بود، کنار بگذارد. نانا نه چندان دل بسته بود به آن عینک که بتواند کنارش نهد، چنان از این پیشنهاد پریشان شد که در روز دوم تور می‌خواست بلافونته را ترک کند. باری، بلافونته ناچار از این پیشنهاد گذشت و تور به خیر و خوشی ادامه یافت! سال بعد آلبومی فرانسوی زبان او را بر قله‌های هنر فرانسه نشاند. "آدیو آنجلینا" ، معروف‌ترین اثر نانا، از جمله ترانه‌های این آلبوم است

در سال 1968 توجه نانا موسکوری به بازار هنری انگلستان جلب شد و به تهیه و اجرای یک شوی تلویزیونی برای بی.بی.سی پرداخت(2) که یک فصل بر دوام بود. سال بعد ترانه محبوب "دوباره و دوباره" را اجرا کرد که باز دنیا را فتح کرد. پس از آن تورهایی برگذاشت در استرالیا و زلاند نو و ژاپن

موفقیتهای پی درپی نانا موسکوری ادامه یافت. در سال 1984 سرانجام نانا به موطنش بازگشت، نه برای اقامت، برای اجرای کنسرتهایی در یونان. یک سال بعد ترانه متن سری تلویزیونی "دختر میسترال" را برای شبکه بی.بی.سی اجرا و ضبط کرد و آن را "تنها عشق" نام نهاد. دیگر بار این ترانه در سراسر جهان پخش شد و بعد به زبانهای دیگر هم اجرا شد. در سال 1987 باز هم به برگذاری تورهایی دیگر در کره جنوبی، تایوان، سنگاپور، هنگ کنگ، مالزی، و تایلند اقدام کرد

در سال 1991 آلبوم "تنها عشق" که این بار گلچینی بود از بهترین ترانه‌های انگلیسی خوانده‌اش، پرفروش‌ترین آلبوم شد در ایالات متحد. بعد از آن آلبومهای بی‌شمار دیگر از نانا انتشار یافتند، بی‌وقفه. در این سالها ترانه‌های زیادی با همراهی هنرمندان سرشناس دیگر اجرا کرد، از جمله با دمیس و خولیو. در سال 1997 در کنسرتی بزرگ برای صلح جهانی شرکت کرد در کلیسای سن جان در نیویورک. این کنسرت به صورت یک آلبوم هم منتشر شد و بعد در شبکه تلویزیونی پی.بی.اس پخش شد

در سال 2004 یک شرکت ضبط فرانسوی مجموعه‌ای از 34 سی.دی در یک جعبه تهیه و منتشر کرد که بیشتر از 600 ترانه فرانسوی نانا را در بر می‌گرفت. در سال 2006 رسما اعلان کرد که قصد دارد در ظرف دو سال بازنشسته شود. به همین منظور یک سری کنسرتهای خداحافظی در اروپا، استرالیا، آسیا، امریکای جنوبی، ایالات متحد، و کانادا برگذار کرد

از زندگی خصوصی نانا موسکوری می‌توان به اختصار گفت، در سال 1961 با جرج پتسیلاس ازدواج کرد و از او دو فرزند دارد، نیکولاس و هلن. در سال 1975 این دو جدا شدند. نانا دیگر ازدواج نکرد تا سال 2003 که آندره چاپل را به همسری برگزید. بعد از اعلام بازنشستگی در کنسرتی در آتن در بیست وچهارم ژوئیه 2008، نانا موسکوری و همسرش در سوئیس اقامت گزیده‌اند

نانا موسکوری در دوره‌ای کوتاه از زندگی به سیاست هم پرداخت، بعد از آن که به جانشینی اودری هیپورن به عنوان سفیر صلح یونیسف انتخاب شد و ناخواسته به بوسنی کشیده شد، در آنجا عمیقا تحت تاثیر عواقب ناگوار جنگ به خصوص بر کودکان بوسنیایی قرار گرفت. کنسرتهایی خیریه در سوئد و بلژیک حاصل این تاثر بود، همه به نفع کودکان جنگ زده بوسنی. دیری نگذشت که در سال 1994 به عضویت پارلمان اروپا درآمد، ولی خیلی زود، در سال 1999 در اعتراض به جنگهای سراسر جهان از پارلمان کناره گرفت و سیاست را یکسره کنار نهاد

ویدیویی ببینید از ترانه زیبای نانا، مون آمور، که بر اساس تم اصلی موومان دوم گیتار کنسرتویی تصنیف شد به نام کنسرتو آرانخوئز اثر خواکین رودریگو. معلوم نیست این ملودی زیبای رودریگو نانا را محبوب‌تر کرد یا آواز دلنشین نانا کنسرتو آرانخوئز را به شهرت رساند

توضیح (1) این اسم باید به کسر کاف و را خوانده شود، تقریبا بر وزن سجل
توضیح (2) این شو هم‌زمان از تلویزیون ملی ایران هم پخش می‌شد

استاد شجریان

2009-09-07T11:13:00.000-07:00

دیروز برنامه دو روز اول صدای امریکا حلاوتی دیگر داشت، با حضور هنرمند محبوبم، استاد شجریان. راست بگویم، با همه صرفه‌جویی در به کار بردن عنوان استاد، محمدرضا شجریان از معدود هنرمندانی است که بی کمترین تردید استادش می‌دانم و می‌خوانم

بیوگرافی کوتاهی از استاد به زبان خودش را سالها پیش انتشار داده‌ام، علاقه‌مندان می‌توانند همان‌جا ببینندش، تکرار نمی‌کنم. فقط دو کلمه اضافه کنم، برای من که عشق و علاقه‌ام موسیقی کلاسیک غربی است بیشتر، درست خواندن و وسعت صدای استاد حیرت‌آور است. مقایسه می‌کنم، ناخودآگاه، با بزرگانی چون خوزه کارراس و پلاسیدو دومینگو، کمتر نیست، اگر بالاتر نباشد. از جوانی توجهم را با خواندن گوشه‌های سخت و گاه مهجور جلب کرد. در کاست خسرو خوبان مثلا، اگر عنوانش را درست بگویم بعد از سی و چند سال، راک خواند خواندنی. تا جوان‌ترها به اشتباه نیفتند، نه موسیقی راک که آنان دوست‌تر دارند، گوشه راک از ماهور غرضم است، همین طور بارها مخالف خوانده و مغلوب در چهارگاه، گاه به محدوده سوپرانو چنگ‌اندازی کرده است، شگفتا

دیشب که برنامه را می‌دیدم، باز هم ناخودآگاه یاد همین برنامه دو هفته پیش دو روز اول می‌افتادم که سیاوش قمیشی حاضر بود در آن، تو گویی آسمان باز شده، وجود ذیجود حضرت استادی پایین افتاده، با استاد گفتن‌های بی‌مزه مجری برنامه، که بی تردید حاصل ناآگاهی ایشان بود، جناب قمیشی با ابروهای گره خورده دو کلام حرف نزد، اگر زد، حرف حسابی نزد. استاد شجریان اما، در تمام یک ساعت زمان برنامه لبخندی شیرین به لب داشت و گفت آن چه باید می‌گفت

باز نمی‌توانم مقایسه نکنم استاد را با شهرام ناظری... شر می‌شود، می‌دانم، هر چه باد باد. سالها پیش جایی گفتم و نوشتم، به مزاح، شهرام ناظری پنجاه دقیقه نوار پر می‌کند، هفتاد دقیقه‌اش خارج (فالش) است! نمانده بود که دوست‌دارانش بی‌جانم کنند. دور از مزاح، ناظری در دهه شصت کارهایی فاخر بیرون داد، اندک اندک، در گلستانه، درس سحر، و بسیاری دیگر... ولی خارج می‌خواند، چه کنم اگر راست نگویم؟ هنرمندی گران است، ولی صدای از ته گلو با وسعت بسیار محدود، و فالشهای هر از گاه، به زیبایی آثارش لطمه می‌زند

باری، آخرین تصنیف استاد که تازگی منتشر شده، بر شعری از فریدون مشیری، زنده یادش، می‌توانید برش دارید (دانلود کنید) از اینجا
استاد شجریان: زبان آتش، نزدیک 8 مگابایت، 8 دقیقه و 20 ثانیه

و نوایی آسمانی که غروبهای ماههای رمضان، جوانی با آن سر شد، اینجاست
استاد شجریان، ربنا، 4 مگابایت، 4 دقیقه و 33 ثانیه

توضیح ضروری

2009-08-28T18:36:00.000-07:00

از بازدیدکنندگان و خوانندگان گذری تقاضا دارم توجه فرمایند

اول، کامنتهای تیپ "وبلاگ زیبایی داری دوست عزیز، به من هم سر بزن" پابلیش نمی‌شوند. زحمتی نکشید که بعد باعث گله گذاری شود

دوم، بسیاری از خوانندگان دوست‌دار من یا وبلاگم یا هر دو، پیوند می‌زنند وبلاگشان را به دنیای بهتر من، بی آن که منتی گذارند بر سرم. گاهی کاملا اتفاقی خبردار می‌شوم و ممنون می‌شوم، کیست که از این لینک شدنش به جای دیگر، که یعنی دوستش داشته‌اند، خوشحال نشود؟ اما بعضی بازدیدکنندگان، بیشتر گذری، پیوند می‌زنند به من، در برابر به جد می‌خواهند که متقابل عمل کنم. گله نکنند از من، خواهش می‌کنم، وقتی چنین نمی‌کنم. تم اصلی وبلاگ من موسیقی است، با موارد استثنایی غیر آن. بسیاری از وبلاگها را بسیار دوست دارم و هر روز یا حتی روزی چند بار باز می‌کنم و بی‌صبر انتظار مطلب جدیدشان می‌کشم. ولی لینک دادن به همه آنها (به طور معترضه، مثل بعضی وبلاگها که در حاشیه دهها لینک دارند) تابلوهای پزشکان عمومی تهران را به خاطرم می‌آورد: اطفال، داخلی، ترک اعتیاد، ختنه

تا بکاهم از تلخی این دو خط یادداشت، سخن قصاری شنیدم، بازگو کنم برایتان... به یکی از معلمان رانندگی معروف و خوشنام شهرمان برخوردم، گفتم شنیده‌ام کارت بی‌نقص است و با دل‌سوزی و تسلط کامل. گفت، با لهجه جنوبی، آخای مهندس، می‌خواهیم شب که به خانه می‌رویم یک استکان ودکای حلال بخوریم!... شاد باشید

مژده

2009-08-13T18:35:00.000-07:00

خبر فوت نوید مجاهد متاثرم کرد. جوان یزدی که با بیماری دوشن پنجه نرم می‌کرد، ولی هم‌زمان دهها و صدها نفر را به دنیای وبلاگ نویسی هدایت کرد، من مثلا

چهار سالی پیش که وبلاگم راه افتاد، هنوز بلاگر فارسی وجود نداشت، نوید در وبلاگش با اسم مژده یادم داد که چطور فارسی بنویسم در آن. امکان عکس گذاشتن در پستها هم به عقل بلاگر نرسیده بود هنوز، باز از نوید یاد گرفتم، ولو با مکافات، عکس را در پیکاسا بگذارم و با عملیات کارآگاهی آن را به پست بلاگر بفرستم، و خیلی کارهای دیگر

خبر را که خواندم، با احساس دین بزرگ، گفتم یادش کنم

مصاحبه‌ای با رادیو زمانه کرده بود، خوب است، اینجا بخوانید یا گوش کنید

رامین جمالپور

2009-08-04T18:38:00.000-07:00

سالها پیش بود... دوستی سراغ از معلم پیانو می‌گرفت برای دخترش. دخترک، که از لحظه تولد روی زانویم بزرگ شده بود مثل دخترم، دو سه سالی بود اتودهای اولیه پیانو را کار کرده بود با معلمی در حد موسیقی پیش دبستانی، آن هم با معرفی من. استعدادی که در او دیده بودم راضیم نمی‌کرد به آن حد، که خوابهای طلایی و لاواستوری بهترین آموخته‌هایش باشد. روزی از من پرسیدند رامین جمالپور چطور است برای ادامه کار، نمی‌دانم چطور پیدا کرده بودندش. از دوست نازنینم رازمیک اوهانیان که رهبر کر ارمنیان بود آن زمان پرس وجو کردم. گفت رامین؟ بهترین است، تردید نکن. یک سال بعد خوابهای طلایی رسید به والسهای شوپن و بعد سونات طوفان. بعضی آدمها ذاتشان معلم است، استعدادی در اختیارشان بگذار، می‌دانند با آن چه کنند. رامین از اینان است

رامین جمالپور در تهران متولد شد، در خانواده‌ای هنرمند و عاشق. پدرش عباس جمالپور بزرگ‌ترین مینیاتوریست ایران است، معاصر ما، و مادرش طراح. پنج ساله بود که فراگیری موسیقی را زیر نظر پدر آغاز کرد و به زودی دوره ارف را به پایان رساند

در هشت سالگی پیانو را با معلمش خالدی به طور جدی شروع کرد و بعد از دو سال باز جدی‌تر محضر پروین خرسندیان را درک کرد. کار با این مدرس ده سال دوام داشت. تئوری موسیقی را با مصطفی پورتراب پی گرفت و شاگردی دکتر شریفیان کرد در هارمونی. دیگر به آهنگسازی رو آورد و سعی کرد پلی بزند بین دو هنر زیبایش، موسیقی و نقاشی

برای آکادمیک کردن همه آموخته‌هایش، وارد دانشگاه شد و در 1993 موفق به دریافت لیسانس شد در رشته نقاشی، با درجه ممتاز. در دانشکده، کار رنگ و روغن را که قبلا از مرتضی کاتوزیان تعلیم گرفته بود با دکتر جواد حمیدی ادامه داد. هم‌زمان از برگذاری منظم رسیتالهای پیانو غافل نشد. یکی از این برنامه‌ها را، در سال 1989، شبکه تلویزیونی آلمان ضبط کرد و در آلمان پخش کرد. یک سال بعد هم رسیتالی موفق در کانون هنری اتریش ادامه دهنده فعالیتهای هنری رامین شد

رامین جمالپور در سال 1990 برنامه‌هایی در دانشکده صدا و سیما برگذار کرد و متعاقب آن، در 1992 به اجرای آثاری اوریژینال در دانشگاه هنر پرداخت. در این دوران جوایز و افتخاراتی در جشنواره‌های موسیقی به دست آورد. از سال 1993 به عنوان پیانیست گروه کر ارکستر سنفونیک تهران دست یافت و هم‌زمان به مدت پنج سال نوازندگی پیانوی کر صدا و سیما را بر عهده گرفت

در همین اوان، رامین به ارمنستان سفر کرد و در رشته‌های رهبری و آهنگسازی ادامه تحصیل داد. پروفسور آقاجانیان، آلتونیان، و مرادیان در زمره استادان او بودند. در سال 1999 سرانجام به مقام رهبری کر ارکستر سنفونیک تهران رسید. دیری نپایید، دو سال بعد، به کانادا سفر کرد تا در سفارتخانه ارمنستان در اتاوا برنامه‌ای اجرا کند. پس از آن به ونکوور رفت و در این شهر اقامت گزید

در سالهای سکونت در ونکوور زیبا، رامین جمالپور آثاری بی‌شمار تصنیف کرده برای پیانو سلو، پیانو و تار، پیانو و آواز، و پیانو و ویولن. تعدادی از این آثار را در کنسرتها و برنامه‌های تلویزیونی اجرا کرده است. به علاوه، فعالیت در دیگر هنرش نقاشی را هم با جدیت دنبال کرده و پنج نمایشگاه از آثار آبرنگ حاصل آن است، افزون بر نمایشگاههای تورنتو و تهران

قطعه ساز عشق را از آثار پیانو سلوی رامین جمالپور ببینید. ویدیو در برنامه زنده ضبط شده و نور کافی نیست، ولی باز ارزش دیدن و به خصوص شنیدن دارد

غبار خاطرات، قسمت دوم

2009-07-31T19:04:00.000-07:00

اما برگردیم به پلکانی که به اشکوب بالا می‌رفت، رو به روی مطبخ و در ابتدای راهرو اصلی. در انتهای پلکان که با یک پاگرد به طبقه دوم می‌رسید، دو اتاق بزرگ سمت چپ بود و یک اتاق بزرگ سمت راست. تا دور نرفتیم، آن وقت رسم نبود که همکف بگویند و طبقه اول و دوم و بالاتر، پایین را اول می‌گفتند، بالا را دوم و سوم

اتاق بزرگ سمت راست سرزمین عجایب می‌شد اگر پسرک آلیس می‌بود. اسمش بود اتاق مهمان.دور تا دورش مبل چیده، با زمینه کرم و شاخه‌های مغز پسته‌ای. همان که پسرک را رویش نشاندند و عکسی گرفتند چندی بعد از آمدنش به دنیا، استاد عکاس هم هر چه هنر داشت رو کرد و سه تا از این تصویر را در یک عکس چاپ کرد، تا بعدها چهار خواهر سر به سرش گذارند و سه کله‌اش بنامند. باری، وسط اتاق هم یک میز قهوه‌ای با پایه‌های قوس‌دار خراطی شده بود. همه به کنار، روی این میز چهار ظرف نقره‌ای در دار بود پر از شکلات. نه شکلاتهای کارخانه‌ای رنگ وارنگ، تکه‌های کوچک به شکل برگ در دو رنگ سفید و قهوه‌ای. عشق بود و زندگی برای پسرک. شکمو بود، چلاس نبود. بی اذن مادر در اتاق مهمان را باز نمی‌کرد. اشکافی هم آخر اتاق بود که منبع ذخیره شکلاتها و هم آجیل بود. تخمه، پسته، نخودچی، و کازو. این کازو هم از تنقلهای محبوبش بود. از همان جنس و طرح شکلات خوریها، میوه خوری، دو دست پیش دستی، و دو قندان هم روی میز چیده و آماده بود

هر از گاهی با مادر به خیابان شاه رضا می‌رفتند برای خریدن آن خوردنیها. آنجا که می‌رفتند، پسرک می‌دانست که دست کم دو سه کیسه برنجک و مقادیری لواشک سهمیه همیشگی است. گاهی هم از آنجا به خیابان اسلامبول می‌رفتند تا پنیر لیقوان بخرند که فقط مغازه ایران داشت. آنجا هم پسرک سهمی داشت، شیر عسلی نستله، که آن هم فقط مغازه ایران وارد می‌کرد

ناهار و شام خانواده اغلب در اتاق نشیمن بزرگ طبقه اول صرف می‌شد. سالی یکی دو بار مادر بزرگ هم از رشت می‌آمد و چند روزی مهمانشان می‌شد. سر سفره با قاشق خودش پلو خورش می‌کشید، اخم خواهرها در هم می‌رفت. مادر بد عادتشان داده بود. هر کدام بشقاب و قاشق و چنگال و لیوان جدا داشتند و دیسیپلین خانواده حکم می‌کرد در هر دیس پلو و هر ظرف خورش کفگیر و قاشقهای مخصوص کشیدن غذا می‌گذاشتند. کسی اجازه نداشت با قاشق خودش، دهن زده می‌گفتند، غذا بکشد. یک بار هم مادر بزرگ با آن لهجه غلیظ گیلکی مادر را مؤاخذه کرد که این پسرک چرا خواهرها را به اسم صدا می‌زند و به آنها خواهر نمی‌گوید

یک بار پدر که از سفر جنوب آمد، با خودش یک بچه میمون سوغات آورد. مادر که عاشق نگهداری حیوانهای خانگی بود، اسمش را فیروز گذاشت. کارهای بامزه‌ای می‌کرد. قسمت یا قاسم یادش داده بود موهایش را می‌خاراند، مثلا دارد شپش می‌جورد. آقا فیروز یکی دو سالی با خانواده بود، تا یک روز که خواهر ارشد در راهرو درس حاضر می‌کرد برای ورود به دانشگاه، فیروز پرید و گازی از پایش گرفت که تکه‌ای از گوشت کنده شد و خون فواره زد. پزشک خانواده، دکتر بهرامی که همسایه‌شان بود، بعد از مداوا و اقدامهای ضروری توصیه کرد که احتمال هاری فیروز می‌رفت، لذا بهتر بود به باغ وحش تحویل می‌شد، با ذکر داستان، تا آنجا بدانند چه کنند. چنین کردند

غبار خاطرات، قسمت اول
غبار خاطرات، قسمت سوم، به زودی

روز وست ونکوور

2009-06-08T19:07:00.000-07:00

نمی‌دانم چه سری است که هر سال با اشتیاق به انتظار روز وست ونکوور می‌نشینم که اولین شنبه ماه ژوئن است. دوست دارم مراسم رژه و جشنهای این روز را. از هفت سالی که ساکن وست ونکوور زیبا بوده‌ایم، فقط یک بار، دو سال پیش که در سمیناری در دانشگاه یو.بی.سی بودم، این جشن را از دست دادم. غیر از آن، شنبه گذشته ششمین بار در این جشن حاضر بودم

شرحی بر این روز را در مطلبی که در سال 2005 نوشته‌ام بخوانید
ویدیوهایی کوتاه از این مراسم را در سال 2006 بیینید
عکسهای مفصل جشن امسال را در فتوبلاگم ببینید

غبار خاطرات، قسمت اول

2009-06-04T23:34:00.000-07:00

پسرک پشت چرخ خیاطی نشسته بود. چهار ساله بود. انگشتش را بر قوسهای آرم سینگر روی بدنه مشکی چرخ کشید. دسته را چرخاند. سوزن به سرعت بالا و پایین رفت. توجهش از آرم و دسته چرخ به مخروط نور آفتاب چرخید که از پنجره‌ها روی چرخ خیاطی افتاده بود و با قدری شکست روی گلهای قالی ادامه داشت. شره‌های رنگ کرم قابهای چوبی پنجره‌ها را دید، نارنجی می‌زدند زیر ستونهای نور

یک دفعه احساس کرد چه تنهاست. چهار خواهرش به مدرسه رفته بودند. اسمها از فرط تکرار در ذهنش آهنگین شده بودند، بدون معنایی خاص. عبرت... مدرسه خواهرها عبرت بود اسمش، مدیرش خانم بیرشک، خواهر دکتر احمد بیرشک، آن ریاضی‌دان نابغه. صبح که می‌شد، روپوشهای ارمک طوسی می‌پوشیدند، یقه‌های توردوزی سفید جداگانه را به گردن می‌بستند، مثل دسته گل راهی مدرسه می‌شدند. عاشق بوی مداد تراشیده بود که از کیف کوچک‌ترین خواهر بیرون می‌زد

پا شد. آرام به راهرو سرک کشید و از اتاق کوچک بیرون رفت. انگشتش را روی خط قهوه‌ای گذاشت و کشید و رفت. زیر این خط یک نیم قد رنگ روغنی کرم بود و بالایش تا سقف رنگ پلاستیکی، قدری کم رنگ‌تر از پایین. خط قهوه‌ای شاهکار اوستا نقاش بود که بی خط‌کش می‌کشید

رسید پای پله‌ها. بغض کرد. صدای مادر را از اشکوب فوقانی می‌شنید. داد زد مامان من اینجا تنهام. مادرش آمد پایین. بغلش کرد. گفت من اینجام، تنها نیستی... خانه بزرگی داشتند، دو اشکوبه با حیاط و زیرزمینهای بزرگ. از کوچه بن بست باریک که رد می‌شدی و در را باز می‌کردی، وارد یک حیاط خلوت کوچک می‌شدی. دریچه فلزی سیاه را زیر پایش دوست داشت. جوری با رمز و راز به نظرش می‌رسید. چندی یک بار آقایی می‌آمد و دریچه را باز می‌کرد تا کنتور آب را بخواند. باری، رو به رو پنجره مطبخ بود و دست راست راهروی اصلی همکف. به راهرو که می‌پیچیدی طرف چپ در مطبخ بود و دست راست راه پله به اشکوب بالا

پدرش، تا به یاد داشت در ماموریت بود. این بار مامور بازرسی سواحل جنوب بود از سوی سازمان بنادر و کشتی رانی. در فواصلی که به خانه باز می‌گشت، تمر هندی و انبه سوغات می‌آورد. نوکری بود قاسم نام، کارهای خانه را می‌کرد، از خرید و آشپزی، تا جارو پارو. می‌گفت به من نگویید قاسم، بگویید قسمت، پسرک هرگز نفهمید چرا. باری، قسمت داشت ماهیهای دودی را با نخ قند به دیوار انباری کوچک ته مطبخ آویزان می‌کرد. وقتی از کارهای خانه فارغ می‌شد، با پسر بچه منچ و مار وپله بازی می‌کرد، یا قایم موشک

بعد از مطبخ، همان دست چپ، راه پله باریکی پایین می‌رفت و به زیرزمینی می‌رسید که می‌گفتند قدیم آب انبار بوده، حالا به زیرزمینی بزرگ‌تر وصلش کرده بودند که جای خواب بعدازظهر تابستان بود

ادامه راهرو به دو اتاق می‌رسید، دست چپ اتاق کوچک بود و دست راست اتاق بزرگ نشیمن. سقف آن را با تیرآهن پوشانده بودند، می‌گفتند خیلی محکم و مطمئن است. سقفهای بقیه قسمتهای خانه چوبی بودند. تازگی اتاق بزرگ با یک دست میز و صندلی ارج و یک بخاری بزرگ ارج مبله شده بود. نامی بود که می‌شناختند و به آن اطمینان داشتند، چنان که گوینده تلویزیون می‌گفت، آن تلویزیون فیلیپس سفید کوچک با دو شاخه آنتن که روی کانال هفت تلویزیون ثابت پاسال را می‌گرفت. آن هم گوشه اتاق بزرگ بود، ولی با اولین نشانه‌های گرما به تراس بالا منتقل می‌شد، جایی که در سراسر تابستان نشیمن خانواده می‌شد و آخر شب، با علم کردن پشه بندها، جای خواب

اتاق بزرگ، سراسر پنجره‌های ارسی بزرگ داشت رو به حیاط. ادامه راهرو هم بعد از اتاقهای بزرگ و کوچک به صفه‌ای می‌رسید که با چند پله به حیاط می‌رفت. کف حیاط آجر فرش بود با حاشیه‌های گل‌کاری. بهار که می‌شد، بنفشه، گل میمون، و تاج خروسی غوغایی داشتند از رنگ. گلدانهای یاس سفید هم بویی پخش می‌کردند در حیاط که هنوز یادش کلافه می‌کند

دیوارهای بلند سمت چپ که به منزل همسایه، آقای احمدی می‌رسید، در بالا رجی از آجرهای نازک چهارگوش داشت که مورب کار شده بودند، مثل لوزی، می‌گفتند کلاغها را می‌پراند تیزی گوشه آجرها. انتهای سمت چپ حیاط، حوض آب بود که تمام تابستان آب تمیز داشت و در فصل سرما با تخته‌های بزرگ پوشانده می‌شد. شیر آب کنار پاشویه هم گونی پیج می‌شد تا یخ نزند و نترکد. سمت راست مستراح بود و حمام احتصاصی داخل خانه، با سربینه بزرگ. مجاور آن زیر زمین کوچک که خواهرها در آن عروسک بازی می‌کردند. با قابلمه‌های اسباب بازی کته می‌پختند با یک بند انگشت روغن، سیب زمینی هم سرخ می‌کردند، چه معجونی می‌شد این ترکیب، تا آخر عمر غذای محبوب پسرک ماند

غبار خاطرات، قسمت دوم

دنیای پایین سل

2009-05-22T17:58:00.000-07:00

بیست سالی پیش بود، روزی از روزها، ماری کیمورا که تکنیک سون فیله را تمرین می‌کرد تا صدای سیم می را بهتر کند، به سرش زد همین تکنیک را با سیم سل امتحان کند. موهای آرشه را کمی شل کرد و آن را با فشاری بیشتر از معمول بر سیم سل کشید، نزدیک به خرک. صدای عجیبی شنید... سل، درست یک اوکتاو بم‌تر (پایین‌تر) از سل دست باز ویولن

از آن روز تکنیکی جدید به نوازندگی ویولن اضافه شد، کیمورا آن را "هارمونیک پایین" نامید. سابقه داشت کاربرد این تکنیک البته، مثلا در قطعه فرشتگان سیاه اثر جرج کرومب، ولی کیمورا گسترده‌اش کرد، و نخستین بار در مقاله‌ای در نشریه استرینگز در سال 2001 آن را تشریح کرد و بعد در ساخته‌هایش به کار برد

کیمورا بعد از این که در سال 1994 اولین بار هارمونیک پایین را در رسیتالی معرفی کرد، با تمرینهای مداوم هر روز خش همراه با آن را کم کرد و صدایی صاف‌تر گرفت، تا جایی که اکنون از سل معمول دست باز ویولن تا سل یک اوکتاو پایین آن، همه نیم پرده‌ها را اجرا می‌کند. لم کار فشار و سرعت آرشه است و جای کشیدنش روی سیم. مثلا دوی وسط را با انگشت گذاری عادی و فقط با آرشه یک اوکتاو پایین می‌برد تا دوی دست باز ویولا را بگیرد از ویولن. غرض این که شیوه کار مثل هارمونیک معمولی (بالا) نیست که انگشت بی فشار روی سیم گذاشته شود

کیمورا ادعا می‌کند از همه سیمها می‌توان هارمونیک پایین گرفت، ولی صدای حاصل همیشه صاف و تمیز نیست. این صداها را می‌توان اتفاقی به دست آورد، اشکال در نواختن با برنامه و با قصد است. او به روز خوب و روز بد هم اعتقاد دارد! می‌گوید صدای هارمونیکهای پایین در روزهای خوب بهتر است. تعریف می‌کند که اولین بار که این شیوه را امتحان کرد، تصور کرد دچار وهم شده و صدای سل دست باز ویولنسل را از جایی دیگر می‌شنود

اما فیزیک این قصه... دانشمندان فیزیک هنوز نمی‌دانند چطور این اتفاق می‌افتد، که با بازی با فشار آرشه بتوان هارمونیک پایین گرفت. ماری کیمورا ناچار شد برای حل این معضل علمی به دانشگاه استنفورد برود و مساله را با ماکس ماتیوز مطرح کند، بهترین فیزیکدانی که پیشرو در موسیقی کامپیوتری شناخته شده. ماکس میکروفونهایی طراحی کرده که صدای هارمونیکهای پایین را می‌گیرند و برای آنالیز فیزیکی آماده می‌کنند. کیمورا امیدوار است به زودی جواب قطعی معما را از مطالعات ماتیوز دریافت کند

ولی تا آن زمان برسد، کیمورا از جنبه عملی داستان غافل نشده، با آهنگهایی که خود ساخته یا به دیگران سفارش داده، توانسته یک سی‌دی ضبط کند و انتشار دهد با عنوان دنیای پایین سل. از کارهای ضبط شده بر این سی‌دی می‌توان شش کاپریس و یک سوئیت سه موومانی را ذکر کرد، همه ساخته و نواخته خود کیمورا. اما در سال 2007 آهنگسازی به نام ژان کلود ریست اولین بار ویولن کنسرتویی برای ماری تصنیف کرد و در آن از هارمونیکهای پایین بسیار استفاده کرد

به هر حال کار آسانی نباید باشد دست یافتن به هارمونیکهای پایین. کیمورا تعریف می‌کند، روزی به جولیارد رفته بودم، دانشجویی نزدم آمد و گفت هر چه کرده نتوانسته هارمونیک پایین را بزند، با اصرار می‌خواست که یادش دهم. آرشه‌اش را گرفتم، موها را قدری شل کردم، و پنج ثانیه بعد توانستم سل دست باز ویولنسل را روی ویولنش اجرا کنم. لمهای خاص این کار را برایش گفتم و ساز را با موی آرشه شل شده به او دادم، چند ثانیه بعد او هم بالاخره سل بم را از ساز گرفت

کیمورا می‌گوید برای تولید هارمونیکهای پایین، سیمهای کهنه بهتر از سیمهای نو هستند. با سیم کهنه لازم نیست آرشه چسبیده به خرک باشد، لذا صدا صاف‌تر می‌شود. ولی وقتی مجبورید سیم عوض کنید، تا وقتی سیم کاملا نو است، فقط باید فاصله آرشه را از خرک کم کنید تا بتوانید به هارمونیک پایین دست یابید. در هر حال تمرین و تمرین و تمرین، تنها راهی است که شما را از ناله "باز هم صدایش در نمی‌آید" به فریاد تحسین "وای خدای من" می‌رساند! به عنوان یک قاعده کلی، اگر کسی سون فیله را کار کرده و بلد باشد، آسان‌تر به هارمونیک پایین می‌رسد

در صفحه‌ای از وب‌سایت کیمورا می‌توانید نمونه‌هایی از هارمونیکهای پایین را در دو قطعه پارتیتا و جمینی بشنوید. از دستش ندهید، شگفت‌انگیز است

ترجمه با تلخیص از شماره ژوئن 2009 مجله استرینگز

مایکل رابین

2009-05-18T18:33:00.000-07:00

موتزارت 35 ساله رفت، شوپن 39 ساله، شوبرت 31 ساله، و مایکل رابین (یا ری بین، به کسر را، اگر مایلید امریکایی بگویید اسم را) در 36 سالگی جهان موسیقی را بهت زده کرد با فوت غم انگیزش

مایکل رابین، ویولنیست امریکایی با اصل رومانیایی در دوم ماه مه 1936 متولد شد. پدرش جرج نوازنده ویولن بود در فیلارمونیک نیویورک و مادرش جین پیانیستی بود از اهالی مدرسه جولیارد. هفت ساله بود که جرج نبوغی دید در پسر بچه، قراری گذاشت و نزد یاشا هایفتز برد او را. هایفتز تستی گرفت از پسرک، تعمقی کرد، و سفارش کرد مؤکد که بچه را به گالامیان بسپارند. ایوان گالامیان همان ایرانی تبار متولد تبریز بود که معتبرترین معلم ویولن سده پیشین شناخته شده است

باری، مایکل تحصیل نزد گالامیان آغاز کرد و چندی نگذشت که استاد او را "مطلقا بی‌نقص" توصیف کرد. تابستان بعد او را به میدومانت برد، مدرسه‌ای شبانه روزی که گالامیان برای محصلان سازهای زهی و پیانو تاسیس کرده بود، فقط برای هفت هفته تابستانی. اعجاب آور است نگاهی به اسامی تعدادی از دانش آموزان این مدرسه: جاشوا بل، کیونگ وا چونگ، جیمز انس، یویوما، ایزاک پرلمن، پینکاس زوکرمن

بعد از تحصیلات ابتدایی، مایکل رابین به مدرسه جولیارد رفت. کنسرتهایی بی‌شمار برگذار کرد در این دوره با ارکسترهای بزرگ امریکایی. تا سرانجام روز بزرگ فرا رسید، 29 نوامبر 1951، در پانزده سالگی بر صحنه تالار کارنگی درخشید، در اجرای ویولن کنسرتوی نمره یک پاگانینی همراه با فیلارمونیک نیویورک به رهبری دیمیتری میتروپولس. دیگر توقفی متصور نبود بر موفقیتهای ویولنیست نوجوان در فتح همه سالنهای نامدار و نامساز جهان. در 13 دسامبر 1954 درهای رویال آلبرت هال در لندن هم به رویش گشوده شد، با اجرای ویولن کنسرتوی چایکوفسکی همراه با ارکستر سنفونیک بی‌بی‌سی

در رسیتالی دیگر باز هم در کارنگی هال نیویورک، ناگهان تعادلش را از دست داد و در جا نقش زمین شد. این آغازی بود بر بیماری عصبی که از پایش در آورد و در نهایت به فوت جوان نابغه 36 ساله منجر شد، در آپارتمانش در نیویورک. نوزدهم ژانویه 1972 بود

مایکل رابین بیشتر با ویولن کوبلیک می‌نواخت، که یک گوارنری 1735 است. نیک بختی است برای جهان موسیقی که رابین در سده بیستم می‌زیست، تعدادی از نواخته‌هایش ضبط شده موجود است، کنسرتوهای مندلسون، گلازونف، نمره یک پاگانینی، و هر دو کنسرتوی وینیافسکی از این جمله‌اند. همین طور فانتزی اسکاتلندی بروخ، سوناتهای یسایی، و 24 کاپریس پاگانینی

ویدیویی کوتاه به جا مانده از مایکل رابین را ببینید در اجرای اثری از کرایسلر در بیست وشش سالگی

هنریک وینیافسکی

2009-05-14T18:37:00.000-07:00

کمتر دوستدار و شنونده عام موسیقی اسم آهنگساز و ویولنیست لهستانی، هنریک وینیافسکی را شنیده یا اطلاعی مبسوط دارد از احوال این خالق دو کنسرتوی نفیس ویولن و بی‌شماری قطعات کوتاه برای ویولن سولو یا ویولن و پیانو، آثاری که در رپرتوار هر ویولنیست حرفه‌ای جای ثابت دارند

هنریک وینیافسکی روز دهم ژوئیه 1835 در لوبلن لهستان متولد شد. اصلش از یهودیان لهستان بود، ولی پدرش به کلیسای کاتولیکی گرویده بود. خیلی زود نبوغش را در موسیقی نشان داد و بعد از تعلیمهای اولیه نزد مادر، در هشت سالگی وارد کنسرواتوار پاریس شد. بعد از فراغت از تحصیل در کنسرواتوار، در تورهایی طولانی شرکت کرد به عنوان نوازنده. در اکثر این برنامه‌ها، برادرش ژوزف همراهش بود با پیانو. اولین اثرش را در دوازده سالگی تصنیف کرد، گران کاپریس فانتاستیک اپوس یک. این کار آغازگر کاتالوگی بود نسبتا کوچک از آثارش با تنها 24 شماره اپوس، ولی با اهمیتی فوق‌العاده در حیطه ویولن نوازی

نوجوانی که به سر رسید، به ایزابلا هامتون زیبا دل باخت. سالها زمان لازم بود تا بتواند خانواده را موافق کند با این دلدادگی، تا در سال 1860 بتواند به حباله نکاح درآورد محبوبه را. پس از ازدواج، به دعوت آنتون روبنشتاین به سن پترزبورگ نقل مکان کرد وینیافسکی جوان، تا به تدریس ویولن بپردازد، و همزمان در کوارتت انجمن موسیقی روس نوازندگی کند. اقامتش در سن پترزبورگ دوازده سال به درازا کشید

سال 1872 برای وینیافسکی آغازگر تورهایی باز هم طولانی بود در دنیای نو، همراه با روبنشتاین، به مدت سه سال. در سال 1875 در جانشینی هانری ویوتان به استادی ویولن در کنسرواتوار پادشاهی بروکسل منسوب شد. از شاگردانش در این مدرسه یوجین یسایی را می‌توان نام برد

اقامت در بروکسل اما، همزمان شد با سیر نزولی سلامت عمومی وینیافسکی و بیماری قلبی، تا جایی که بیشتر کنسرتهایش ناگزیر قطع می‌شد در میان برنامه، هر چند که نشسته می‌نواخت در این سالها. تا سرانجام در آوریل 1879 به شهر اودسا رفت در جنوب اوکراین و در آنجا اقدام به برگذاری برنامه‌ای کرد که آن را کنسرت خداحافظی نامید. سال بعد که به مسکو رفت، در 31 مارس 1880 دچار حمله قلبی شد و جان به در نبرد. بدنش به ورشو انتقال یافت و چهل هزار نفر در تشییع پیکر حضور یافتند

نام هنریک وینیافسکی به عنوان ویولنیستی نابغه و سازنده آثاری گرانبها برای این ساز در تاریخ موسیقی ثبت است. دو کنسرتوی وینیافسکی در بیشتر کنسرتها نواخته می‌شوند. اولی در فادیز مینور اپوس 14 در 1853 تصنیف شد و دومی در ر مینور اپوس 22 در 1862 ساخته شد و محبوبیتی بیشتر از اولی دارد. اسکرتزو تارانتل اپوس 16 و ده اتود کاپریس برای دو ویولن اپوس 18 از نفیس‌ترین کارهایش هستند که بسیار نواخته می‌شوند در نمایشهای ویرتوئوزی

هنریک وینیافسکی از مفاجر ملی لهستان است. پرتره‌اش بارها بر تمرهای پستی و سکه‌های این کشور نقش شده است. مسابقات بین‌المللی هنریک وینیافسکی در نوازندگی ویولن از سال 1952 شروع شد و هر پنج سال یک بار برگذار می‌شود. قابل ذکر است، دخترش ایرنا رژینا وینیافسکی هم بعد از پدر شهرتی کسب کرد در آهنگسازی

قطعه اسکرتزو تارانتل را با اجرای ماکزیم ونگروف ببینید و بشنوید

آداب ای-میل، قسمت دوم

2009-05-11T20:58:00.000-07:00

دستور (17) مواظب فرمتها باشید. بعضی از دریافت کننده‌های ای-میل رنگ و فونت و اندازه نمی‌شناسند(1)، در این صورت احتمال دارد نوشته‌های فرستنده درست دریافت نشود و حتی گاهی به شکلهای بی‌معنی و خنده‌دار تبدیل شود. در ضمن، دقت کنید رنگ فونت و رنگ زمینه طوری نباشد که خواندن را سخت یا حتی غیرممکن کند

دستور (18) مواظب امکانات اچ.تی.ام.ال هم باشید. بعضی دریافت کننده‌ها اچ.تی.ام.ال نمی‌شناسند، در این صورت هم مثل مورد (17) ای-میلی مغشوش و مخدوش به گیرنده می‌رسد

دستور (19) ای-میلهای زنجیره‌ای را فوروارد نکنید. همه اینها شوخیهایی بی‌مزه هستند. مطمئن باشید اگر فورواردشان نکنید سوسک نمی‌شوید یا اگر بکنید میلیونر نمی‌شوید! توصیه می‌شود ای-میلهای زنجیره‌ای را به محض دریافت پاک کنید

دستور (20) هرگز وضعیت دریافت رسید را فعال نکنید. اغلب گیرنده‌ها با دیدن این پیغام که فرستنده رسید دریافت می‌خواهد از خیر باز کردن ای-میل می‌گذرند. مؤدبانه‌تر و اخلاقی آن است که از گیرنده تقاضا کنید دریافت ای-میل را اطلاع دهد، اگر واقعا اهمیتی دارد به هر دلیل

دستور (21) از دستور بازپس گرفتن ای-میل ارسالی (ریکال) استفاده نکنید. احتمال این که گیرنده ای-میل را باز کرده و دیده باشد، قبل از استفاده فرستنده از این دستور، بسیار زیاد است. در این صورت دستور بازپس گرفتن ای-میل بی‌معنی است و حتی می‌تواند ابلهانه به نظر آید. اگر این امر اهمیتی زیاد دارد، اخلاقی و مؤدبانه است که در ای-میلی دیگر از گیرنده بخواهید ای-میل قبلی را، که اشتباهی در آن داشته‌اید، نادیده انگارد

دستور (22) هرگز متن یا پیوست ای-میل را بدون اجازه فرستنده کپی یا فوروارد نکنید(2). احتمال نقض قوانین انحصار تالیف (کپی رایت) زیاد است

دستور (23) از ای-میل برای مطرح کردن مسائل خصوصی یا محرمانه استفاده نکنید. درجه ایمنی ای-میل در حد کارتهای پستال قدیمی است. اگر مطلبی را احتمالا روی آن کارتها نمی‌نوشتید، در ای-میل هم ننویسید

دستور (24) موضوع ای-میل را فراموش نکنید. موضوع ای-میل است که گیرنده را میل می‌دهد به باز کردن و خواندن با میل، یا باز نکرده و نخوانده پاک کردن! در عین حال موضوع را طولانی انتخاب نکنید، مختصر، مفید، و چکیده چند کلمه‌ای کل مطلب ای-میل باشد خوب است

دستور (25) بیشتر از جمله‌های "معلوم" استفاده کنید، فهمیدنش بسیار ساده‌تر و سریع‌از جمله‌های "مجهول" است. مقصود معلوم و مجهولی است که دردستور زبان خوانده‌اید. اصولا در بیشتر زبانهای زنده دنیا وجه مجهول رو به زوال است. مثلا وقتی خیلی ساده می‌توان گفت "سفارش شما را امروز می‌فرستیم"، چرا بگوییم "سفارش شما امروز فرستاده خواهد شد"؟ اول، فاعل معلوم است و نمی‌خواهیم پنهانش کنیم! دوم، ساختار مجهول با سادگی و بی‌تکلفی ای-میل مغایرت دارد

دستور (26) از نوشتن "فوری" یا "مهم" یا نظایر اینها در فیلد موضوع خودداری کنید. به همان دلیلی که در دستور (9) گفته شد، نوشتن "فوری" در ابتدا یا انتهای موضوع بی‌مزه است

دستور (27) از جمله‌های طولانی حذر کنید. به همان دلیلی که در دستور (8) برای پاراگرافها گفته شد، جمله‌ها را هم کوتاه بگیرید. تکرارش بد نیست چون مهم است، جمله‌های طولانی، پاراگرافهای طولانی، و ای-میل طولانی گیرنده را به نصفه-نیمه خواندن آن وا می‌دارد

دستور (28) بسیار دقت کنید، ای-میل هم مثل نامه و مثل گفتار باید عاری باشد از زبان خشن، کلمه‌ها و اصطلاحات دور از ادب، و مطالب گویای نژاد یا جنس پرستی. هر یک از اینها کافی است برای کشاندن شما یا شرکت شما به دادگاه

دستور (29) ای-میلهای اخطار ویروس جدید، که خیلی رایج شده، از جنس ای-میلهای زنجیره‌ای تلقی می‌شود، از فوروارد کردن آنها خودداری کنید

دستور (30) مثل نامه و مثل محاوره، از نوشتن مطالب جنسی (مقصود مربوط به جنس است، نخواستم از ترکیب ناهنجار و جعلی جنسیت استفاده کنم) خودداری کنید(3). مرسوم شده به جای ضمیرهای "آن مرد" و "آن زن" از آنان استفاده شود تا نوشته ضامن جنس نباشد، ولو این که مفرد مورد نظر باشد

دستور (31) به ای-میلهای دورریختنی (اسپم) پاسخ ندهید. به محض جواب دادن به اسپم، فرستنده می‌فهمد که آدرس شما فعال است و اسپمهای بیشتر می‌فرستد! بعضی از این ای-میلها (از جمله تبلیغات) زیر نویسی دارند که اگر نمی‌خواهید ای-میل از ما دریافت کنید به فلان لینک بروید و اشتراکتان را لغو کنید. حتی این کار را هم نکنید! اسپم را فقط پاک کنید، همین. اگر برنامه دریافت ای-میلتان دکمه‌ای برای معرفی اسپم دارد، آن را بزنید، ضرر ندارد

دستور (32) در استفاده از فیلد رونوشت (سی.سی) صرفه جو باشید. گیرنده‌ای که آدرسش در فیلد رونوشت است، اغلب تکلیفش را نمی‌فهمد که باید کار خاصی بکند، یا باید پاسخ دهد، یا فقط برای اطلاع ای-میل را دریافت کرده است. همین طور در پاسخ به ای-میلی که سی.سی هم داشته، قاعده آن است که پاسخ را به او یا آنان نفرستید، مگر اطمینان داشته باشید که فرد یا افراد لیست شده در فیلد رونوشت باید از پاسخ شما اطلاع یابند، به هر دلیل

توضیح (1) همین جا اضافه کنم، عده زیادی از دوستانتان فونتهای فارسی روی کامپیوترشان ندارند، در این صورت نوشته شما را با شکلهای بی‌معنی (یکی از دوستان می‌گوید خط چینی) خواهند دید. فقط وقتی فارسی بنویسید که اطمینان دارید گیرنده امکان خواندن فارسی دارد

توضیح (2) این دستور احتمالا برای خواننده داخل کشور حاد نیست، چون تابع قوانین بین‌المللی کپی رایت نیستیم، تا جایی که من می‌دانم

توضیح (3) این دستور بیشتر به ای-میل به زبان انگلیسی مربوط می‌شود که در آن سوم شخص مفرد جنسی است، یعنی مذکر و مؤنث دارد. باید اذعان داشت و افتخار کرد که فارسی از معدود زبانهاست که جنسی نیست. همه گروههای ضمیرها (فاعلی، مفعولی، و ملکی) شش صیغه دارند و تذکیر و تانیث ندارند

آداب ای-میل، قسمت اول

2009-05-06T14:47:00.000-07:00

چهار سال پیش مطلبی در مورد آداب اینترنت نوشتم، راضی کرد خیلی از دوستان و همراهان را. این هفته یک جلسه آموزش با ناهار(1) در شرکتی که در آن کار می‌کنم به این آداب اختصاص داشت، قدری جدیدتر، بیشتر آکادمیک (مدرس از استادان کالج زبان ونکوور دعوت شده بود)، و با تمرکز روی ای-میل و به خصوص ای-میلهای کاری. به نظرم رسید می‌تواند بسیار مفید باشد برای همه، و با قدری تعدیل برای ای-میلهای غیر کاری. ترجمه و خلاصه‌اش کرده‌ام. طولانی است، 32 دستور است، در دو قسمت تقدیم می‌کنم

دستور (1) مختصر و مفید بنویسید. توجه داشته باشید که علی‌الاصول خواندن از مانیتور به سادگی خواندن از کاغذ نیست و چشم را خسته می‌کند. ای-میل طولانی میلی ایجاد می‌کند در گیرنده که با تمرکز کمتر بخواند یا بریده بخواند با پریدن از بعضی جاها. پس شما، با خلاصه نوشتن، جای پریدن را حکم کنید

دستور (2) در عین اختصار، کامل بنویسید. اگر ای-میلتان پاسخ (ریپلای) است، همه سؤالها را جواب دهید و حتی سؤالهای بعدی را هم (که ممکن است بر اثر جوابهای شما به وجود آید) پیش بینی کنید. اگر نه ناگزیر تعداد ای-میلهای رفت و برگشتی زیاد خواهد شد و وقتتان را (و قطعا وقت گیرنده را) خواهد گرفت

دستور (3) هر چند ای-میل از نظر رسمی بودن درجه‌ای کمتر از نامه دارد، املا و نگارش (دستور زبان) و نقطه گذاری آن به اندازه نامه مهم است. املای غلط یا نگارش ضعیف قدر و اعتبار شما را کم می‌کند برای گیرنده. نقطه گذاری نامناسب هم خواندن ای-میل را سخت‌تر می‌کند

دستور (4) به طور مشخص و برای گیرنده مشخص بنویسید. ای-میلهای بدون اسم و رسم گیرنده، از قبیل پاسخهای اتوماتیک، چندان مؤثر نیستند

دستور (5) برای ای-میلتان فرم درست کنید. در این فرم می‌توانید شکل و اندازه صفحه، اندازه و رنگ فونت، و به خصوص امضای معمولتان را بگنجانید. حتی می‌توانید برای دو سه نوع گیرنده (اداری، دوست، رسمی، غیر رسمی، مثلا) دو سه فرم درست کنید. می‌توانید آن شرح مصیبت معروف که اگر ای-میل را به اشتباه دریافت کرده‌اید چه کنید و من مسؤول ویروس نیستم را هم در فرم رسمی و اداری بگذارید

دستور (6) سریع پاسخ دهید. گیرنده ای-میلی فرستاده به امید دریافت فوری پاسخ، اگرنه که نامه یا فاکس می‌فرستاد! قاعده سرانگشتی برای مهلت پاسخ به ای-میل محلی 24 ساعت و ترجیحا همان روز است. برای ای-میل راه دور، با احتساب اختلاف ساعت و تفاوت ساعت کاری می‌توان تا 24 ساعت به آن افزود و تا 48 ساعت را قابل قبول دانست. خارج از این محدوده را با یک پاسخ آنی اطلاع دهید که مثلا ای-میل را دریافت کرده‌ام و دارم روی آن کار می‌کنم و تا فردا یا آخر هفته جواب می‌دهم

دستور (7) فایلی را پیوست نکنید مگر واقعا لازم باشد. با ارسال پیوستهای حجیم، سیستم ای-میل گیرنده ممکن است مختل شود. پیوست بزرگ را فشرده (زیپ) کنید و علی ای حال از گیرنده وقت مناسب برای ارسال آن را بپرسید. ویروس یاب قوی و مؤثر و بهنگام را هم فراموش نکنید

دستور (8) متن ای-میل را منظم و تمیز تهیه کنید. گفته شد که خواندن از مانیتور سخت‌تر از خواندن از کاغذ است، با بی نظمی آن را باز هم سخت‌تر نکنید. پاراگرافها را کوتاه بگیرید، بین آنها یک خط سفید بگذارید. بیشتر از فهرستهای یک خطی استفاده کنید

دستور (9) وضعیت اولویت زیاد را فعال نکنید. حتما قصه چوپان دروغگو را به خاطر دارید(2)، با استفاده مداوم از این وضعیت گیرنده را به این پیش فرض سوق می‌دهید که باز هم ای-میلی عادی از شما گرفته که اولویت فوق‌العاده نشان می‌دهد! تصویرتان و قدرتان را نزد گیرنده تنزل ندهید با این کار. به علاوه، اگر مطلبی آن قدر مهم و در اولویت است، احتمالا تلفن برای آن مناسب‌تر از ای-میل است

دستور (10) هرگز همه حروف را بزرگ تایپ نکنید، هم خواندن را سخت می‌کند و هم این احساس را به خواننده می‌دهد که دارید فریاد می‌زنید بر سرش

دستور (11) در پاسخ ای-میل از صفحه ای-میل جدید استفاده نکنید. حتی اگر در همان صفحه پاسخ (ریپلای) می‌دهید، متن اصلی را پاک نکنید. اشکال ندارد، حتی خوب است، که سابقه محاوره یا مراسله باقی بماند، از رجوع به حافظه مؤثرتر و سریع‌تر است بی‌تردید

دستور (12) از متن تبری در انتهای ای-میل غافل نشوید، می‌تواند نجات بخش باشد. یک خط آخر ای-میل که من مسؤولیتی برای ویروس احتمالی همراه این ای-میل نمی‌پذیرم (دست کم این سر دنیا که ادعا و اقامه دعوی خیلی رایج است) می‌تواند وقت و مال و اعصابتان را حفظ کند

دستور (13) قبل از ارسال، به دقت متن را مرور کنید. تقاوت اساسی ای-میل با نامه سنتی در این جاست: دکمه ارسال را بزنید، ثانیه‌ای دیگر به گیرنده می‌رسد. در مورد نامه می‌توانید قبل از رسیدن به صندوق پشیمان شوید، حتی می‌توانید صندوق پست را از جا بکنید! ولی در مورد ای-میل هیچ راهی ندارید برای ممانعت از ارسال. سوای موضوع، کنترل دقیق املا و انشا و نقطه گذاری هم اهمیت زیاد دارد

دستور (14) زیاد از پاسخ (ریپلای) به همه استفاده نکنید. بسیار آزار دهنده و زننده است که یک نفر عده‌ای را (پنجاه نفر به فرض) به جایی دعوت کرده با ای-میل، هر کدام که جواب قبول دعوت می‌دهند دکمه پاسخ به همه را بزنند. لطفا قدری فکر کنید، به بقیه چهل و نه نفر چه ربطی دارد که شما دعوت را می‌پذیرید یا نه

دستور (15) در صورت لزوم، برای رعایت حریم خصوصی افراد، از کپی کور (بی.سی.سی) استفاده کنید. وقتی می‌خواهید ای-میل را برای چند نفر بفرستید، دلیل ندارد با گذاشتن آدرسها در فیلد گیرنده اصلی، آدرس همه را در معرض دید همه قرار دهید، اخلاقی هم نیست. به استثنای موارد خاص اداری. اگر تا حالا نمی‌دانسته‌اید، آدرسی که در فیلد کپی کور بگذارید کسی دیگر نمی‌تواند ببیند. به علاوه، در فوروارد کردن ای-میل به دیگران، فهرستهای طولانی قبلی را (که گاهی چندین صفحه می‌شود) پاک کنید

دستور (16) مواظب مخففها و صورتکها باشید که کجا استفاده می‌کنید. مخففهای مرسوم در چت (مثل ال.او.ال = دارم می‌خندم!) را در ای-میل نگذارید، مؤدبانه نیست. به همین ترتیب از صورتکهای مرسوم در چت (خندان، گریان، بوسه، چشمک، و سایر آنها) استفاده نکنید

توضیح (1) این سر دنیا، در شرکتها (دست کم شرکتهای مهندسی که من می‌دانم) بیشتر روزها جلسه‌های آموزشی می‌گذارند در ساعت ناهار (12 تا یک)، ساندویچ یا ظرف غذایتان را همراه می‌برید، همان طور که مدرس یا سخنران صحبت می‌کند شما ناهارتان را نوش جان می‌فرمایید! حتی گاهی اولیای شرکت، برای کشاندن شما به جلسه‌ای که مهم می‌دانند، ناهار می‌دهند

توضیح (2) این ارجاع به قصه چوپان دروغگو، در نهایت شگفتی، در متن اصلی است و زاییده خیال من نیست. فقط در متن اصلی آمده "داستان پسری که فریاد می‌زد گرگ"، من اسم قصه را برای خواننده فارسی زبان گذاشتم

آداب ای-میل، قسمت دوم

سولیست

2009-04-29T17:35:00.000-07:00

شنبه فیلم سولیست را دیدم در روز دوم نمایش عمومی... عالی بود، عالی هست، ببینیدش، به خصوص شما که موسیقی دوست هستید

استیو لوپز ستون نویس لوس انجلس تایمز است. در جست وجوی سوژه برای داستانش به ناتانیل ایرز برمی‌خورد، در پارکی زیر تندیس بتهوون می‌نوازد، ویولنی را که تنها دو سیم دارد. در تحقیقات بعدی می‌فهمد که ناتانیل محصل ویولنسل بوده در مدرسه جولیارد، در حوادثی دچار اسکیزوفرنی شده و به خیابان خوابی رو آورده، با همه مختصات کلاسیک بی‌خانمانی در امریکای شمالی

ناتانیل شیفته بتهوون است. فیلم‌ساز این دلدادگی را با تاکید بر سنفونی سوم نشانه می‌زند، به تناوب موومان اول و موومان دوم (مارش عزاداری) در سراسر فیلم شنیده می‌شود. یکی از خوانندگان روزنامه، ویلنسل سالها بلااستفاده مانده‌اش را به ناتانیل اهدا می‌کند. استیو با تهیه یک آپارتمان ارزان تلاش می‌کند او را به زندگی باز گرداند. از ویولنسل نواز اول فیلارمونیک لوس انجلس کمک می‌گیرد، نتهای شش سوئیت باخ را برای ناتانیل تهیه می‌کنند. بتهوون بتهوون است، قابل درک است، ولی شاید اگر یوهان سباستین نبود، بتهوون بهتوون نمی‌شد... با این شرح و تفسیر سعی می‌کنند ناتانیل را به تمرین سوئیتها مایل کنند. اما باز در انتهای فیلم اجرای فیلارمونیک لوس انجلس از اروئیکا تصویر می‌شود، با رهبری اساپکا سالونن

ناتانیل ایرز را جیمی فاکس بازی می‌کند، همان که دو سال پیش اسکار بهترین بازیگر نقش اول را برای ایفای نقش ری چارلز برد. آرشه را خوب به دست می‌گیرد، ولی انگشت گذاری بسیار ضعیفی نشان می‌دهد، پیداست هیچ تعلیم ندیده. نقش استیو لوپز را رابرت دانی بر عهده دارد، و کارگردان جو رایت است، سازنده نسخه جدید غرور و تعصب و نامزد اسکار برای کفاره

معرفی کوتاه فیلم را ببینید

کلارا و فانی، آهنگسازانی در سایه

2009-04-21T11:51:00.000-07:00

تاریخ موسیقی نامهای بانوان زیادی را به عنوان نوازنده و آهنگساز در خود ثبت کرده، افسوس بیشتر این اسامی زیر سایه بستگان ذکورشان رنگ باخته‌اند یا محو شده‌اند. معروف‌ترین اینان، بی‌تردید کلارا شومان و فانی مندلسون هستند، اولی همسر روبرت شومان و دومی خواهر فلیکس مندلسون

کلارا ویک، موسیقی‌دان و آهنگساز آلمانی و پیانیست نامدار عصر طلایی رومانتیک، در سیزدهم سپتامبر 1819 متولد شد. بعد از ازدواج نام همسرش شومان را بر خود نهاد و با این نام معروف شد، هر چند که بیشتر شهرت و محبوبیتش در دوران دختر خانگی حاصل شده بود

در مارس 1828 وقتی نه ساله بود، کلارا برنامه‌ای اجرا کرد در لایپزیگ در منزل دکتر ارنست کاروس که مدیر آسایشگاه روانی بود. در این برنامه روبرت شومان که نه سال از کلارا بزرگ‌تر بود حضور داشت، به عنوان شنونده، چنان تحت تاثیر قرار گرفت که تحصیل حقوق را کنار نهاد و به فراگیری نواختن پیانو رو آورد، نزد فریدریخ ویک، پدر کلارا

دو سال بعد، کلارا همراه با پدر در توری هنری به سراسر اروپا سفر کرد. در وایمار نویسنده نامدار، گوته در رسیتالش حضور داشت، بعد از برنامه مدالی به کلارا هبه کرد، رویش حک شده بود تقدیم به هنرمند نابغه، کلارا ویک. در همین تور بود که پاگانینی، که آن زمان در پاریس سکونت داشت، دعوت کرد کلارا را به برگذاری برنامه‌ای مشترک. پاریسیان از ترس وبای به شدت شایع شده شهر را ترک کرده بودند، برنامه کم مشتری و ناموفق از آب درآمد

تا سیزده ساله شد کلارا، انتخاب قطعه‌های اجرایی در برنامه‌هایش در دست پدر بود، از این سن، اختیار انتخاب را خود به دست گرفت، در کنار اجرای آثار باروک و کلاسیک از اسکارلاتی و باخ، موتزارت و بتهوون، و شوبرت، قطعاتی از رومانتیکها را هم به رپرتوارش افزود، از قبیل شوپن، مندلسون، و البته شومان

نوزده سالش که شد و بحث ازدواجش با روبرت شومان بالا گرفت، پدرش هر چه در توان داشت کرد تا از این پیوند جلو گیرد، سرانجام دو دلداده اجازت از دادگاه گرفتند و وصلت کردند. تا کلارا از سایه روبرت خارج شود، بنا بود صحبت فقط ازو باشد، خالی از لطف نیست این اشاره که نفیس‌ترین ترانه‌های شومان در این دوران تصنیف شد

راست است که کلارا بعد از این ازدواج هفت فرزند به دنیا آورد، یکی بعد از دیگری، ولی این سبب نشد که از آهنگسازی و هم نوازندگی دست بردارد. در واقع کلارا بود که با تورهای اروپایی باعث شهرت فراگیر روبرت شومان شد

در سال 1853 یوهانس برامس بیست ساله، کلارا و روبرت را در لایپزیگ ملاقات کرد و زوج موسیقی‌دان را با نبوغش تحت تاثیر قرار داد. از همین جا دوستی مادام‌العمر برامس و کلارا شروع شد و بعد از درگذشت شومان به حمایت برامس از کلارا انجامید و سرپرستی فرزندان. تردید نیست که این دو دل باخته بودند به هم، ولی ثبت نیست در سندی که این شیفتگی آسمانی با روابط خاکی ملوث شده باشد. کلارا ویک شومان در بیستم ماه مه 1896 از دنیا رفت

اجرایی از یک والس زیبا از کلارا ببینید

اما از فانی... فانی مندلسون در چهاردهم نوامبر 1805 در هامبورگ متولد شد. پدرش آبراهام مندلسون بود، فرزند موسس (موسی) مندلسون، فیلسوف آلمانی. آبراهام بود که بارتولدی را به نام خانوادگی افزود

فانی از همان آموزشی بهره می‌برد که برادر کوچکش فلیکس دریافت می‌کرد، حتی با معلم یکسان. عجیب نیست که هر دو نبوغ کودکی بروز دادند و در خردسالی به تصنیف آهنگ پرداختند. دوستان خانوادگی از قبیل موشلس، در حوالی 1820 سخت تحت تاثیر نبوغ این خواهر و برادر بودند. تنها اوضاع اجتماعی آن دوران بود و محدودیتهایی که برای بانوان وجود داشت بی‌تردید، که فانی را در سایه قرار می‌داد. حتی پدر، هر چقدر منورالفکر، از تاثیر آن اوضاع اجتماعی برکنار نبود. همواره به فانی گوشزد می‌کرد، برای فلیکس موسیقی می‌تواند حرفه باشد، برای فانی نباید از حد یک سرگرمی فاخر مرسوم برای بانوان فراتر رود! فلیکس اما فکری دیگر داشت، خواهر را تحسین می‌کرد، و تصنیفات او را می‌ستود، تا حدی که بسیاری از آهنگهای فانی را به نام خود انتشار داد! فانی هم بسیار کمک می‌کرد به فلیکس، نقد می‌کرد آثارش را و تصحیح آنها را برعهده می‌گرفت

در 1829 بعد از سالها بحث و درگیری خانوادگی، سرانجام فانی موفق شد با ویلهلم هنزل نقاش ازدواج کند. بعد از آن بیشتر با نام فانی هنزل شناخته شد. در این دوره بود که در منزلشان در برلن کنسرتهای بی‌شمار برگذار کرد و در آنها آثار خود و برادر را به اجرا گذاشت. جدی‌ترین این کنسرتها برنامه‌ای بود که به نخستین اجرای پیانو کنسرتوی نمره یک فلیکس اختصاص داشت

فانی مندلسون هنزل در سال 1847 در برلن درگذشت، بر اثر سکته مغزی، عارضه‌ای که قبلا پدر و مادر و پدر بزرگش را هم از پا درآورده بود. فلیکس هم تنها شش ماه بعد بر اثر همین عارضه چشم بر جهان بست. در سالهای اخیر، به همت نوازندگان و شرکتهای ضبط، بسیاری از آثار فانی اجرا و ضبط شده‌اند و از سایه خارج شده‌اند

قطعه‌ای برای پیانو از فانی مندلسون ببینید و بشنوید

کانونشن سنتر ونکوور

2009-04-06T19:19:00.000-07:00

اولین پروژه‌ای که در این سوی دنیا طراحی کردم، قسمتی از سازه‌اش را، کانونشن سنتر ونکوور بود، با چند ویژگی. بزرگترین کانونشن سنتر کانادا، بزرگترین پروژه غرب کانادا، از بزرگترین پروژه‌های ساختمانی کانادا، و پروژه ساختمانی با بیشترین مصرف فولاد در کانادا

این ساختمان 135000 متر مربع زیربنا دارد، در شش طبقه. از زبان مدیر پروژه بگویم که در اجلاس مجمع عمومی سالانه انجمن مهندسان استراکچر بریتیش کلمبیا، دو هفته پیش، سخرانی کرد در معرفی این پروژه... آنجا که به تشریح المانهای افقی رسید، توضیح داد که تیرها و خرپاهای این ساختمان از مشکل‌ترین قسمتهای کار بود، چرا که دهانه‌ها بزرگ است، تا 75 متر دهانه عادی و تا هجده متر کنسول، بعضی تیرها با شیب 50 درجه از بام به همکف می‌رسند، در طبقه پارکینگها ارتفاع تیرها محدود است، و از همه بدتر، تغییر مکان و لرزش تیرها باید به کمترین اندازه‌ها محدود می‌شد... باری، به اینجا که رسید، به من اشاره کرد در میان حضارو تصریح کرد که طرح صدها تیر از این دست بر عهده فاریا بود. لحظه خوشی بود، بی تعارف، چرا پنهان کنم

این همه صغرا چیدم تا بگویم امروز افتتاح این ساختمان بود. مردم مثل موران ریخته بودند برای تماشای کانونشن سنتر جدیدشان، تا ببینند مالیاتشان کجا صرف شده... عجیب است، هیچ دری بسته نبود و به همه سوراخها می‌شد سر کشید

عکسهای بیشتر از افتتاحیه را در فتوبلاگم ببینید

برای کانونشن سنتر معادل خوبی پیدا نکردم... کسی می‌داند معادلی برایش

حلقه آهنین

2009-03-24T19:36:00.000-07:00

شش سال و ده روز بعد از هجرت، بالاخره امروز به حلقه آهنین رسیدم

وقتی در سال 1907 پل بزرگی در دست ساخت در استان کبک منهدم شد و هفتاد وپنج کارگر و تکنیسین و مهندس کشته شدند، فکر التزام مهندسان به سوگندی نظیر پزشکان شکل گرفت. نشانه این سوگند هم حلقه‌ای است، که آهنین بود ابتدا، ولی حالا فولاد زنگ نزن است، در انگشت کوچک دست کاری مهندسان، تا هر لحظه این سوگند را به یادشان آرد و از تخلف از کدهای مهندسی برحذرشان دارد

التزام قانونی مهندسان اما بر عهده انجمنهای مهندسان استانهاست، که با عنوان "مهندس پروفشنال" یا پی.انج به شاغلان حرفه مهندسی تفویض می‌شود، لذاست که حلقه آهنین ارتباطی به عنوان پی.انج ندارد. اما احراز و اثبات داشتن مدرک علمی مهندسی برای دریافت حلقه روشهایی دارد که برای منهدسان مهاجر آسان‌ترینشان داشتن عنوان پی.انج است

مراسم سوگند حرفه‌ای و دریافت حلقه آهنین هر سال در ماه مارس برگذار می‌شود. این مراسم، که به طور معترضه بگویم مراسمی است مثل آنچه در کتابها در مورد فراماسونری می‌خوانیم، قدری خنده‌دار به نظر رسید در سده بیست ویکم. شاید برای همین، تلفنهای موبیل را بیرون سالن گرفتند و بدتر، تذکر دادند اگر کسی، با هر وسیله‌ای، در حال عکس یا فیلم گرفتن دیده شود، از سالن اخراج می‌شود و حلقه‌اش هم پس گرفته می‌شود! ولی خوب، رسم رسم است و باید اجرا شود. در قسمت سوگند خوردن، همه حاضران زنجیری را به دست گرفتیم که لاینقطع ردیف به ردیف در تمام سالن کشیده شده بود، به نشانه این که همه مهندسان مثل حلقه‌های زنجیر به هم وابسته خواهند بود

خلاصه، در ژوئن سال قبل عنوان پی.انج را دریافت کردم و امروز حلقه‌دار شدم. راست بگویم، در زمان سوگند خوردن، ترانه معین بر لبم خنده نشاند، که یه حلقه طلایی، اسمتو روش نوشتم، الی آخر

بازارچه نوروزی

2009-03-16T20:15:00.000-07:00

امسال هم بازارچه نوروزی مثل هر سال برگذار شد، آخرین یکشنبه سال، در پارک ماهان نورت ونکوور

امسال از شهرام شب‌پره هم دعوت شده بود، افسوس که از آن اتفاقهای عجیب و غریب افتاد، در شهری که در تمام سال دو ساعت برف هم نداریم، همان روز و همان ساعت باید برف می‌آمد! دورتر از صحنه چیزی جز چتر دیده نمی‌شد، ولی به هر حال شور و حالی داد به جشن، خوب بود

کوچ شش ساله

2009-03-14T09:09:00.000-07:00

شش سال گذشت، از کوچ زمستانی

بسته اویستراخ

2009-03-13T18:22:00.000-07:00

بسته هفده تایی سی‌دی‌های اویستراخ رسید. عالی است. شرکت امی هر چه با اویستراخ ضبط کرده در این بسته گذاشته، حتی کارهای تکراری با ارکستر و رهبر دیگر

عکسهای همه صفحه‌های بروشور بسته را اینجا می‌گذارم، ولی خلاصه داستان، از کنسرتوهای بزرگ (طبعا با دید و سلیقه من) اینها در جعبه هستند

بتهوون، ر ماژور، دو اجرا، سی‌دی‌های 3 و 4
بتهوون، تریپل کنسرتو، دو اجرا، سی‌دی‌های 1 و 2
برامس، دوبل کنسرتو، دو اجرا، سی‌دی‌های 2 و 6
برامس، ر ماژور، دو اجرا، سی‌دی‌های 6 و 7
سیبلیوس، ر مینور، سی‌دی 3
موتزارت، نمره 3، دو اجرا، سی‌دی‌های 7 و 11
موتزارت، نمره 1 و 2، سی‌دی 9
موتزارت، نمره 4 و 5، سی‌دی 10
موتزارت، سنفونی کنسرتانت، سی‌دی 9
پروکوفیف، نمره 1 و 2، سی‌دی 8
شوستاکوویچ، نمره 1، سی‌دی 13
خاچاتوریان، با رهبری آهنگساز، سی‌دی 13
بروخ، نمره 1، سی‌دی 12
لالو، سنفونی اسپانیول، سی‌دی 12

در این بین جای کنسرتوهای چایکوفسکی، می مینور مندلسون، و دورژاک خالی است، که اویستراخ با شرکتهای دیگر ضبط کرده، به علاوه سه کنسرتوی باخ و شش سونات ویولن و کلاوسن

توضیح واضح: هر تصویری که خواستید بزرگ‌تر ببینید، رویش کلیک کنید

CDs 1, 2, 3, 4

CDs 4, 5, 6

CDs 7, 8, 9

CDs 9, 10, 11, 12

CDs 12, 13, 14

CDs 15, 16

CD 17 and Bio

Bio

میلیونر زاغه نشین

2009-03-09T15:22:00.000-07:00

دیروز میلیونر زاغه نشین را دیدیم، عالی بود

داستان دو پسر بچه است، جمال و سلیم که برادرند، و بی‌خانمان در بمبئی (مومبای)، خود را دو تفنگدار می‌نامند، فقط چون این را جایی شنیده‌اند. بعد که لاتیگا را می‌یابند، دختر بچه زیبا که مثل خودشان آواره است، سه تفنگدار می‌شوند. جمال بعد از وقایعی، وقتی به سالهای جوانی رسیده، در مسابقه تلویزیونی "که می‌خواهد میلیونر شود" شرکت می‌کند و تا مرحله آخر پیش می‌رود و جایزه بیست میلیون روپیه را به دست می‌آورد. جمال و لاتیگا که دل به هم باخته‌اند به هم می‌رسند و داستان "خوش‌پایان" می‌شود

همه داستان با برگشتهای به عقب (فلاش بک) روایت می‌شود تا بیننده بفهمد جمال جواب صحیح به هر سؤال را از کجا می‌داند. سؤال آخر، در مرحله بیست میلیون روپیه این است که در داستان سه تفنگدار الکساندر دوما، غیر از آتوس و پورتوس، تفنگدار سوم کیست. جمال می‌گوید در عین ناباوری پاسخ درست را نمی‌داند... این آخرین سؤال را شانسی جواب می‌دهد: پاسخ الف، آرامیس! جالب است این تمهید سازندگان فیلم که در ابتدا، قبل از تیتراژ حتی، این سؤال بر پرده می‌آید: او میلیونر می‌شود چون

الف) تقلب می‌کند ب) خوش شانس است ج) نابغه است د) چنین نوشته شده

و آخر فیلم این جواب بر پرده می‌آید

د) چنین نوشته شده

و البته بحث است بر سر این که مقصود سازندگان فیلم از این پاسخ چه بوده: مقدر بوده (تقدیر چنین نوشته شده) یا این گونه مسابقات تلویزیونی نمایشی هستند و برنده از قبل نوشته شده... به هر حال فیلم دیدنی است. به دیدنش توصیه می‌کنم، هر چه دستتان رسید در داخل، پرده‌ای، دی.وی.دی، پرده‌ای با کیفیت دی.وی.دی، یا هر چه. برای سینمادوستان لازم به ذکر نیست، این فیلم دو هفته پیش هشت اسکار را کسب کرد، در کارگردانی، تدوین، فیلم‌برداری، فیلم‌نامه اقتباسی، موسیقی اوریژینال، ترانه اوریژینال، میکس صدا، و به عنوان بهترین فیلم

در تماسی با همکاران دفتر شرکت (سندول) در مومبای، پرس و جو کردم از فقر باور نکردنی هندیان که در فیلم داده شده، راست است؟ می‌گویند راست است... می‌پرسم پس این دموکراسی هند که معروف شده بهترین است در منطقه به چه درد می‌خورد. می‌گویند به هیچ درد! وقتی نیمی از مردم حتی نمی‌دانند رای چیست، خوراکی یا پوشاکی، به هیچ درد... می‌پرسم همه جای شهر این طور است. می‌گویند بله، نه همه جا، ولی بیشتر جاها... بیشتر همکاران در شهرکهای تر و تمیز حومه مومبای ساکنند، حتی دفتر شرکت در چند ده کیلومتری بیرون شهر است

ساعت سه که داخل سینما رفتیم از شکوفه‌های پارک تیلفورد جنب سینما عکس گرفتم، و چه خوشحال که بهار آمد. ساعت پنج که بیرون آمدیم از برف سنگینی که می‌آمد عکس گرفتم. گفتم یا از در اشتباه وارد شدیم، یا از در اشتباه بیرون آمده‌ایم، در دنیای دیگری هستیم

قسمتی از رقص و شادمانی پایان فیلم را ببینید

ایزابل فاست

2009-03-08T13:03:00.000-07:00

یکی از برجسته‌ترین پیشروان ویولن نوازان اروپایی ایزابل فاست است که آوازه‌اش نرم نرمک امریکای شمالی را پر می‌کند. اگر پاگانینی را ابلیس یاری می‌کرد در نواختن، ایزابل را خود مفیستوفلس(1) می‌ستاید. ترجمان دقیق آنچه آهنگساز در نظر داشته اولویت اول است برای ایزابل. می‌گوید در مورد آثار گذشتگان باید تحقیق کرد که چه می‌خواسته‌اند، ولی اگر آهنگساز در قید حیات است، کافی است بپرسید

ایزابل فاست فرصت پرسیدن از آهنگساز را بارها داشته، در نخستین اجراهای جهانی آثار بی‌شمار، معروف‌ترینشان فانتزی اولیویه مسیان و اتود یورگ ویدمان که در آن سولیست باید همزمان با نواختن ویولن آواز بخواند! کاری که ایزابل وحشتناکش می‌خواند. همین امسال ایزابل فاست دو ویولن کنسرتو را که به او تقدیم شده به نخستین اجرای جهانی خواهد رساند، یکی از آهنگساز سوئیسی میشائل ژارل که در فستیوالهای موسیقی 2008 خوش درخشید و دیگری اثر آهنگساز اتریشی توماس لارخر

ایزابل فاست در خانواده‌ای عاشق موسیقی متولد شد، در سال 1972 در اسلینگن، شانزده کیلومتری جنوب شرقی اشتوتگارت. ویولن را در پنج سالگی به دست گرفت. پدر که دو سال قبل از آن شروع کرده بود به فراگیری ویولن نوازی به طور آماتوری، از او پرسید روزی، مایل است او هم آن ساز را یاد بگیرد، پاسخ مثبت بود. برادرش هم اظهار تمایل کرد. بعد از آن هر سه نزد معلم رفتند. می‌گوید تا پانزده سالگی جدی‌ترین فعالیتش شرکت در کوارتتهای خانوادگی بوده و نواختن در برنامه‌های آخر هفته همراه با برادرش و فرزندان دوستان خانوادگی

نخستین درسهای پروفشنال را بعد از آن دوره از دنس زیگموندی و کریستف پوپن گرفت و خیلی زود به مسابقات بیل‌المللی راه یافت. در 1987 کنکور جهانی لئوپولد موتزارت را در اوگسبورگ فتح کرد و در 1993 اولین آلمانی شد که جایزه اول مسابقات پاگانینی را از جنوا به خانه برد

فاست از اوان 2000 شروع کرد به ضبط کردن آثار مدرن. ضبط کنسرتو فونبر اثر کارل آمادئوس هارتمن در سال 2002 جایزه اول موسیقی کلاسیک کان را برایش به ارمغان آورد. در سال 2003 اولین بار یک اثر رومانتیک را ضبط کرد، ویولن کنسرتوی دورژاک. بعد از آن دیگر کارش را به دورانهای رومانتیک و کلاسیک هم تعمیم داد. وقتی می‌خواست کنسرتوی نمره دو از مارتینو را با سازهای اوروژینال ضبط کند، مجبور شد شمایل ظاهری استراد محبوبش را که زیبای خفته(2) نام دارد عوض کند. باری، ایزابل تازه از آخرین کار ضبط فارغ شده، دوره کامل سوناتهای بتهوون با پیانوی همراه همیشگی، الکساندر ملنیکوف. برای این ضبط با انتشارات اورتکست شروع کرد، و بعد به بررسی دستنوشته‌ها پرداخت. می‌گوید تمام سنفونیها و همه آثار بتهوون را زیر و رو کرده، ولی هنوز پنجره‌های زیادی به رویش باز نشده است. بر این باور است که برای فهمیدن بتهوون یک عمر باید صرف شود. سونات دهم اپوس 96 را سخت‌ترین این ده سونات می‌داند. موومان اول را از نظر حس و آتمسفر دست نیافتنی توصیف می‌کند، هر چند ساده از نظر تکنیکی

ایزابل فاست امسال سوناتها و پارتیتاهای باخ را هم ضبط خواهد کرد. وقتی از او سؤال شد چرا این آثار، که بارها و بارها به بهترین شکل اجرا و ضبط شده‌اند. می‌خندد، می‌گوید هرگز تصمیم به این کار دشوار نداشته، که این شش قطعه را بسیار سخت می‌داند، ولی همه تشویشق کرده‌اند که اینها اولین کارهایی هستند که هر ویولن نوازی باید در رپرتوار داشته باشد و در اولین فرصت ضبط کند. ترسش این است که تجربه کرده، با باخ هرگز راضی نمی‌شود

همه اینها به کنار، در برنامه دارد یکی از دو کنسرتوی مندلسون یا برامس را هم همین امسال ضبط کند، و اگر بتواند هر دو را! در مورد برامس هنوز نتوانسته تصمیم بگیرد کدام کادنزا را اجرا کند. تمایل شخصی او تجربه کردن کاری جدیدتر است، مثل کادنزای اوژن یسایی، ولی هر کار می‌کند به نظرش می‌رسد هیچ کادنزایی مثل مال یوآخیم به کنسرتو نمی‌چسبد، اصلا با آن زاده شده گویا

فاست خود را دختر موسیقی مجلسی می‌داند هنوز، در کنار همه ضبطها و کنسرتها، در سراسر دنیا در برنامه‌های مجلسی شرکت می‌کند و این نوع موسیقی را با اشتیاق دنبال می‌کند، خستگی ناپذیر

توضیح (1) مفیستوفلس همانا ابلیس است. ملح این کنایه در آن است که گوته در روایت فاست همه جا شیطان را مفیستوفلس نامیده و نام بزرگ ایزابل هم فاست است

توضیح (2) زیبای خفته یک استراد 1704 است. لوتیه‌ای که آن را یافت بعد از یک و نیم قرن مفقود بودن، آن را چنین نامید. گفته می‌شود از معدود استرادهایی است که دسته‌اش تعویض نشده و اوریژینال است. فاست می‌گوید زیبای خفته بسیار ظریف و حساس است و هر روز صدایش عوض می‌شود

برگردان آزاد از شماره ماه آوریل مجله استرینگز

فرم سونات

2009-03-05T18:41:00.000-08:00

ساختار قطعه موسیقی، اسکلت آن است، فرم آن است، که تعریف یا تعیین می‌کند چه قسمتهایی داشته باشد آن قطعه، هر کدام کجا باشند، و چطور به هم وصل شوند. سونات فرم است، سنفونی، کنسرتو، همه فرم هستند. درست مثل فرم شعر، ده بیت عاشقانه، بیت اول مصرع (به فتح صاد مشدد بخوانید، بر وزن مکرر) وبعد همه مصراعهای زوج مقفی (به فتح قاف و تشدید فا، بر وزن مربا)، می‌شود فرم غزل. تعداد بیتها را زیاد کنید و موضوع را تشریح و تعریف به جای دلدادگی، با همان فرمول قافیه، می‌شود قصیده

معمول‌ترین فرم که از اوایل دوران کلاسیک رایج بوده فرم سونات است. هر چند عبارت یا اصطلاح "فرم سونات" ساختار فقط موومان (قسمت) اول بسیاری از فرمهاست، اما به تسامح به ساختار کل موومانهای سونات گفته می‌شود. برای مبتدی این توضیح بد نیست که موومان یعنی یک قسمت هر اثر موسیقی. موومانها مستقلند به این سبب که جدا از هم اجرا می‌شوند، معمولا با توقفی کوتاه، اما به هم مربوطند در عین استقلال. در فاصله بین دو موومان می‌توان نفسی گرفت یا حتی کوک ساز یا سازهای ارکستر را اصلاح کرد. ولی به عنوان شنونده حاضر در کنسرت، توجه کنید که در این فاصله تشویق ضرورت ندارد، یا مرسوم نیست، ذنبی لایغفر هم نیست البته. بعضی نوازندگان یا رهبرهای ارکستر می‌گویند از این قصه ملال ندارند، که نشان می‌دهد چند شنونده جدید که اولین حضورشان در کنسرت است به جمع علاقه‌مندان موسیقی اضافه شده‌اند! خیر است

باری، سونات (به مفهوم گسترده‌تر آن) چهار موومان دارد. همین جا تذکر دهم، ایراد نکنید فلان سونات پنج موومان دارد. بچه شش انگشتی هم متولد می‌شود، به ندرت. از این پس هر قاعده‌ای گفته می‌شود عام است و نه ناظر بر استثناها. از نظر ساز بندی بیشتر با یک ساز همراه با پیانو (یا کلاوسن یا هر ساز کلاویه دار) اجرا می‌شود، گاهی فقط با پیانو. در صورت اول به اسم سونات آن ساز خوانده می‌شود، مثل سونات ویولن (یعنی سونات برای ویولن و پیانو) یا سونات کلارینت

موومان اول به فرم سونات است به مفهوم خصوصی‌تر آن، قدری سخت شد؟ بگذارید تکرار کنم، موومان اول سونات آن چیزی است که از قدیم و به طور اوریژینال فرم سونات می‌خواندند، کم کم به کل چهار موومان سونات تعمیم یافت. نمودار این فرم در شکل بالا ساده شده است. دو قسمت اکسپوزیسیون و راکسپوزیسیون یا رکاپیتولاسیون قسمتهای اساسی فرم سونات هستند. معمولا دو تم اول و دوم در ابتدا (اکسپوزیسیون) شنیده می‌شوند، و بعد به همان شکل یا در تنالیته‌های مرتبط در ادامه موومان (رکاپیتولاسیون) تکرار می‌شوند. بین این دو قسمت، دو تم اصلی تغییر شکل می‌دهند و بسط و گسترش می‌یابند. این قسمت میانی به همین دلیل دولوپمان (گسترش) نام دارد. در قسمت دولوپمان، اثری از دو تم به شکل اولیه نیست، ولی در عین حال به خوبی شباهتهایی با آنها حس می‌شود. گاهی بین دو تم پلی کوتاه برای ارتباط بهتر این دو اضافه می‌شود. در آخر موومان هم از یک جایی حس می‌کنید گوشتان برای ختم قضیه آماده می‌شود. این قسمت کودا نام دارد که کم کم موومان را به پایان می‌برد. سرعت موومان اول تند تا معتدل است

موومان دوم فرمهای بسیار متنوعی دارد، حتی به فرم والس هم دیده شده گاهی. اما رایج‌ترین فرم برای موومان دوم تم و واریاسیون است. در این فرم آهنگساز یک تم چهار یا هشت یا شانزده میزانی معرفی می‌کند و بعد بارها و بارها آن را تغییر شکل می‌دهد. هر یک از این شکلهای تغییر یافته را یک واریاسیون می‌گویند. تغییرها می‌توانند ملودیک باشند یا ریتمیک، حتی در ساده‌ترین شکل، با تغییر تنالیته از ماژور به مینور یا به گامهای همسایه. سرعت موومان دوم، در تضاد با مومانهای قبلی و بعدی، معمولا آهسته است

موومان سوم در دوران کلاسیک به فرم منوئه بود، رقصی سه ضربی، سنگین، محتشم. مقصودم از سنگین باوقار است و نه کند، سرعت منوئه معتدل (مودراتو) است معمولا. در منوئه دو یا سه عبارت هر کدام با یک بار تکرار به دنبال هم می‌آیند. بعد قسمتی به اسم تریو، اغلب روان‌تر از منوئه و با تغییر نتالیته می‌آید که خود ساختاری مثل منوئه دارد، یعنی دو یا سه عبارت، هر کدام با یک تکرار. در انتها قسمت اول منوئه تکرار می‌شود، ولی این بار هر عبارت فقط یک بار (بدون تکرار) می‌آید. بتهوون منوئه را تندتر و شوخ‌تر کرد. نامش هم به اسکرتزو تغییر یافت. بعد از بتهوون همه رمانتیکها از همین اسکرتزو برای موومان سوم استفاده کردند

موومان چهارم یا فیناله تند تا بسیار تند است و معمولا فرم روندو دارد. این فرم یک برگردان یا بند دارد که مرتب تکرار می‌شود، به شکل بالا. بین هر دو بار تکرار متوالی برگردان، یک قسمت جدید می‌آید که غالبا ملودی دیگری دارد اصلا. روندو می‌تواند پنج بخشی باشد با سه بار برگردان و دو واسطه، یا هفت بخشی با چهار بار برگردان و سه واسطه. روندو هم بیشتر با یک کودای تند و مهیج کل اثر را به پایان می‌برد. حالا می‌توانید تا می‌خواهید دست بزنید! یا نزنید، اگر دوست نداشته‌اید اجرا را

سنفونی هم به فرم سونات است در ساختار، فقط از نظر ساز فرق دارد با سونات. سنفونی به جای یک یا دو ساز با ارکستر بزرگ اجرا می‌شود که به همین سبب ارکستر سنفونیک نام دارد

کنسرتو هم به فرم سونات است با تفاوت در سازها و هم تعداد موومانها. در سونات پیانو همراهی می‌کند یک ساز سولو را، در کنسرتو ارکستر سنفونیک همراهی را بر عهده دارد. کنسرتوی ویولن برای یک ویولن تنها همراه با ارکستر سنفونیک است مثلا. ساز تنها را سولو می‌گویند در کنسرتو و ارکستر را توتی. منوئه هم غالبا در کنسرتو نیست. بیشتر کنسرتوها سه موومان دارند، موومان اول به فرم سونات (به مفهوم خاص)، موومان آهسته، و موومان سوم یا فیناله به فرم روندو. باید اضافه کرد که کنسرتو برای هنرنمایی نوازنده سولو تصنیف می‌شود و معمولا اجرای پارت سولو بسیار مشکل است. بیشتر آهنگسازان برای آن که باز هم فرصتی بیشتر به سولیست بدهند برای خودنمایی، در اواخر موومان اول، پیش از کودا، قسمتی را به سولو بدون همراهی توتی اختصاص می‌دهند که کادنزا نام دارد و نوعی بندبازی است برای سولیست. گاهی این قسمت را خود آهنگساز نمی‌نویسد و جایش را خالی می‌گذارد تا بعد هر نوازنده‌ای به سلیقه و با توجه به توان تکنیکی خودش کادنزایی تصنیف کند

همه این قاعده‌ها اما برای نقض کردن است در هنرها. می‌گویند قاعده را بیاموز، تمرین کن، و بعد روش نقضش را یاد بگیر! نفیس‌ترین سنفونی تاریخ موسیقی، سنفونی نهم بتهوون است که چهار تک‌خوان و گروه کر به ارکستر سنفونیک اضافه شده‌اند، این هیچ، اسکرتزو موومان دوم است و قسمت آهسته موومان سوم. پیانو کنسرتوی دوم برامس چهار موومان دارد. سنفونی فانتاستیک برلیوز و سنفونی ششم بتهوون پنج موومان دارند. کم نیست تعداد این استثناها

فرمهای موسیقی بی‌شمارند، شاید بعدا فرصتی شود برای پرداختن به همه آنها یا بعضی دیگر لااقل. ولی آشنایی با فرم سونات سرنخ را به دست علاقه‌مند موسیقی می‌دهد که فرم یعنی چه و چطور باید دنبال فرم بگردد، تا بتواند موقع شنیدن موسیقی سعی کند ساختار آن را خود کشف کند اگر قبلا با آن فرم آشنا نشده، و چه لذتی دارد این اکتشاف

منوئه (موومان سوم) از سنفونی زیبای نمره 39 موتزارت کوشل 543 را ببینید با اجرای فیلارمونیک وین به رهبری کارل بوم

داوید اویستراخ

2009-03-01T18:06:00.000-08:00

در تاریخ موسیقی کمتر زاده شده نوازنده‌ای که تکنیکی داشته باشد در بالاترین حد قابل تصور، هم‌زمان زیبا بنوازد، نرم، مخملی، گوش نواز، آن طور که موسیقی باید باشد. داوید اویستراخ از این استثناها بود، هست. بخت یار بوده، کارهای ضبط شده زیاد از او به یادگار مانده، شاید نه با بهترین کیفیت امروزی، قطعا نیمی از آنها مونوفونیک. بی‌شمارند آثاری از آهنگسازان سرشناس سده پیشین که به اویستراخ اهدا شده‌اند، کنسرتوهای خاچاتوریان و شوستاکوویچ نفیس‌ترینشان

داوید فیودورویچ اویستراخ در آخرین روز سپتامبر 1908 دیده بر جهان گشود، در شهر اودسا از امپراتوری روسیه، در خانواده‌ای از بازرگانان کلیمی. تعلیم رسمی داوید در پنج سالگی شروع شد، با فراگیری جدی ویولن و ویولا در محضر پیوتر استولیارسکی، اولین و تنها معلمش، همو که ناتان میلستاین را هم پرورد در مکتبش. در واقع اولین کنسرت رسمی داوید در شش سالگی، همراهی با میلستاین بود که از تحصیل در کنسرواتوار اودسا فارغ می‌شد. بعدها اویستراخ هم به این کنسرواتوار راه یافت و از 1923 تا چهار سال آنجا تحصیل کرد. در کنسرت فارغ‌التحصیلی شاکن از پارتیتای دوم باخ را نواخت، همراه با تریل ابلیس از تارتینی و کنسرتوی ر ماژور پروکوفیف. یک سال بعد در شهر کیف کنسرتوی گلازونف را با رهبری خود آهنگساز اجرا کرد و چنان موفق که بلافاصله رقعه دعوتی دریافت کرد برای اجرای کنسرتوی چایکوفسکی در شهر لنینگراد با ارکستر فیلارمونیک این شهر

سال 1927 بود که اویستراخ به مسکو نقل مکان کرد تا در آنجا نخستین رسیتالش را برگذارد و بعد با تامارا روتاورا آشنا شود که نوازنده پیانو بود. یک سال بعد این دو ازدواج کردند. تنها فرزندشان ایگور، که بعدها پا جای پای پدر گذاشت، در 1931 متولد شد. در اجراهای ضبط شده اویستراخ، هرگاه نیاز به ویولن دوم بود مثل دوبل کنسرتوی باخ، پدر و پسر همراهند، و آن گاه که ویولن و ویولا با همند مثل سینفونیا کنچرتانته از موتزارت، داوید ویولا را به دست می‌گیرد و پارت ویولن را به ایگور می‌سپارد

از سال 1934 به تدریس در کنسرواتوار مسکو مشغول شد و تنها پنج سال طول کشید تا به عنوان استاد (پروفسور) نائل شد. بسیاری از بزرگان نسل بعدی ویولن در همین دوره شاگرد او بودند، گیدون کرمر، علی فروغ، و ایگور اویستراخ مشهورترین آنانند

آنچه اویستراخ را به شهرت جهانی رساند موفقیت در کنکورها و مسابقه‌های بین‌المللی بود. مسابقه سال 1935 اتحاد جماهیر شوروی را که فتح کرد به ورشو رفت تا کنکور ویولن هنریک وینیافسکی را هم ببرد، نشد، اعجوبه‌ای شانزده ساله، دخترکی ژانت نوو نام این بخت را از او گرفت! اویستراخ دوم شد. دو سال بعد اما، مسابقات اوژن یسایی را در بروکسل فتح کرد. در داخل شوروی هم در 1942 جایزه استالین را برد، در سال 1953 عنوان هنرمند خلق اتحاد شوروی به او تفویض شد و در 1960 جایزه لنین را هم به دست آورد

جنگ دوم جهانگیر از راه رسید. در دوران جنگ بود که نخستین اجرای جهانی کنسرتوی خاچاتوریان را به صحنه برد و متعاقب آن دو سونات از دوستش پروکوفیف را اجرا کرد. سالهای پایانی جنگ، دوستی نزدیک اویستراخ و شوستاکوویچ را همراه داشت که پر برکت بود، به تصنیف دو کنسرتو و یک سونات گران‌بها انجامید، تقدیمی از آهنگساز نامدار به تکنواز برجسته

شکوفایی روز به روز اویستراخ در دوره‌ای کوتاه دچار وقفه شد. اتحاد جماهیر شوروی خروج اتباع را ممنوع کرد برای "محافظت از خلق". اویستراخ دیگر نتوانست بیرون رود از کشور، ولی خوب، به کار تدریس در کنسرواتوار مسکو ادامه داد. بعد هم که نازیهای آلمانی حمله بردند به شوروی، به خط مقدم رفت و با شجاعت تمام برای سربازان نواخت. شجاعتی که بیشتر خرجش کرد در زمستان 1942 که در تالاری در مرکز شهر استالینگراد کنسرتوی چایکوفسکی را می‌زد، آلمانیها تمام شهر را یکسره بمباران کردند، نواختن را قطع نکرد و تا آخر ادامه داد. آن شب سهمگین بعدا به نبرد استالینگراد معروف شد

بعد از خاتمه جنگ، اویستراخ باز اجازه یافت تا به خارج سفر کند. ابتدا از بلوک شرق (کشورهای اروپای شرقی) شروع کرد و بعد با سفر به غرب ادامه داد. در 1949 به هلسینکی رفت، در 1951 در فستیوالی در فلورانس شرکت کرد، و در 1952 در جشنهای بزرگداشت بتهوون در آلمان شرقی حضور یافت. در 1953 به فرانسه رفت، در 1954 به انگلستان رفت، و سرانجام در 1954 اجازه یافت توری در ایالات متحد برگذار کند

از سال 1959 اویستراخ به بخت‌آزمایی در رهبری ارکستر پرداخت و هر چند در 1960 جایزه لنین را در این رشته کسب کرد، شهرتش و محبوبیتش در تکنوازی ویولن کارش را در رهبری تحت‌الشعاع گرفت و نتوانست در رهبری به عالی‌ترین درجات برسد. در سال 1967 دوستی جدید با پیانیست افسانه‌ای هم‌وطنش ریختر، آغازی شد به سالها همکاری این دو

سال 1968 شاهد جشنهای باشکوه شصتمین سالگرد ولادت ویولن‌نواز استثنایی بود. قسمتی از برنامه جشن به نوازندگی خود اویستراخ اختصاص داشت که در تالار بزرگ کنسرواتوار مسکو کنسرتوی محبوبش را اجرا کرد، ویولن کنسرتوی ر ماژور چایکوفسکی، با رهبری گنادی روژدستوینسکی. بسیاری از بهترین کارهای ارکستری ضبط شده اویستراخ با همین رهبر است. بعد از آن دیگر بی‌تردید در زمره بهترینهای جهان قرار گرفت، و تنها یاشا هایفتز از لیتوانی توانست با او برابری کند. شاید در تکنیک و صحیح نواختن بهتر از اویستراخ بود هایفتز، ولی در لطف و زیبایی اجرا(1) هرگز به اویستراخ نرسید

اما از سازهای اویستراخ، حدود ده سال استراد کنت دو فونتانای 1702 را می‌نواخت، تا در سال 1966 آن را با استراد مارسیک 1705 عوض کرد

اویستراخ در سال 1964 دچار اولین سکته قلبی شد و از آن جان به در برد. ولی آن گاه که در 1974 به آمستردام رفت تا با ارکستر این شهر دوره‌ای از آثار برامس را ضبط کند، حمله دوم امانش نداد، چشم بست بر جهان. بیست وچهارم اکتبر بود

آستروئید اویستراخ 42516 به افتخار داوید و ایگور نام‌گذاری شده است

اجرای زیبای اویستراخ را از کلردولون دبوسی ببینید، با همراهی پیانوی فریدا بائر که در 1962 ضبط شده است

توضیح (1) نظر شخصی است. در هیچ فیلمی ندیده‌ام و هیچ جا نشنیده‌ام لبخندی از هایفتز صادر شده باشد! در یک ویدیوی کوتاه هم که از یکی از مسترکلاسهایش باقی است بسیار بداخلاق است. من دوستش ندارم

سالها پیش در مجله گفت وگوی هارمونیک هم مطلبی منتشر شد در همین مورد از نویسنده جوان علی نوربخش، خواندنی است. قسمت اول و قسمت دوم آن را ببینید

اویستراخ در بسته امی

2009-02-26T19:35:00.000-08:00

در شماره ماه مارس مجله استرینگز خواندم که امی مجموعه کامل آثار ضبط شده با اجرای داوید اویستراخ را در یک بسته با هفده سی‌دی انتشار داده است. فورا به فروشگاه آمازون رفتم و بسته را سفارش دادم. بی‌صبرانه منتظر رسیدنش هستم. بیشتر از نیمی از این اجراها را روی صفحه‌های قدیمی که در منزل خواهرم در تهران به امانت گذاشته‌ام دارم. ولی خوب، نه دیگر می‌توانم آنها را انتقال دهم و نه کیفیت صفحه در این روزگار رقابت با سی‌دی می‌تواند کرد

تا دو سه روز دیگر که بسته برسد بیشتر از آن خواهم نوشت. وه که مائده بهشتی است

اپوس

2009-02-17T20:26:00.000-08:00

سطح مطلب: مبتدی

در قسمت اول از مبحث تنالیته نوشتم که بر جلد سی‌دی یا در برنامه کنسرت می‌خوانید سنفونی نمره پنج در دو مینور اپوس شصت وهفت و به معنی آن توجه نمی‌کنید. تنالیته را در دو قسمت شرح دادم که چیست و تصورم این است که دیگر می‌دانید دو مینور یعنی چه. برویم سر اپوس

آهنگساز حرفه‌ای، دهها آهنگ می‌سازد در طول عمر یا دوره کاری لااقل. این دهها اثر می‌توانند انواع فرمها را داشته باشند: سونات، سنفونی، اپرا، کوارتت، و بسیاری فرمهای متنوع دیگر، از سنفونیک تا مجلسی، و از سازی تا آوازی. مثلا پنجمین اثر آهنگساز ممکن است سونات دوم او باشد یا کنسرتوی یکم. پس هر اثری دو شماره دارد، یکی شماره کار در آن فرم خاص و دیگری شماره ردیف کلی آثار آهنگساز، شماره مسلسل، شاید بتوان گفت. این دومی را نمره اپوس می‌گویند. می‌گویند سنفونی پنجم بتهوون اپوس 67 است، یعنی شصت وهفتمین اثر اوست، فارغ از این که آثار قبلی چه فرمی دارند

اپوس یعنی اثر، جمع آن می‌شود اپرا، یعنی چندین اثر. نیست که اپرا معمولا از تعداد زیادی آریا و رسیتاتیف و کر تشکیل می‌شود، به علاوه یک یا چند اورتور و آنتراکت، آن را اثرها یا اپوسها یا اپرا خوانده‌اند. کسانی که مایلند کلمه‌های وارد فارسی شده را با لهجه غلیظ امریکایی بگویند، اپس بخوانند این واژه را، به کسر پ فارسی

بعضی آهنگسازان که نظمی دارند و ترتیبی در کارشان، و چه اندکند اینان، خود در دوره حیات نمره اپوس آثارشان را مشخص کرده‌اند یا می‌کنند. در غیر این صورت، برای دیگران زحمتی یا کاری فراهم می‌شود که بر اساس سبک آهنگساز در دوره‌های مختلف کارش، نمره اپوس آثارش را تخمین بزنند. گاهی این محققان همان اپوس را به کار می‌برند در فهرستهاشان، گاهی نام حود را بر شماره آثار می‌گذارند، مثل لودویگ فون کوشل که آثار موتزارت را فهرست بندی کرد. پس در مورد موتزارت به جای اپوس می‌گویند کوشل، مثلا سنفونی زیبای سل مینور نمره چهلم او کوشل 550 است، یعنی پانصد وپنجاهمین اثر اوست. در موارد استثنایی هم از اسامی یا عناوین دیگر استفاده می‌شود. مثلا آثار باخ بزرگ را با بی.دابلیو.وی بیان می‌کنند، حروف اول سه کلمه آلمانی به معنی کاتالوگ آثار باخ. توکاتا و فوگ معروف ر مینور او برای ارگ، بی.دابلیو.وی 565 است

حالا موومان اول این سنفونی نمره پنج دو مینور اپوس 67 بتهوون را ببینید، با اجرای فیلارمونیک وین با رهبری لئونارد برنستاین، تا بعد برسیم به فرم. این یکی از قشنگ‌ترین اجراهای این سنفونی است، شاید فقط برای من که شیفته این رهبر جاویدان هستم

تنالیته، پرسش و پاسخ

2009-02-12T18:51:00.000-08:00

دوستان خواننده مطلب تنالیته دهها سؤال با ای-میل پرسیده‌اند. آنها را در چهار سؤال جمع کرده‌ام. اینک پاسخ

پرسش (1) گفته‌اید آلتره‌های دائمی را سر سطر نشان می‌دهند. چرا مثلا در سل مینور، فا دیز در ابتدای سطر گذاشته نمی‌شود

پاسخ: چنان که گفته شد گام مینور خود سه جور است، مینور درست، مینور ملودیک، و مینور هارمونیک. فقط در سل مینور هارمونیک فا دیز می‌شود. به علاوه، آلتراسیون درجه هفتم در گامهای مینور الزامی نیست، یا بهتر است گفته شود دائمی نیست. پس نشان دادن آن در ابتدای هر سطر ضرورت ندارد

پرسش (2) در تمرین ساختن دو مینور مثلا، به درجه سوم که رسیدم شک کردم که می بمل باید بنویسم یا ر دیز. می‌فهمم که این هر دو یکی است و فقط اسمشان فرق دارد، ولی بالاخره کدام را انتخاب کنم

پاسخ: اصل بر این است که در هر گام هشت نت مستقل استفاده شوند، خودشان یا دیز شده یا بمل شده. در مثال شما، ساختن دو مینور، درجه یک دو است، درجه دو یک پرده بالا که می‌شود ر، درجه سه نیم پرده بالا که درست می‌گویید، هم می بمل درست است و هم ر دیز علی‌الاصول. ولی اگر ر دیز بنویسید، هم نت ر تکرار شده (درجه دو خود ر و درجه سه ر دیز) و هم در گامتان می به هیچ شکل نخواهید داشت. پس قاعده آن است که می بمل بنویسید. نظم تنالیته‌ها شگفت‌انگیز است با توجه به این قاعده، هیچ گامی نیست که در آن چند نت بمل شوند و چند نت دیز

پرسش (3) به نظر می‌رسد نظامی بین گامهای پارالل برقرار است

پاسخ: کاملا درست است. هر گام مینور، روی درجه ششم پایه گام ماژور موازی خودش است. برای مثال، دو ماژور و لا مینور موازی هم هستند. لا درجه ششم دو است. مثال دیگر، لا بمل ماژور و فا مینور پارالل هستند، فا درجه ششم لا بمل است

پرسش (4) بعد از یاد گرفتن روش ساختن گامها به طور اصولی، روش ساده‌تری برای ساختن سریع آنها هست

پاسخ: قطعا هست! وقتی اصول جمع و تفریق را یاد گرفتید می‌توانید از ماشین حساب استفاده کنید! اگر در وبلاگ انگلیسی به تصویرهای کامل گامها نگاه کنید، می‌بینید که در گامهای بمل دار، هر بملی که به سر سطر اضافه شده، پایه گام سوب دومینانت (درجه چهارم) گام قبلی است. ولی در گامهای دیز دار، هر دیزی که اضافه شده، پایه گام دومینانت (درجه پنجم) گام قبلی است. برای مثال، گامی که دو نت بمل شده در سر سطر داشته باشد یا سی بمل ماژور است یا سل مینور، گامی که سه بمل در ابتدای سطر داشته باشد یا می بمل ماژور است یا دو مینور. می بمل ماژور درجه چهارم سی بمل ماژور است و دو مینور درجه چهارم سل مینور است. مثال دیگر، گام با سه نت دیز شده لا ماژور است و گام با چهار دیز می ماژور است و می ماژور درجه پنجم لا ماژور است. از این نظام استفاده کنید، وقتی می‌پرسند نتهای آلتره فا مینور چیست (با این امید که دیگر دو ماژور و لا مینور را حفظ شده‌اید که همه نتهاشان طبیعی هستند!) از لا شروع کنید بدون تغییر، درجه چهارمش ر مینور با یک بمل، درجه چهارمش سل مینور با دو بمل، درجه چهارمش دو مینور با سه بمل، و درجه چهارمش فا مینور با چهار بمل، یعنی سی و می و لا و ر. در چهار ثانیه به جواب رسیدید! فقط لطفا ترتیب بملها و دیزها را هم حفظ کنید: بملها به ترتیب سی و می و سل و ر و سل و دو حد اکثر شش تا، دیزها به ترتیب فا و دو و سل و ر و لا حد اکثر پنج تا. همه این لمها را گفتم، اگر نواختن سازی را شروع کنید، همه بیست وچهار گام ماژور و مینور را به زودی حفظ می‌شوید، همان طور که مهندس برای دوازده ضرب در پانزده ماشین حساب نمی‌خواهد

قسمت اول، الگوی ماژور و مینور
قسمت دوم، دستور ساختن گامها

تنالیته، قسمت دوم

2009-02-09T19:05:00.000-08:00

سطح مطلب: مبتدی
پیش نیاز: آشنایی با نت

پیش از پرداختن به چند تمرین برای ساختن گامها، خالی از لطف نیست دانستن این که، با توجه به آن چه در قسمت اول خواندید، لازم نیست گام حتما ماژور باشد یا مینور با فواصل مذکور، می‌توان فواصل هفت گانه را طوری تغییر داد که گام ماهور به دست آید، مثلا. حالا دو را درجه یک بگیرید و گام ماهور را بسازید، می‌شود دوماهور، یا آن طور که در فارسی می‌گویند، ماهور دو (به کسر را)، در واقع مقلوب شده اضافه مقلوب! یا فواصل دشتی را بر پایه می بسازید، می‌شود می دشتی، یا دشتی می

تمرین یک، ساختن گام سل ماژور

فاصله‌های ماژور را از قسمت اول بردارید
درجه یک تا درجه دو: یک پرده
درجه دو تا درجه سه: یک پرده
درجه سه تا درجه چهار: نیم پرده
درجه چهار تا درجه پنج: یک پرده
درجه پنج تا درجه شش: یک پرده
درجه شش تا درجه هفت: یک پرده
درجه هفت تا درجه هشت: نیم پرده

پایه گام یا درجه یک نت سل است. حتما توجه کرده‌اید (و از تستهای هوش کنکور به یاد دارید) وقتی هشت درجه داریم، بین آنها هفت فاصله است
درجه دو، یک پرده بعد از سل، می‌شود لا
درجه سه، یک پرده بعد از لا، می‌شود سی
درجه چهار، نیم پرده بعد از سی، می‌شود دو. اینجا خوشبختانه خود دو از سی نیم پرده فاصله دارد، پس هیچ دیز و بملی لازم نیست
درجه پنج، یک پرده بعد از دو، می‌شود ر
درجه شش، یک پرده بعد از ر، می‌شود می
درجه هفت، یک پرده بعد از می، می‌شود فا دیز. فا نیم پرده از می فاصله دارد (یادتان هست؟ شستی سیاه بین کدام نتها نبود؟)، ولی ما یک پرده می‌خواهیم، پس هنوز نیم پرده دیگر باید بالاتر از فا برویم که به فا دیز می‌رسیم
درجه هشت، نیم پرده بعد از فا دیز، می‌شود سل
درجه هشت همیشه اوکتاو (هم اسم) پایه است، اگر در محاسبه به آن نرسیدید جایی اشتباه کرده‌اید

همین جا دو درجه خاص را معرفی کنم که اگر علاقه داشتید و مبحث را ادامه دادید، در هارمونی خواهید دید نقش اساسی دارند. یکی درجه پنجم گام است که دومینانت می‌خوانند (در فارسی به نمایان معروف شده) و دیگری درجه چهارم یا سوب دومینانت (در فارسی به زیر نمایان معروف شده). این دو اصطلاح را به خاطر بسپارید، بد نخواهید دید

یک توضیح دیگر، نتهای آلتره شده (دیز یا بمل شده) را در اول هر سطر نشان می‌دهند، یعنی مثلا در سل ماژور که دیدید فا همیشه باید دیز نواخته شود، در اول هر سطر یک علامت دیز روی محل نت فا می‌گذارند، یعنی در آن سطر هر جا فا دیدید آن را فا دیز بزنید، هم در نوشتن صرفه می‌جویید، هم نوازنده حواسش متفرق نمی‌شود، می‌فهمد که همه فاها را باید دیز بزند

تمرین دو، ساختن گام می مینور

فاصله‌های مینور را از قسمت اول بردارید
درجه یک تا درجه دو: یک پرده
درجه دو تا درجه سه: نیم پرده
درجه سه تا درجه چهار: یک پرده
درجه چهار تا درجه پنج: یک پرده
درجه پنج تا درجه شش: نیم پرده
درجه شش تا درجه هفت: یک ونیم پرده
درجه هفت تا درجه هشت: نیم پرده

پایه گام یا درجه یک در این تمرین نت می است
درجه دو، یک پرده بعد از می، می‌شود فا دیز. بله، اول پیاله! در همین قدم اول به یک شستی سیاه رسیدیم، فا دیز. یک بار دیگر یادآوری کنم که خود فا فقط نیم پرده از می فاصله دارد، پس اگر یک پرده فاصله بخواهیم باید آن را نیم پرده بالاتر ببریم که فا دیز می‌شود
درجه سه، نیم پرده بعد از فا دیز، می‌شود سل، و خود سل، خوشبختانه
درجه چهار، یک پرده بعد از سل، می‌شود لا
درجه پنج، یک پرده بعد از لا، می‌شود سی
درجه شش، نیم پرده بعد از سی، می‌شود دو، باز هم خود دو، خوشبختانه
درجه هفت، یک ونیم پرده بعد از دو، می‌شود ر دیز. بگذارید نیم پرده‌ای جلو (بالا) برویم، دو با نیم پرده می‌شود دو دیز، دو دیز با نیم پرده می‌شود ر، ر با نیم پرده می‌شود ر دیز
درجه هشت، نیم پرده بعد از ر دیز، می‌شود می، که اوکتاو می پایه است، پس محاسبه درست است

در وبلاگ انگلیسی تصویر کامل همه دوازده گام ماژور و همه مینورهای هارمونیک موازی با آنها را گذاشته‌ام، اگر روزی روزگاری لازم داشتید

قسمت اول، الگوی ماژور و مینور

تنالیته، قسمت اول

2009-02-06T18:16:00.000-08:00

سطح مطلب: مبتدی
پیش نیاز: آشنایی با نت

بارها سی‌دی یا نواری خریده‌اید، پشت جلد خوانده‌اید سنفونی نمره پنج در دو مینور اپوس شصت وهفت... راحت از این همه گذشته‌اید. سنفونی است آن اثر موسیقی، فرم را نشان می‌دهد. در دو مینور است، تنالیته را نشان می‌دهد. اپوس شصت وهفت است، نمره ردیف یا مسلسل کار را در آثار آهنگساز نشان می‌دهد. اگر دوست دارید مفهوم اینها را یاد بگیرید به خواندن ادامه دهید. با تنالیته شروع کنیم

یکی از مبانی موسیقی علمی و آهنگسازی تنالیته است. گام هم می‌گویند. دستگاه هم می‌گویند. ببینیم چه جانور هفت سری است، هر چه بگویندش

دو نت متوالی در موسیقی فاصله‌ای از هم دارند. هیچ وقت دقت کرده‌اید روی صفحه پیانو یا ارگ همه جا شستی سیاه بین دو شستی سفید هست جز دو جا، بین می و فا، و بین سی و دو. دلیلش این که همه نتها یک پرده فاصله دارند که با شستی سیاه به دو نیم پرده تقسیم می‌شود، فقط می با فا نیم پرده فاصله دارد، و سی هم با دو نیم پرده فاصله دارد، پس در این دو مورد نیاز به شستی سیاه نیست. پرده واحد فاصله موسیقی است، مثل متر که واحد فاصله مکانی است، مثل ثانیه که واحد زمان است

حالا، از دو تا دوی بعدی (اوکتاو) شستیهای سفید را بزنید، تنالیته دوماژور را نواخته‌اید! به همین سادگی. اگر این هشت نت را شماره گذاری کنیم، از یک تا هشت، هر نت این گام را با همان شماره و با افزودن "درجه" می‌خوانند. مثلا دو درجه یک است، سل درجه پنج است، و سی درجه هفت. حتما می‌دانید که انگیسی زبانها نتها را با حروف الفبا می‌خوانند و نه دو ر می. مثل شکل زیر

طبق تعریف، هر هشت نت متوالی با این فاصله‌ها یک گام ماژور می‌سازند

فاصله درجه یک تا درجه دو: یک پرده
فاصله درجه دو تا درجه سه: یک پرده
فاصله درجه سه تا درجه چهار: نیم پرده
فاصله درجه چهار تا درجه پنج: یک پرده
فاصله درجه پنج تا درجه شش: یک پرده
فاصله درجه شش تا درجه هفت: یک پرده
فاصله درجه هفت تا درجه هشت: نیم پرده

اسم نت پایه (شروع) را بگذارید پشت کلمه "ماژور"، می‌شود اسم تنالیته. پس تنالیته یا گام دوماژور به این شکل است

حالا فاصله‌های بین درجه‌ها را کمی تغییر دهیم طوری که به جای پنج فاصله یک پرده و دو نیم پرده در مجموع، سه پرده داشته باشیم، سه نیم پرده، و یک فاصله هم یک ونیم پرده بین درجه‌های شش و هفت، به این شکل

فاصله درجه یک تا درجه دو: یک پرده
فاصله درجه دو تا درجه سه: نیم پرده
فاصله درجه سه تا درجه چهار: یک پرده
فاصله درجه چهار تا درجه پنج: یک پرده
فاصله درجه پنج تا درجه شش: نیم پرده
فاصله درجه شش تا درجه هفت: یک ونیم پرده
فاصله درجه هفت تا درجه هشت: نیم پرده

این می‌شود الگوی گامهای مینور. آن فاصله یک ونیم پرده بین شش و هفت، حالتی شرقی و محزون به گام مینور می‌دهد. با ساختن این الگو از نت لا، تنالیته لامینور به شکل زیر خواهد بود

البته این الگو را مینور هارمونیک هم می‌گویند در برابر مینور ملودیک که در آن سل طبیعی (بکار) می‌ماند و دیز نمی‌شود. در هر صورت، با چشم پوشی از آن دیز استثنایی برای سل، دیده می‌شود که لامینور هم مثل دوماژور نتهای دیز و بمل (شستی سیاه در کیبورد) ندارد، لذاست که این دو گام را موازی (پارالل) می‌گویند

در قسمت دوم طرز بنای چند نمونه دیگر از گامهای ماژور و مینور را نشان خواهم داد. آنجا خواهید دید که مثلا سل ماژور و می مینور هم موازی هم هستند، همین طور می بمل ماژور و سل مینور

حتما فهمیده‌اید، ولی تا یقین کنم چیزی از قلمم نیفتاده، ضرر ندارد تاکیدش: در لامینور دیگر دو درجه یک نیست، لا درجه یک است، یعنی نت پایه. سی درجه دو است، تا آخر

قسمت دوم، دستور ساختن گامها

کرونولوژی لوتیه‌های کلاسیک

2009-02-01T18:49:00.000-08:00

1500 تا 1505، ولادت آندریا آماتی

1540، ولادت گاسپارو برتولوتی داسالو، ولادت آنتونیو آماتی

1561، ولادت جیرولامو آماتی

1564، ساخت قدیمی‌ترین ویولن به جا مانده، ساخته شده بر دست آندریا آماتی در کرمونا، به سفارش شارل نهم (1) پادشاه فرانسه

1572، ساخت قدیمی‌ترین ویولنسل به جا مانده، ساخته شده بر دست آندریا آماتی در کرمونا، به سفارش شارل نهم

1577، وفات آندریا آماتی

1580، ولادت جیووانی ماگینی

1596، ولادت نیکولو آماتی

1608، وفات آنتونیو آماتی

1617، ولادت ژاکوب استینر

1628، وفات جیرولامو آماتی

1632 (حدود)، وفات جیووانی ماگینی

1644 (حدود)، ولادت آنتونیو استرادیواری

1666، ساخت اولین ویولن به جا مانده از استرادیواری

1667، ازدواج آنتونیو استرادیواری با فرانچسکا فرابوشی در چهارم ژوئیه

1671، ولادت فرانچسکو استرادیواری در یکم فوریه

1679، ولادت اوموبونو استرادیواری در چهاردهم نوامبر

1680 (حدود)، ساخت اولین ویولنسل بر دست آنتونیو استرادیواری، ساخت ویولن استراد پاگانینی، نقل مکان آنتونیو استرادیواری به پیاتزا سن دومینیکو

1683، وفات ژاکوب استینر

1684، وفات نیکولو آماتی

1690، آغاز دوره ساخت ویولنهای لانگ پدرن بر دست آنتونیو استرادیواری

1698، وفات فرانچسکا استرادیواری در بیستم مه، ولادت جوزپه گوارنری دل جزو در بیست ویکم اوت

1699، ازدواج آنتونیو استرادیواری با آنتونیا زامبلی در بیست وچهارم اوت

1700، آغاز دوره طلایی سازهای استراد به تصور عموم

1703، ولادت جیووانی باتیستا استرادیواری در یازدهم نوامبر

1709، ساخت استراد ویوتی

1712، ساخت ویولنسل استراد داویدوف

1715، ساخت ویولن استراد لیپینسکی

1716، ساخت ویولن استراد مسیح

1720، پایان دوره طلایی سازهای استراد به باور غالب

1727، وفات جیووانی باتیستا استرادیواری در یکم نوامبر

1737، وفات آنتونیا استرادیواری در سوم مارس، وفات آنتونیو استرادیواری در هجدهم دسامبر

1742، وفات اوموبونو استرادیواری در نهم ژوئن

1743، وفات فرانچسکو استرادیواری در پانزدهم ژانویه

1744، وفات جوزپه گوارنری در هفدهم اکتبر

1746، کارلو برگونزی مستاجر پائولو استرادیواری می‌شود در پیاتزا

1747، وفات کارلو برگونزی

توضیح (1) شارل نهم و بعد از او برادرش هانری سوم آخرین پادشاهان سلسله والوا بودند. هانری دو ناوار دو بوربن یا هانری چهارم این سلسله را برانداخت و خاندان شاهی بوربن را بنیان گذاشت که تا سلطنت لویی شانزدهم و انقلاب فرانسه دوام یافت. سرگذشت شارل نهم و هانری سوم را می‌توانید در شاهکار آلکساندر دوما با عنوان پاسداران سلطنت با ترجمه زنده یاد ذبیح‌الله منصوری بخوانید. شنیدم این رومان در سالهای اخیر با نام قبل از طوفان توسط گوتنبرگ منتشر شد

تصویر بالا مری هال را نشان می‌دهد که در پستال کارتی با تاریخ 1905 ویولن استراد ویوتی را در دست دارد

اثر موتزارت

2009-01-28T19:27:00.000-08:00

عقیده به اثر موتزارت اولین بار در سال 1991 مطرح شد، توسط محقق فرانسوی، دکتر آلفرد توماتیس در کتابی به همین نام. توماتیس را گمان بر این بود که گوش سپردن به موسیقی موتزارت می‌تواند در پرورش هوش و حتی درمان بیماریهای روحی موثر افتد

دو سال بعد از دکتر توماتیس بود که راشر، شا، و کای آزمایشهایی روی این نظر انجام دادند: سه محصل با بهره هوشی کاملا یکسان را جدا کردند، برای یکی موسیقی موتزارت پخش کردند، برای دیگری موسیقی آرام پاپ، و سومی را در سکوت نگه داشتند. تست هوش بلافاصله بعد از آن نشان داد که بهره هوشی محصل اول 8 نمره بهتر شده بود. تردیدی در اصل مطلب باقی نمانده، ولی این آزمایشها و تحقیقات هنوز ادامه دارند، بلکه بتوان به نتیجه‌ای علمی دست یافت با قطع و یقین

این دو کلام بهانه‌ای بود تا بگویم: زادروز این آهنگساز نابغه مبارک

قسمتی از سرناد او را بشنوید که معروف شده به آهنگ کوچک شبانه، با اجرای فیلارمونیک وین به رهبری کارل بوم

راهنمای ونکوور

2009-01-26T18:14:00.000-08:00

عکسی که از پارک دیپ کوو در نورت ونکوور گرفته بودم برای چاپ در نشریه راهنمای ونکوور انتخاب شد

دورانهای موسیقی، قسمت دوم

2009-01-23T17:42:00.000-08:00

رومانتیک پیشرو، از 1830 تا 1860 میلاد مسیحی

آن گاه که دوره کلاسیک به اوج رسید، کاملا مشخص شد که دیگر سازها، ارکسترها، و قالبهای موجود پاسخگوی نیاز آهنگسازان به بیان احساس یا شرح داستان نیست و عمر این دوران به سر رسیده است. این محدودیت به خصوص با آثار متاخر بتهوون و شو برت به چشم خورد. چنین بود که موسیقی وارد دورانی جدید شد که در آن بیان احساسات انسانی بر هر چیزی تفوق داشت. به زودی، تاسیس مکتبهای ملی مثل مکتب روسی و آلمانی و بوهمی هم به گسترش بیشتر دوره اول رومانتیک کمک کرد

یکی از مشخصه‌های بارز عصر طلایی رومانتیک، هنرنمایی تکنیکی به خصوص در در تکنوازی است، همان ویرتوئوزو در لفظ فرنگی. از این دوره شروع شد تصنیف سخت‌ترین قطعه‌ها (شیطانی می‌گفتند) توسط آهنگسازان و اجرای آنها به راحتی و بی‌زحمت بر دست تکنوازان. هارمونی هم رنگین‌تر شد به تعبیری، در این دوران. تعداد و تنوع سازهای ارکستر هم دگرگون شد. از طرفی، به قدری شرح داستان، از عشقی و تراژیک تا حماسی، در بروشورهای کنسرتها معمول شد که اصطلاح موسیقی پروگراماتیک یا برنامه‌ای رواج یافت

در میان رومانتیکهای پیشرو، دو آهنگساز ملی بیشتر شایسته تذکرند: گلینکا از مکتب ملی روسی و اسمتانا از مکتب ملی بوهمی یا چک. اما سر دسته‌های شهیر این دوران شش نفرند بی‌تردید

برلیوز با سنفونی فانتاستیک
شوپن با چهار بالاد فوق زیبا، نکتورنها، اتودها، و دو پیانو کنسرتو
مندلسون با چهار سنفونی
شومان با چهار سنفونی
لیست با آثار بی‌شمار برای پیانو سولو و پوئم سنفونیکهای مازپا و له پرلود
وردی با نفیس‌ترین اپراهای تاریخ موسیقی از قبیل لاتراویاتا

رومانتیک نو، از 1860 تا 1920 میلاد مسیحی

با استثنا کردن برامس و بروکنر، آهنگسازان این دوره یکسره خود را آزاد کردند از بسیاری از قیود. می‌گفتند هر چه الهام شود خوش است، ساختار در درجه دوم اهمیت است. این دوران را می‌توان عصر شکوفایی اپرا دانست، به خصوص توسط واگنر و وردی. به علاوه مکتبهای آهنگسازی گسترش بیشتر یافتند در این دوره، ولی عمر هیچ کدام بلند نبود، مثل امپرسیونیسم که به سبب اهمیتش باید در مطلبی جداگانه به آن پرداخت

نه سنفونی بروکنر را می‌توان به راحتی مایل به دوران مدرن دانست، قدری ثقیل و عموما طولانی. چهار سنفونی برامس اما حد فاصل بتهوون و شوبرت از یک طرف و بروکنر و مالر از سوی دیگر است. آثار نمونه این دوره برای علاقه‌مندانی که دسترسی دارند به آنها به این شرح است

دفایا، عشق دختر جادوگر (مشتمل بر قسمت معروف رقص آتش)
موسورگسکی، تابلوهای نمایشگاه و شبی بر فراز کوه سنگی
بیزه، اپرای کارمن، به خصوص اورتور و آریای هابانرا
دورژاک، سنفونی دنیای نو
لالو، سنفونی اسپانیول
راول، بولرو، والس، و پیانو کنسرتو برای دست چپ
کرساکف، سنفونیک سوئیت شهرزاد
سن سانس، کارناوال حیوانات، ویولن کنسرتو
چایکوفسکی، شش سنفونی به خصوص پاتتیک، پیانو کنسرتو نمره یک، ویولن کنسرتو، سه باله نفیس

موسیقی مدرن، از 1920 میلاد مسیحی تا کنون

این دوران موسیقی کلاسیک را باید مغشوش‌ترین دوره نامید، دوره‌ای که بعد از جنگ بزرگ اول شروع شد، و در طی آن هر آهنگسازی سازی می‌زند برای خود، متفاوت از دیگران، گاه کاملا در تضاد با دیگران. نمونه‌های بارز این اغتشاش، دو آهنگساز اتریشی میان دو جنگ هستند: آنتون وبرن و فرانتز لهار. وبرن روی فرم پیشرفته‌ای کار می‌کرد که ساختار سریالی می‌خواندش، هم‌زمان، لهار اپرت کلاسیک تصنیف می‌کرد

هیچ نوع دسته بندی و هیچ قاعده‌ای را نمی‌توان حاکم بر آثار این دوره دانست. لذاست که هر موسیقی دوستی می‌تواند به طور موردی برای خود تصمیم بگیرد که چه را دوست دارد و چه را نه

فهرست جامع آهنگسازان مدرن طولانی می‌شود. به اختصار اما، بریتن، کوپلند، گرشوین، ارف، پروکوفیف، شوستاکوویچ، و استراوینسکی از نام‌آوران این دوره‌اند

نمودار زیر خلاصه تاریخی دورانها را نشان می‌دهد

قسمت اول، قرون وسطی، رنسانس، باروک، کلاسیک

دورانهای موسیقی، قسمت اول

2009-01-21T22:54:00.000-08:00

دورانهای موسیقی اغلب خلط می‌شوند با مکتبهای هنری و ادبی. رئالیسم ادبی مکتب است مثلا، موسیقی رومانتیک دوره زمانی است ولی، صد البته با مختصاتی. واژه‌های نشانگر دورانها هم، بسیار دیده و شنیده‌ایم، درغیرماوضع‌له به کار می‌روند. مرد همیشه مرتب و شسته و رفته و کراوات زده تیپ کلاسیک دارد، می‌گویند. زاری عاشق گیتار به دست زیر پنجره محبوبه صحنه‌ای رومانتیک است، اما. در همین موسیقی اصلا، کلاسیک می‌گویند، از قرون دور تا معاصر را افاده می‌کنند: نکتورن رومانتیک شوپن موسیقی کلاسیک است، باله مدرن استراوینسکی موسیقی کلاسیک است، و سوئیت باروک باخ هم موسیقی کلاسیک است

باری، با این مقدمه بپردازیم به دورانهای مشخص موسیقی کلاسیک غربی، به اختصار

قرون وسطی، حوالی 1150 تا 1400 میلاد مسیحی

این اولین دوره‌ای است که نمونه‌هایی از موسیقی آن باقی مانده تا بتوان با اطمینان فهمید چه صدایی داشته و چه مختصاتی این موسیقی. در واقع دیرترین قطعه‌های به جا مانده از موسیقی غیرمذهبی مربوط می‌شود به تروبادورها که چندان زیاد هم نیست. بیشترین آثار باقی مانده از این دوران اما، ریشه در کلیسا دارد

آوازهای گرگورین در همین دوران و در حوالی سده‌های یازدهم تا سیزدهم به تدریج تکامل یافت از مونوتونیک (تک صدایی) به اورگانوم (حداقل دو و گاهی سه صدا که با هم پیش می‌رفتند ولی مستقل از هم) که تصور می‌شود پایه و اساس شکل گیری هارمونی باشد. قواعد و قوانین اورگانوم برای ملودی و ریتم اما، چنان دست وپاگیر و سخت بود که آهنگسازانی چون دوویتری و فرانچسکو لاندیدنی دوره آرس نووا (1) را در قرن چهاردهم بنیان گذاشتند

رنسانس، از 1400 تا 1600 میلاد مسیحی

سده پانزدهم همراه بود با آزادی عمل بیشتر در هارمونی و بعد پولی‌فونی یا چند صدایی، که در آن صداها تنیده در هم بودند، نه مستقل از هم مثل اورگانوم. در این دوره هم، آهنگسازان بیشتر کارهای آوازی تصنیف می‌کردند. حتی معدود آثار سازی به جا مانده از این دوره، چنان ماهیت آوازی دارند که می‌توان تجسم کرد آواز را به جای ساز در شنیدن آنها. دونستابل و گیوم دوفی از آهنگساران این دوره بوده‌اند

از نیمه دوم قرن شانزدهم، می‌توان نشانه‌هایی یافت از آن چه موسیقی دوست امروزی موسیقی کلاسیک می‌داند و می‌نامد. آهنگسازان این نیم سده، به تدریج فاصله گرفتند از مدهای کلیسایی (از قبیل دورین و میگزولیدین) که بیشتر از سیصد سال حاکم بلا منازع بر مصنفان موسیقی بودند. در این دوره گامهای ماژور و مینور در آثار آهنگسازان به چشم می‌خورند و کم کم جای مدهای کلیسایی را می‌گیرند. استفاده بیشتر از ماژور و مینور از مهم‌ترین عواملی بود که راه را به روی تنالیته مدرن و موسیقی نو گشود. نام‌آورترین آهنگسازان این دوران پالسترینا و لاسوس بودند و بعد ویکتوریا و کاردوزو

باروک، حدود 1600 تا 1750 میلاد مسیحی

در دوره باروک، پایه و اساس موسیقی ریخته شد، آن طور که ما می‌شناسیم و می‌توان گفت سیصد سال دوام آورده است. ارکستر مدرن در این دوره تولد یافت، همین طور اپرا با اورتور، پرلود، آریا، رسیتاتیو، و کر. فرمهای کنسرتو، سونات، و حتی کانتات مدرن هم ریشه در این دوران دارند. خانواده زهی ویول که در دوره رنسانس شکل و تعریف مشخص نداشت با شکل گرفتن سه ساز ویولن، ویولا، و ویولنسل استاندارد شد. اختراع هارپسیکورد به پیشرفت تئوری موسیقی سرعتی مضاعف داد، و خلاصه همه سازها در همه گروهها دگرگون شدند و نزدیک به شکلهای امروزی

گامهای کلیسایی تا حوالی 1700 هنوز به حیات ادامه دادند، در بعضی آثار یا معدودی آکوردهای آنها نشانه‌هایی از این گامها دیده می‌شود. ولی با شروع سده هجدهم، هارمونی مدرن با استفاده از گامهای ماژور و مینور در تمام اروپا گسترده شد. موسیقی آوازی محدود شد و در عوض موسیقی سازی فراگیر. به تدریج شکل گرفت آن موسیقی که امروز در اصطلاح "کلاسیک" می‌خوانیم، در تقابل با موسیقی مردمی یا پاپ. این موسیقی کلاسیک در آن دوره بیشتر در مهمانیهای شام اشراف یا فضای آزاد اجرا می‌شد، و گاهی برای مناسبتهای خاص، مثل موسیقی آب هندل. این موسیقی را ارکسترهای کوچک به عنوان موسیقی زمینه (موزیک متن) در مراسم مختلف می‌نواختند و در آلمان به آن تافل موزیک می‌گفتند، که تلمان پیشرو و نامدارترین آهنگساز این نوع است

نام بردن آهنگسازان شهیر این دوران فهرستی طولانی می‌شود، نام‌آورترین آنان مونتوردی بود، کورلی، آلساندرو اسکارلاتی، پرسل، و لولی در وهله اول، ولی بزرگانی که نام باروک با اسامی آنان آمیخته بی‌تردید، یوهان سباستین باخ (باخ بزرگ) در صدرفهرست است، و بعد هندل، تلمان، رامو، کوپرن، دومینیکو اسکارلاتی، و البته ویوالدی، که همراه با کورلی بیشتر مورد توجه ویولن نوازان و ویولن دوستان است

کلاسیک، از 1750 تا 1830 میلاد مسیحی

در دوران باروک چندین فرم یا ژانر پایه گذاری شد تا در سالهای بعد تکامل یابد. اما مهم‌ترین فرم موسیقی سازی که هنوز هم پر استفاده‌ترین است در دوران کلاسیک معرفی شد: فرم سونات. ابداع این فرم خود پایه و اساسی بود برای شکل گرفتن یا تکامل فرمهای بی‌شمار مشتق از آن از قبیل کنسرتو (به مفهوم مدرن، و نه کنسرتو گروسو)، سنفونی، تریو، و کوارتت. اگر بخواهیم با دو کلمه دو دوره باروک و کلاسیک را مقایسه کنیم، شاید بتوان گفت باروک عصر پیچیدگی بافت و ساختار است که در دوره کلاسیک ساده و شفاف می‌شود

دانه‌های عصر کلاسیک توسط آهنگسازانی کاشته شد که بیشتر فراموش شده و گمنامند، مثل یوهان شوبرت، آهنگساز آلمانی قرن هجدهم که نباید با فرانتز شوبرت نامدار اشتباه شود. البته می‌توان اسامی دیگری هم در همین ردیف اضافه کرد که آشناترند، از قبیل گلوک، بوکرینی، و بی‌شک پسران باخ بزرگ، کارل فیلیپ امانوئل، ویلهلم فریدمان، و یوهان کریستیان که باخ لندنی هم می‌گویندش. گاهی سبک این آهنگسازان را روکوکو هم گفته‌اند که مثل پلی بوده برای تغییر و تحول تدریجی از اوج باروک به کلاسیک. اما قله دوران کلاسیک را در اواسط سده هجدهم دو آهنگساز فوق عادی فتح کردند: یوزف هایدن و ولفگانگ آمادئوس موتزارت

توضیح (1) مواردی که از بحث دورم می‌کند شرح نمی‌دهم، اما لینک می‌دهم به جای دیگر تا خواننده علاقه‌مند بتواند پی گیری کند، تخصصی‌تر

قسمت دوم، رومانتیک پیشرو، رومانتیک نو، مدرن

پاسخ به یک کامنت

2009-01-19T15:14:00.000-08:00

بارها همکاری با مجله هارمونی تاک را قطع کرده‌ام، به خاطر کامنتهای بی‌معنی ولی رنج دهنده معدودی خواننده که فقط مرض اشکال کردن دارند و، با تاسف، در دنیای ما کم نیستند. دیگر نخواهم کرد، کافی است. گفتم مریض، تعارف را کنار می‌گذارم این بار، دیده‌ام نمونه این آدمها را، همین طور که می‌خوانند مطلبی را، در ذهن می‌پرورانند کجا می‌توان گریبان گرفت، اصلا در این اندیشه نیستند که اگر لذت می‌برند بخوانند و اگر نه نه. باری، این بار پاسخ می‌دهم به کامنت یخی که ذیل مطلبم در مورد استرادیواری گذاشته‌اند

می‌نویسد: زمانی که هدف از یک نوشته معرفی، اطلاع رسانی یا امثالهم درباره فردی یا چیزی هست، آن نوشته باید با قراین مربوطه همراه شده تا زمینه فهم کامل خواننده از مطلب برآورده شودو گرنه شاید معرفی نکردن موضوعی از ناقص مطرح کردنش مفید تر باشد
اول، این باید را که گفته؟ تا چه حد باید وارد جزئیات شد؟ در یک مهمانی برای دوستی می‌خواهم بگویم ماشین چیست، حوصله این سخنرانی در حد دو دقیقه است، این "حد" به طور معترضه بگویم، از تفاوتهای فرهنگی ما با فرنگیان است. اینجا می‌گویند فلان جلسه، موضوعش، مکانش، زمانش و اگر کن فیکون شود جهان، سر وقت تمامش می‌کنند نشست را. ما جلسه را شروع می‌کنیم، ختمش با خداست! برگردم به مثال، باید از هنری فورد شروع کنم که چطور ماشین را اختراع کرد، عکسهای همه ماشینها را از موزه‌های دنیا نشان دهم، انواع موتورهای درون سوز را شرح دهم با عکس و تفضیلات، آرمهای مرسدس و تویوتا و همه ماشینها را نمایش دهم، همه اینها در دو دقیقه؟! اگر توضیح دهنده من باشم، اکتفا می‌کنم به این که ماشین چهارچرخه‌ای است که با سرعت زیاد حرکت می‌کند و به مقصدت می‌رساند، و قدری توضیح بیشتر در حد دو دقیقه
دوم، نگفتن این مختصر بهتر است از گفتن آن در حد زمان و مکان؟ تردید دارم کامنت نویس قدری تعمق کرده باشد در این قسمت

می‌فرماید: اینکه شما فردی با جایگاه استرادیواری رو بدون آوردن تصاویر سازهای دست سازش یا لیبل هاش یا ابزارهای ساخت سازش که در موزه ها موجودند یا نمونه صوتی از سازهاش یا برخی از الگوهای ابعادی سازهاش معرفی می کنین می تونه ناشی از عواملی مثل بی دقتی، یا بی حوصلگی در ارائه دقیق مطلب یا کم اطلاعی در موضوع باشه
بزرگوارانه آدرس می‌دهد که می‌توانم به موزه‌های اروپا بروم و از ابزارهای مرحوم استرادیواری تصویر تهیه کنم! واقعا چقدر وقت باید گذاشت و چقدر هزینه باید کرد تا خواننده‌ای چون این راضی شود؟ درد من را یکی از این سه می‌داند: بی‌دقتی، بی‌حوصلگی، یا کم اطلاعی (نه بی‌اطلاعی، شکر ایزد منان). احتمالی کوچک برای شق چهارم، حرکت در محدوده‌ها، خارج از حوزه دید و بینش این خواننده است

می‌گوید: اگر ظرفیت آموزش یا ارائه صحیح مطلبی در نویسنده وجود نداشته باشد، نباید در آن مورد دست به قلم برد و یا نسبت به اعتراض مخاطب جبهه گیری کرده و یا بدتر از آن، به مخاطب با لحنی این چنین روش حرف زدن رو یاد دهد
باز هم باید و نبایدها ادامه دارند، از کجا و با چه اختیاری، نمی‌دانم. این که یک روزم را صرف کرده‌ام تصاویر مورد تقاضای این خواننده را (که تقاضایی صادقانه فرض کردم متاسفانه) پیدا کنم، اسکن کنم، ادیت کنم، و تقدیم کنم جبهه گیری است؟ قدری انصاف و معرفت بد نیست، گاهی لااقل. این که با خضوع تمام تقاضا کنم در لحن کامنت بیشتر دقت شود یاد دادن روش حرف زدن است؟ گیرم باشد، این بهتر است یا هتاکی؟ شاید راست بگوید، لحنم قدری معلمانه است در این قسمت، به عادت سالها معلمی، این قدر غیر قابل بخشایش است این؟ شاید می‌شد از سر این تقصیر گذشت

اضافه می‌کند: برای من خواننده چندین ساله این سایت، این هم یک بدعت جدید و عجیبی است که چرا و چگونه مقاله ای در این سایت قرار می دین و عکس هاش رو در سایت دیگری میگزارین و واقعا جای تعجب داره آیا این سایت توانایی اصلاح مقاله رو نداره یا…؟و آیا خواننده باید سرگردان در سایت ها به دنبال تکمیل نوشته شما باشد
باز هم به حدها برمی‌گردم. این سایت توانایی هر کاری دارد با نیروی جوانی که اداره‌اش می‌کند، اصلاح، به گمان ایشان ضروری است فقط، نه من نویسنده چنین تشخیص می‌دهم و نه سردبیر مجله. تقاضای این خواننده را اجابت کردم (و متاسفم که کردم) به روشی که صلاح دیدم، به قول ایشان والسلام
اما سرگردانی این خواننده در سایتهای دیگر، واقعا تقصیر من نیست. آدرس و لینک داده‌ام، اگر کسی بلد نباشد که باید روی لینک کلیک کرد و به مقصد رسید، من بی‌تقصیرم

می‌گوید: موضوع دیگر روش ارائه عکس های پر زحمت ای است که وبلاگتان قرار داده اید و آن کیفیت بسیار پایین و غیر قابل استفاده فنی این عکس هاست که مضاف بر آن نام حک شده وبلاگتان بر آثار هنری استراد شدیدا بر زیبایی بصری این تصاویر لطمه زده است
حک شده؟! سوگند می‌خورم من حکاکی بلد نیستم، کجا حک کرده‌ام؟ کیفیت تمام شده تصاویر را هم با تجربه از فوتوبلاگم طوری انتخاب کردم که خواننده داخل ایران زیاد مشکل نداشته باشد برای دانلود. تصور نمی‌کنم بعد تصویر حداقل 600 پیکسل و حجم تصویر حدود صد وچند کی بایت کیفیتی بد (پایین؟ یا بد؟) باشد. یک احتمال هم این است که کامنت گذار نمی‌داند تصاویر بزرگ می‌شوند اگر رویشان کلیک شود

ادامه می‌دهد: هدف از گذاشتن این تصاویر با این ابعاد و کیفیت چه بوده؟ اینکه به مخاطب بگوییم ویولن چه شکلی است؟ یا مثلا ویولن های استراد قرمز رنگ است؟! و خواننده بعد از دیدن این تصاویر نازل الاحوال چه چیزی بر سطح معلومات و گستره دانشش اضافه می گردد
هدف ایشان از تقاضای تصاویر چه بوده؟ خود می‌تواند به خود پاسخ دهد. هدف من (به عبث) راضی کردن ایشان بوده. اگر به من باشد، من آن قدر عالم نیستم که همه عالم را برای اضافه کردن گستره دانش بخواهم، گاهی می‌خواهم تصویر یک شاهکار هنری را ببینم فقط برای لذت بردن و تحسین کردن، همین

و درانتها می‌گوید: اصولا داشتن تخصص در موضوع، حلقه مفقوده تمامی کارهای ماست، شاید اگر به این مسئله بیشتر اهمیت داده شود دیگر شاهد چنین مشکلاتی نباشیم و السلام
اگر من تخصص ندارم، که ندارم، درست می‌گوید طفلک، از ادراک به کلی بی‌بهره نیستم. روشهای نوین جست وجو را بلدم، و دست کم می‌دانم چطور سرگردان نشوم، چه در فضای مجازی و چه در کتابخانه‌های شهرم، والسلام! این آخری مزاح است البته، من هرگز چنان خشک مغز نیستم که حرفم را با والسلام تمام کنم، که به طعنه یعنی دیگر چیزی نگو، من حجت را تمام کردم در سخنوری

استرادها

2009-01-18T20:36:00.000-08:00

بنا به تقاضای خواننده‌ای در مجله گفت وگوی هارمونیک، تصاویری از چند نمونه استراد (سازهای ساخته بر دست آنتونیو استرادیواری) در کتابخانه‌ها پیدا کردم. افسوس که به جای قدردانی از ایشان کامنتی دریافت کردم سراپا بی‌انصافی و بی‌معرفتی. این کامنت را در ذیل مطلبم ببینید. حتما تمام می‌شد غائله، اگر به جای اختصاص یک روز تعطیلی شنبه‌ام به این کار همان وقت گفته بودم: دوست عزیز، مجله حدود و ثغوری دارد و نویسنده در آن محدوده مطلب تهیه می‌کند. به من چه که شمایی دوست ندارد مطلبش را... نخوانید جانم، حق قلمی که از شما دریافت نشده! اگر تمام اجراهای دنیا با استراد را هم با نوشته همراه می‌کردم، بی‌مایه‌ای پیدا می‌شد که بگوید چگونه اجرایی با گوارنری نگذاشته‌اید برای مقایسه! بگذریم، نمی‌توان بر همه تاثیرگذار بود، اگرنه که دنیای بهتری داشتیم، نیاز به آرزویش داشتن نبود. متاسفم، ولی به هر حال، حاصل کار را به علاقه‌مندان فهیم تقدیم می‌کنم

تصویری که گفته می‌شود از آنتونیو استرادیواری باشد

از سازهای 1690 ویولن توسکان

از سازهای 1693 ویولن لانگ پدرن

از سازهای 1696 ویولای این لید

از سازهای 1704 ویولن بتس

از سازهای 1711 ویولنسل دوپورت

از سازهای 1715 ویولن آلارد

از سازهای 1722 ویولن رود

برچسبهای دوره اول

برچسبهای دوره دوم

نمونه خرک ساخت استرادیواری

شجره نامه آنتونیو استرادیواری

کریم چمن آرا

2009-01-17T09:49:00.001-08:00

کریم چمن آرا، مؤسس مرکز موسیقی و فروشگاه بتهوون در تهران در گذشت

در مجله گفت وگوی هارمونیک چند سطری به یادش نوشتم، در همان اولین لحظه‌هایی که مهربان سردبیر این مجله خبرم کرد، با اندوه. ببینید مطلب را

آنتونیو استرادیواری

2009-01-12T19:47:00.000-08:00

آخرین نوشته‌ام را در مورد آنتونیو استرادیواری، ویولن ساز نامدار تاریخ موسیقی در مجله گفت وگوی هارمونیک ببینید

این تصویر ویولن همر 1707 استرادیواری را نشان می‌دهد که در حراجی سال 2006 کریستی، سه و نیم میلیون دلار امریکا فروخته شد و رکورد خرید و فروش سازهای موسیقی را در اختیار دارد

فاریا کیست

2009-01-05T19:24:00.000-08:00

همیشه پرسیده‌اند آشنا و غریبه، تا یاد دارم، معنی اسمم چیست، فاریا کیست... اینجا مفصلش می‌نویسم، تا بعد از این بتوانم به جایی رجوع دهم و سخن کوتاه کنم

الکساندر دوما رومانی دارد در میان دهها رومان تاریخی که تحریر کرده، کنت دو مونت کریستو عنوانش. توصیه می‌کنم به خواندنش، اگر عاشق رومانهای تاریخی هستید، و نه اگر فقط مطالب سیاسی و اقتصادی را قابل خواندن می‌دانید و در زمره منورالفکران محسوبید. برای تحریض و تحریص به خواندن کنت دو مونت کریستو، خلاصه داستان را بگویم

ملاحی جوان، ادموند دانتس نامش، با دلی باخته به مرسدس زیبا، به ناخدایی سفینه تجاری فرعون برگزیده می‌شود. همکاری دارد دانکلار نام که رقیب اوست در حرفه، همراه با فرنان عموزاده مرسدس که رقیب اوست در دلدادگی، توطئه‌ای می‌چیند که گویی ادموند از افراد ناپلئون است، در دوره‌ای که خاندان بوربن سلطنت را از بناپارت بازپس گرفته، حتی نام ناپلئون به زبان راندن جرمی سنگین است. قاضی تحقیق ویلفور نام دارد، در تفتیش ادموند پی به بی‌گناهی و ناسیاسی بودنش می‌برد، ولی در می‌یابد که ادموند در سفر تجاری اخیر و در گذر از جزیره آلب که تبعیدگاه ناپلئون است، به رازی مخوف پی برده، که پدر ویلفور از عمال جدی بناپارت است. پس در حبس او درنگ نمی‌کند

ادموند در نوشانوش ولیمه عروسی دستگیر می‌شود و در قلعه ایف (شاتودیف) که در مارسی زندانی بی برگشت است نظیر باستیل در پاریس، در سیاهچالی محبوس می‌شود. چندی که می‌گذرد، آن گاه که ادموند از همه جا ناامید است و قصد انتحار دارد، بندی مجاور که در تلاشی نافرجام نقبی زده به قصد خروج از قلعه، به محبس ادموند می‌رسد. او کشیشی دانشمند است از اهالی ایتالیا، فاریا نامش، آبه عنوان رتبه‌اش در کلیسا. دو هم‌بند، گرچه یکی پیر و یکی جوان، انسی و رفاقتی به هم می‌زنند

در هفده سالی که در پی می‌آید، آبه فاریا همه علوم زمان از جمله زبانهای رایج را به ادموند آموزش می‌دهد و ازو دانشمندی چون خودش می‌سازد. در بستر مرگ فاش می‌کند که ثروتی بی‌کران اندوخته دارد در جزیره‌ای با نام مونت کریستو، نشانش به ادموند می‌دهد که چون پسرش شده در این سالها. ادموند کالبد آبه فاریا را در جای خود می‌گذارد و با این حقه از قلعه می‌گریزد. دیری نمی‌گذرد که جزیره مونت کریستو را با گنجینه آبه فاریا تصرف می‌کند و با تیول قرار دادنش عنوان کنت برای خود می‌خرد، کنت دو مونت کریستو

چندی بعد به پاریس می‌رود و با صبر و حوصله و طی داستانهایی جذاب، از دانکلار که بارون دانکلار شده، فرنان که کنت دو مورسر شده، و ویلفور که حالا دادستان پادشاهی است انتقامهایی مخوف می‌گیرد. و همین لطف رومان است که دور از کلیشه‌های بی‌نمک عفو و بخشش، خواننده را راضی می‌کند

باری، اسم من از اینجا گرفته شده، پدر در زمان تولدم این رومان را در دست داشته، عاشق شخصیت و دانش آبه می‌شود، نام او بر من می‌گذارد با این امید که با جادوی نامها، فاریای دانشمند دیگری ساخته شود... چه عبث

دستورهای ساده عکاسی، قسمت ششم

2008-12-19T17:45:00.000-08:00

دستور (16) انعکاس نور

آب همیشه از بهترین سوژه‌های عکاسی بوده و هست. به خصوص انعکاس نور در آب و به خصوص‌تر(!) انعکاس رنگها در آب، قشنگ‌ترین عکسها را می‌سازد. لانگ شات از انعکاس نورهای رنگی در آب بعد از غروب آفتاب، مثل عکس بالای این پست، می‌تواند فوق‌العاده قشنگ باشد. هر وقت سلاحتان (دوربین) را از غلاف بیرون می‌کشید، نگاهی به اطراف بیندازید، بلکه برکه‌ای، چشمه‌ای، آبی پیدا کنید. ارزش گشتن دارد

فقط آب نیست که انعکاس قشنگی به نور می‌دهد، قطره‌های باران، و برف تازه و تمیز هم عالی هستند برای این منظور. البته لازم نیست همیشه منتظر باران بنشینید، مصنوعا بسازیدش! روی برگهای گیاهان خانگی آب اسپری کنید، چند لحظه صبر کنید، و صحنه را بگیرید، از امکان ماکروی دوربینتان غافل نشوید در این مورد

اگر کادر را طوری ببندید که فقط انعکاس سوژه در آن باشد و خود سوژه نه، معمولا عکس آبستره قشنگی به دست می‌آید

دستور (17) عکاسی در تعطیلات

از تعطیلات و به خصوص سفر استفاده کنید برای سرگرمی مورد علاقه‌تان! کارت حافظه اضافه و باطریهای کافی مواد ضروری برای این کار است

فقط به منظره و بنا محدود نکنید کار را، از آدمها بگیرید، به شکل مخفی. فقط قبل از آن از آداب محلی باخبر شوید. بسیاری آدمها به فرزندانشان حساسند. در این صورت حتما از یک بزرگ‌تر اجازه بگیرید. در بعضی فرهنگها عکس گرفتن از بانوان هم تابویی اساسی است، حتما به این جزئیات دقت کنید. حتی در عکاسی از بناها هم باید محتاط باشید. عکس گرفتن از یک سایت نظامی یا حتی سردر یک اداره پلیس ممکن است دردسرساز شود

غذاها را فراموش نکنید. در رستوران از بشقاب غذا عکس بگیرید

یک تجربه گران‌بها: از تابلوها حتما عکس بگیرید. بعد که اسم بسیاری جاها را فراموش می‌کنید، ارزش این تجربه را در خواهید یافت

دستور (18) تمیز کردن وسایل

وسایل عکاسی را زود به زود تمیز کنید، غیر از لنز. تمیز کردن لنز، دو سه بار در سال کافی است. اگر همیشه فیلتر یووی بر لنز دارید، آن را بیشتر تمیز کنید. غیر از لکه انگشت چرب، قطره‌های خشک شده آب بعد از گرفتن چند ماکرو از برگها و گلهای نم دار، به تدریج عکسهاتان را از بهترین شکل دور می‌کند

هرگز از دستمال کاغذی و پارچه‌های پرزدار استفاده نکنید. برای پاک کردن پرزها از برسهای فوت کن کمک بگیرید. راستش اسم حرفه‌ای این برسها را نمی‌دانم! برسی کوچک است که در سرش یک دمنده بزرگ دارد

کارتان که تمام می‌شود حتما درپوش لنز را بگذارید. اما توجه داشته باشید به این لم حرفه‌ایها: وسط یک جلسه عکاسی درپوش را نگذارید، زمان برداشتن درپوش می‌تواند به بهای از دست دادن یک سوژه عالی تمام شود

قسمت پنجم

دستورهای ساده عکاسی، قسمت پنجم

2008-12-17T20:08:00.000-08:00

دستور (13) فیلترها

می‌توان گفت تعداد لنزها و فیلترهای موجود، امروز روز بی‌نهایت است. هر کدام امکاناتی به عکاسی شما، یا در واقع دوربین شما اضافه می‌کنند بسیار جالب توجه و گاه اساسی. ممکن است تهیه همه اینها مقدورتان نباشد، ولی خوب است این امکانات اضافه را بلد باشید و بدانید هر یک به چه فیلتر یا لنزی نیاز دارد، برای روز مبادا

در این سری دستورها فرضم بر این بوده و هست که خواننده دوربینی بسیار ساده دارد و می‌خواهد، مثل من، فقط قدری بهتر عکس بگیرد. پس می‌گذرم از مقوله لنز که تعویض آن دوربین خاص اس.ال.آر لازم دارد. فقط بدانید که لنزها معمولا به سه دسته کلی تقسیم می‌شوند: لنزهای سری واید با طول فوکال حدود 18 تا 55 میلی‌متر برای عکسهای گسترده، لنزهای تله با طول فوکال بزرگتر از 70 میلی‌متر برای عکسهای بسته از فاصله دور، و لنزهای چشم ماهی

فیلترها اما، واقعا بی‌نهایت نوع دارند. پرکاربرد ترین آنها را لیست می‌کنم

فیلتر یووی یا ماورای بنفش ساده‌ترین و ارزان‌ترین فیلتر است که بیشتر عکاسان می‌گذارند همیشه روی لنز باشد، هم تاری ناشی از اشعه ماورای بنفش را می‌گیرد، و هم از کثیف شدن و صدمه دیدن لنز جلو می‌گیرد. اثر انگشت چرب روی فیلتر یووی به راحتی پاک می‌شود، روی لنز نه. پاک هم که نشد یکی دیگر می‌خرید، دوربین یا لنز را باید با چند صد دلار جایگزین کنید، فیلتر یووی را با ده دلار

فیلتر پولاریزه کننده در دو نوع ساده و دورانی، دو کار می‌کند: اول، جلوی انعکاس نور را می‌گیرد یا لااقل تقلیلش می‌دهد، و دوم، رنگها را شفاف‌تر می‌کند. مدل دورانی بهتر کار می‌کند، ساده‌تر است، ولی گران‌تر است. هر وقت بخواهید از بیرون ویترین مغازه داخلش را بگیرید، یا کف برکه با ماهیهای داخلش، این فیلتر اساسی می‌شود. توجه داشته باشید برای پررنگ و شفاف کردن آبی آسمان با فیلتر پولاریزه گر، بهترین نتیجه وقتی حاصل می‌شود که عمود بر امتداد آفتاب باشید. این فیلتر در شرایط رو یا پشت به آفتاب چندان اثر ندارد

فیلتر دانسیته خنثی قسمتی از نور را می‌خورد و بسته به نمره آن، کمی از نور را عبور می‌دهد، البته بدون تغییر رنگ. به هر دلیل بخواهید زمان شاتر را زیاد کنید، در نور روز به فیلتر خنثی کننده دانسیته نیاز خواهید داشت. مثلا در وسط روز آفتابی پای آبشاری رسیده‌اید، مایلید با بزرگ کردن زمان شاتر آب را ابریشمی بگیرید، ولی شاتر را که تنظیم می‌کنید همه چیز سفید می‌شود (شسته می‌شود، در اصطلاح عکاسان)، حتی با ریزترین دیافراگم مثل اف/16. تنها چاره استفاده از فیلتر دانسیته خنثی است. نور را، بسته به توان (شماره) فیلتر، دو تا سه استاپ کم می‌کند. عکس بالای این پست را با همین شیوه گرفته‌ام

انواع و اقسام دیگر فیلترها هم هستند مثل فیلتر ستاره که نور چراغها را ستاره‌ای می‌کند، فیلتر سافت، فیلترهای رنگی، و دهها و دهها نوع دیگر

تا فراموش نشده، به جای فیلتر دانسیته خنثی می‌توانید از عینک آفتابی استفاده کنید، همان کار را می‌کند، فقط قدری هم رنگ عکس را عوض می‌کند و به طرف گرمی می‌برد. شیشه عینک را جلوی لنز بگیرید و قدری حرکت دهید تا مطمئن شوید قاب و دسته عینک در کادر نیست

دستور (14) مهر تاریخ و ساعت

بیشتر دوربینهای جدید امکان اضافه کردن تاریخ و ساعت گرفتن عکس دارند. لطفا خاموشش کنید. این از مرزهای عکس حرفه‌ای و آماتوری است. بیننده می‌خواهد عکس تماشا کند، حواسش را متفرق نکنید

به علاوه، همه دوربینهای دیجیتالی اطلاعات کامل عکس (نه فقط تاریخ و ساعت) را در فایلی چسبیده به عکس به نام اکسیف ثبت می‌کنند، هر وقت لازم باشد می‌توانید فایل اکسیف را در برنامه نشان دهنده عکس باز کنید و اطلاعات مورد نظر را ببینید، مثل آیزو، زمان شاتر، دیافراگم، و بسیاری اطلاعات فنی دیگر

دستور (15) کنترل کار در مونیتور

مونیتورهای ای.سی.دی در دوربینهای دیجیتالی بلافاصله نشان می‌دهند عکسی که گرفته‌اید چطور است. بدیهی است، اندازه مونیتور به بزرگی صفحه کامپیوتر نیست، ولی برای بررسی اولیه بد نیست

در اکثر دوربینها می‌توان تنظیم کرد مدت زمانی را که عکس گرفته شده روی مونیتور می‌ماند. در این صورت، بنا بر تجربه، 2 ثانیه میانگین خوبی است. کافی است برای دیدن نتیجه کار. اگر در این 2 ثانیه حس کردید عکس عالی نیست، مثلا تار است در اثر لرزیدن دست، یا تنظیم فاصله (فوکس به کسر کاف) خوب نیست، می‌توانید برای اطمینان، از مد گرفتن عکس به مد دیدن عکس بروید و با دقت بیشتر عکستان را بررسی کنید، قبل از تصمیم گرفتن به پاک کردن آن

قسمت چهارم
قسمت ششم
دستور (16) انعکاس نور
دستور (17) عکاسی در تعطیلات
دستور (18) تمیز کردن وسایل

دستورهای ساده عکاسی، قسمت چهارم

2008-12-12T19:28:00.000-08:00

دستور (10) عکسهای مسلسل

اکثر دوربینهای دیجیتالی "برست مد" دارند (برست را به کسر با و سکون را و سین بخوانید) یعنی می‌توانند عکسهای مسلسل بگیرند. سرعت این مد در دوربینهای جدید عالی است، حداقل یک عکس در ثانیه را می‌توان انتظار داشت. البته بستگی زیادی به سرعت نوشتن کارت حافظه هم دارد

بیشترین استفاده عکسهای مسلسل در عکاسی ورزشی است و عکاسی کودک. ولی خیلی جاهای دیگر هم می‌تواند فریادرس باشد. اگر توجه کنید (و بدانید) فاصله‌ای هست بین لحظه‌ای که شاتر را فشار می‌دهید تا وقتی که واقعا عکس گرفته می‌شود (این فاصله زمانی، بسته به مرغوبی دوربین از چند دهم تا چند صدم ثانیه است)، در عکس تک فریم ممکن است لحظه موعود را از دست بدهید. مثلا می‌خواهید از فوت کردن شمع تولد کودک عکس بگیرید، لحظه‌ای در عکس ثبت می‌شود که کار از کار گذشته! با گرفتن عکسهای مسلسل می‌توانید امیدوار باشید یکی از عکسها از لحظه جادویی است

دستور (11) انتخاب تم

گاهی در گردش روزمره سوژه مناسبی پیدا نمی‌کنید و دچار کسالت بی‌عکسی می‌شوید. این گونه مواقع به انتخاب تم نیاز دارید. اصلا به قصد یک جلسه عکاسی از منزل خارج شوید و فقط تم را دنبال کنید. خلاقیت بیشتری خواهید داشت و عکسهای بهتری خواهید گرفت

مثالهایی از تم اینها هستند: نرده، رنگهای شفاف، تکرار، حتی تمهای قدری آبستره از قبیل زمان، کلیشه، ناتمام، ناامیدی، شادی... فقط سعی کنید تم انتخابی ساده باشد تا ذهنتان بیشتر از عکاسی مشغول خود تم نشود

در سفر، بهترین تمها را می‌توانید با خریدن یا دیدن کارتهای پستال پیدا کنید. جاهای تاریخی، موزه‌ها، میدانها، و هر آن‌چه به فرهنگ منطقه مربوط باشد

دستور (12) به دنبال نور

نورپردازی می‌تواند دو عکس از یک صحنه را، با همه تنظیمهای یکسان، از آماتوری تا حرفه‌ای تغییر دهد. عکسهای فوق زیبای طلوع و غروب خورشید چیزی جز نورپردازی نیست. ستون نوری که از لابه‌لای برگها یا از بین دو ساختمان بلند رد شده سوژه قشنگ‌ترین عکسهاست

در عکاسی با زمان شاتر زیاد (لانگ شات) نورهای نئونهای شهرها، و خط سفید یا قرمز چراغهای ماشینها بهترین سوژه‌ها هستند برای عکسهایی جادویی. اینها همه، فقط در نورپردازی با عکسهای عادی فرق دارند. عکسی از مغازه‌های یک خیابان در شب بگیرید با فلاش، بعد همان صحنه را با لانگ شات بدون فلاش بگیرید (سه پایه فراموش نشود)، تفاوت را ببینید

در دستور (7) نوشته بودم که عکس سوپر شارپ فقط با سه پایه امکان پذیر است. اما لانگ شات بدون سه پایه اصلا ممکن نیست. گارانتی می‌کنم، با شاتر کمتر از 30/1 ثانیه، عکس بدون سه پایه تیره و تار خواهد بود! چه رسد به لانگ شات که از یک تا چند ثانیه دیافراگم را باز می‌گذارید

قسمت سوم
قسمت پنجم
دستور (13) فیلترها
دستور (14) مهر تاریخ و ساعت
دستور (15) کنترل کار در مونیتور

پلی تکنیک تهران، قسمت نهم

2008-12-09T16:39:00.000-08:00

بعد از انقلاب فرهنگی، زیر و رو می‌شود فهرست درسها. چند واحد درسهای اختیاری دیگر پذیرفته نمی‌شوند، از جمله، در مورد من، سه واحد آیین نگارش. بعضی درسها ارزش واحدشان عوض می‌شود. مثلا درس طراحی بتن آرمه قبلا دو درس سه واحدی بود، حالا می‌شود یک درس چهار واحدی، بماند که دو سه سال بعد باز به شکل قبلی بر می‌گردد. کسی مثل من که سه واحد بتن یک را قبلا گذرانده، حالا باید کل داستان را دوباره در چهار واحد بگیرد. معلم مهمان از آریامهر، یا شریف درسش می‌دهد، خانم دکتر مجتهدی، بد هم نیست، درس دادنش را می‌گویم. کجا بودیم؟ بله، بعضی درسها هم اجبارا اضافه می‌شوند مثل معارف اسلامی. موضوع درس بیشتر فلسفه است، از جمله نظریه وجوب و امکان ابن سینا، و حرکت جوهری آخوند ملاصدرا که فوق‌العاده گیراست، هر چند فوق‌العاده مشکل. معلم درس، حجة‌الاسلام عطری نژاد کارش خوب است، مطلب را آسان می‌کند. با علاقه‌ای که به فلسفه دارم، امتحان نیم ترم را 49 می‌شوم از پنجاه و امتحان نهایی را پنجاه تمام

یادم هست یک بار در تنفس وسط درس، سؤالی را از مدرس معارف پرسیدم که مدتی در پس ذهن آزارم می‌داد. آن موقع مد شده بود می‌پرسیدند آیا خداوند می‌تواند سنگی بسازد که خود نتواند بلند کند... اگر می‌گفتی بله، پس کاری بود که پروردگار نتواند: بلند کردن سنگ. اگر می‌گفتی نه باز کاری بود که در ید قدرت حضرت باری نباشد: ساختن آن سنگ. پس هر چه جواب می‌دادی حکم بر ناتوانی خداوند می‌دادی

دیگر درسی که اضافه شده و اجباری است، بارگذاری است. قبلا روشهای محاسبه بارهای مؤثر بر ساختمان در خلال پروژه‌های پایانی تدریس می‌شد. دکتر سیروس فخر یاسری درس می‌دهد، خدایش از بلا نگه دارد، از نازنین معلمهایی است که همه عمر در خاطر می‌ماند. ترم بعد پروژه سازه‌های بتن آرمه را هم با او می‌گیرم، با عشق و علاقه

تابستان باید یکی دیگر از درسهای تازه اضافه شده را بگیریم: کارآموزی. در کارگاههای خوب تهران توزیع می‌شویم، من به کارگاه آتی ساز می‌روم، همان ساختمانهای مثلثی شکل ونک. برای نظارت باید به همه جای بلوکهای بیست و دو طبقه سر بزنیم. آسانسور مصالح بیرون ساختمانها نصب شده، ولی به قدری خوفناک است که ترجیح می‌دهیم همه طبقه‌ها را از پله‌های موقت بالا برویم! بگذریم

پروژه راه را با منوچهر صامتی کار می‌کنم، خیلی دوست دارم درسهای غیر ساختمانی را، معلمش هم از آنها از آب در می‌آید که حتی حاضر نیستم فکر کنم اسمش یادم بیاید! پروژه سازه‌های فولادی را هم با منوچهر همکارم. معلم درس ابراهیم چینی فروش است که در همه ایران شهره است در طراحی پل. با کامپیوتر و حتی ماشین حساب میانه‌ای ندارد. همه ضرب و تقسیمهایش را با چشم بسته با تقریب می‌کند. آن قدر که التماس می‌کنیم، اجازه می‌دهد آنالیز قابها را با برنامه استرس که روی کامپیوتر دانشگاه است انجام دهیم، مشروط بر آن که یکی از قابها را با دست حل کنیم تا معلوم شود بلدیم. پروژه سازه‌های بتن آرمه را با سعید وحدت و رضا جوانروح کار می‌کنیم. دوره ریاست دکتر شاه‌کرمی بر دانشکده راه وساختمان است. اتاق کوچکی در انتهای طبقه هفتم است، دکتر اجازه می‌دهد در آن روی پروژه‌ها کار کنیم

دیگر از چای لیوانی دو ریالی خبری نیست، بهتر بگویم، از چای خبری نیست در رستوران. اما در اشکوب دوم ساختمان شیمی آبدارخانه کوچکی هست، آقای دهقان نامی، لابد با اجازه مسؤولان چای و کیک می‌فروشد، و حتی نسکافه، قیمتها را یادم نیست، فقط می‌دانم که یک کیک با چای می‌خوردیم، یک اسکناس ده تومنی کنار دخل آقای دهقان می‌گذاشتیم، حتما با احتساب یکی دو تومن انعام، آدم خوش‌رویی بود، و هست، امیدوارم

باری، سخن کوتاه... به بهمن شصت و دو می‌رسیم. درس چهار ساله می‌شود هشت سال و نیمه، با صد و شصد واحد گذرانده به جای صد و چهل و شش. نه از جشن فراغت خبری هست و نه از کلاه و ردا. با بچه‌ها قرار می‌گذاریم، یک روز سرد برفی به پشت بام دانشکده می‌رویم و چند عکس یادگاری می‌گیریم. همین

پلی تکنیک تهران، قسمت هشتم

ارنست آنسرمه

2008-12-08T19:52:00.000-08:00

دوستداران موسیقی کلاسیک هرگز صفحه‌های ضبط شده با اجرای ارکستر سوئیس روماند به رهبری ارنست آنسرمه را فراموش نمی‌کنند. در دهه شصت هر صفحه‌ای که یکی از نامهای اورماندی یا آنسرمه را بر جلد داشت، هم‌وزن خود طلا می‌ارزید، هم چنان که یک دهه قبل از آن نام آرتورو توسکانینی چنین جادویی داشت و یک دهه بعد نامهایی چون لئونارد برنشتاین و هربرت فون کارایان

ارنست الکساندر آنسرمه در یازدهم نوامبر 1883 در سوئیس متولد شد. راست است که آنسرمه هم عصر ویلهلم فورت‌وانگلر و اوتو کلمپرر بود، ولی سبک او منحصر بود به فرد و بسیار متفاوت با روشهای آن دو

جالب آن که آنسرمه ابتدا استاد ریاضیات بود در دانشگاه لوزان. اما آن گاه که در 1912 ارکستری را در مونترو رهبری کرد، یکسره به موسیقی پرداخت و کوتاه مدتی بعد، به سال 1915، به رهبری ارکستر باله روسی دیاگیلف انتخاب شد که هشت سال بر دوام بود. در این دوره، در سفرهایی در فرانسه، آنسرمه با راول و دبوسی ملاقات کرد و در مورد نحوه اجرای چند اثر آنان نظرهای مشورتی داد. در خلال جنگ اول جهانگیر، ملاقاتی هم با استراوینسکی داشت، آهنگساز روسی جلای وطن کرده که در سوئیس اقامت داشت. بعد از آن، آنسرمه عاشق موسیقی روسی شد و تا آخر عمر عاشق ماند

در سال 1918 آنسرمه ارکستری برای خود تاسیس کرد، ارکستر سوئیس روماند، و با آن برنامه‌هایی در سراسر اروپا و امریکا اجرا کرد. شهرتش فراگیر شد به سبب اجراهای بی‌نقص آثار مشکل مدرن. نخستین کار ضبط شده او، کاپریچیو اثر استراوینسکی با تکنوازی آهنگساز، از همین دوره به یادگار مانده است. به علاوه، آنسرمه از اولین موسیقی‌دانان سبک کلاسیک است که نگرشی جدی به موسیقی جاز داشت

بعد از جنگ دوم، آنسرمه قراردادی با شرکت صفحه پرکنی دکا بست، و راه شهرت و محبوبیت جهانی این ارکستر را هموار کرد. از آن پس، تا پایان عمر، آنسرمه تمام آثار رپرتوار خود را ضبط کرد، و بعضی از آنها را حتی چند بار. اجراهای ضبط شده او به شفافی و صلابت شهره‌اند، هر چند به گمان صاحبان نظر و با معیارهای قرن بیستم و در قیاس با بزرگان دیگر این قرن، همه آنها عالی نیستند

آنسرمه روش استراوینسکی را نمی‌پسندید که مرتب آثارش را بازنویسی می‌کرد، به همین دلیل همیشه اولین نسخه کارهایش را اجرا می‌کرد. به طور کلی، آنسرمه شهره بود به اجرای آثار مدرن از آهنگسازان مدرن از قبیل آرتور اونگر، ولی در عین حال روش دودکافونیک(1) را دوست نداشت و هرگز آثار شوئنبرگ و هم‌فکرانش را اجرا نکرد، سهل است، حتی استراوینسکی را سرزنش می‌کرد وقتی دوازده تنی می‌نوشت. بعدها در 1961 در کتاب "مبانی موسیقی رقص" با استناد به اصول ریاضی نشان داد روش دودکافونیک شوئنبرگ دور از منطق و بی‌معنی است

ماه مه 1954 پدیده‌ای جدید همراه داشت برای موسیقی‌دوستان جهان: ضبط استریوفونیک! آنسرمه با ارکستر سوئیس روماند، و هم‌چنان برای شرکت دکا، اولین بار در اروپا، فندق شکن چایکوفسکی را به طریق استیو ضبط کرد. با محبوب شدن این روش ضبط، کار ادامه یافت و دومین و سومین صفحه استریو هم از آثار دبوسی تولید شد، ابتدا بعد از ظهر یک دیو و بعد نوکتورنها

آنسرمه در سالهای آخر عمر، در کمال ناباوری موسیقی‌دوستان، صفحه‌هایی از آثار هایدن، بتهوون، و برامس ضبط کرد. این ضبطها هم بهترینها نبودند و به خصوص گفته می‌شد حال و هوای آلمانی اصلا نداشتند، ولی باز هم در شفافی و درخشانی این اجراها همه متفقند در قول

ارنست آنسرمه در بیستم فوریه 1969 چشم بر جهان بست. از او تصنیفاتی هم به یادگار مانده، بهترین آنها سنفونیک پوئمی است با عنوان برگهای بهاری

قسمتی از اجرای پرنده آتشین استراوینسکی را ببینید با رهبری آنسرمه

توضیح (1) دو دکافونی یا دوازده تنی یا دوازده صدایی شیوه‌ای بود که شوئنبرگ ابداع کرد، در آن هر دوازده نیم پرده ارزش برابر دارند و هیچ نت یا تنی برتری ندارد که بشود تنالیته را به آن نسبت داد

دستورهای ساده عکاسی، قسمت سوم

2008-12-02T19:30:00.000-08:00

دستور (7) سه پایه

تردید نیست، حمل دائمی سه پایه عذاب است. با این حال عکاسان حرفه‌ای ضرب‌المثلی دارند، می‌گویند با سه پایه ازدواج کنید. راست است، همه جا سه پایه را همراه داشته باشید

اول این که باز کردن سه پایه و تراز کردن آن و نصب دوربین فرصتی به شما می‌دهد که تا به سایت می‌رسید شروع نکنید به کار، قدری دور و اطراف را ورانداز کنید تا بهترین زاویه دید را پیدا کنید

دوم، کلید عکس واقعا شفاف (که از این پس شارپ می‌گویم، معادلی برایش ندارم) سه پایه است، حتی در نور روز، و حتی در عکاسی باز (با لنز واید) و حتی با زمان شاتر فوق کوچک در حد هزارم ثانیه

به طور معترضه، در جای دیگر هم گفته بودم، عکاسهای حرفه‌ای زمان شاتر را سرعت شاتر می‌گویند، اگر مایلید مثل آنان باشید. اما از نظر فیزیکی کمیتی که دیمانسیون زمان دارد و واحد ثانیه، نمی‌تواند از جنس سرعت باشد. با یک عکاس مطرح کردم این را، گفت اگر فرض کنی که یک بار باز شدن شاتر در مثلا صدم ثانیه مقصودمان است، آن گاه واحد این عدد می‌شود یک صدم بار در ثانیه، دیگر ذهن فیزیکی تو اذیت نمی‌شود از این که این کمیت سرعت گفته شود! برای من جا نیفتاد، خواننده خود تصمیم بگیرد که چه بگوید. فقط توجه کنید اگر مایلید از عکاسان تبعیت کنید سرعت بالا و پایین بگویید، نه زیاد و کم. یک هزارم ثانیه (زمان کم یا کوچک) سرعتی بالاست و یک ثانیه (زمان زیاد یا بزرگ) سرعتی پایین است در اصطلاح عکاسی. ذهنتان را به هم ریختم؟ می‌دانم، همه دوستان و اطرافیان شکایت دارند از این بابت

باری، جایگزین سه پایه می‌تواند تک پایه باشد. بعضی جاها از قبیل استادیومهای ورزشی و موزه‌ها، پهن کردن سه پایه را اجازه نمی‌دهند، می‌تواند مخل رفت و آمد باشد. در این صورت می‌شود از تک پایه استفاده کرد، بی‌شک ثبات سه پایه را ندارد، ولی از هیچ بهتر است. به خصوص در موزه‌هایی که اجازه فلاش زدن هم نیست و باید به نور کم اکتفا کرد. بگذریم که در بعضی موزه‌ها اصلا عکاسی ممکن است مجاز نباشد

اگر جایی بی سه پایه ماندید و سخت به آن احساس نیاز کردید، از ثابت کننده‌های اطرافتان استفاده کنید، مثل دکه روزنامه، دسته صندلی، سقف یا صندوق ماشین، لبه شیشه پایین کشیده ماشین، و دهها نوع پایه دیگر

دستور (8) زاویه‌های غیرعادی

بیشتر عکسها از تراز چشم گرفته می‌شوند، شاید عادتی است مانده از روزگاری که مونیتوری وجود نداشت، هر چه بود چشمی بود و بس. ولی حالا که مونیتور اضافه شده به دوربینهای دیجیتالی، سعی کنید (ناخودآگاه) دوربین را بالا نگیرید فقط، ترازها و زاویه‌های دیگر را هم امتحان کنید. دستور 5 از قسمت 2 که یادتان هست... عکس بگیرید، زیاد، از همه زاویه‌ها. کادر را مورب ببندید و تجربه کنید دوستش دارید یا نه

اگر به پاریس بروید و عکسی از برج ایفل نگیرید و برگردید، طعنه و تمسخر دوست و آشنا نصیبتان خواهد بود. اگر هم بگیرید، دوست دارم گوشه‌ای از برج را نشان دهید که گرفته نشده باشد، تازه باشد، در کارتهای پستال تجاری نباشد. تنها کاری که می‌توانید بکنید تجربه زاویه‌های تازه است با مخلفات! برف، نورهای رنگی در مراسم خاص، رنگ خاصی از آسمان یا شکل خاصی از ابرهای زمینه، و دهها امکان دیگر

یک پیشنهاد عجیب! وقتی به ساختمانی یا بنایی یا هر سوزه دیگری می‌رسید و شروع می‌کنید به گرفتن عکسهایتان، این را هم امتحان کنید: روی زمین بخوابید و سوژه را رو به آسمان بگیرید... چطور است

دستور (9) فلاش در روز

یکی از بهترین موارد مصرف فلاش، در روز روشن و به خصوص زیر نور درخشان خورشید است. عجیب است؟ شرح می‌دهم

وقتی در وسط روز زیر نور شدید آفتاب عکس می‌گیرید، سایه روشنهایی که روی سوژه می‌افتد آن را زشت می‌کند، به خصوص اگر پرتره صورت موضوع عکس باشد. با فلاش زدن در این موارد، نور روی سوژه یکنواخت می‌شود. به این تکنیک می‌گویند فلاش پرکننده

قشنگ‌ترین کاربرد فلاش پرکننده در عکسهای رو به آفتاب است. تا وقتی آماتوری عکس می‌گیریم، روزی چند بار می‌شنویم که آفتاب باید پشت عکاس باشد. غلط است! اولین اشکال، طفلک سوژه باید مرتب پلک بزند یا لبها و همه صورتش را کج و کوله کند تا نور مستقیم آفتاب آزارش ندهد. دوم، سایه‌هایی که زیر چانه و بینی و چشمها می‌افتد بسیار زشت است. سوم، نور آفتاب پشت سر سوژه موهای او را درخشان و رنگین می‌کند. فقط بسته به ارتفاع آفتاب، این نوع عکس می‌تواند عادی یا شبحی (سیلوئت) باشد. اگر دوربین را برای نور زیاد پشت سوژه تنظیم کنید، بدون فلاش سیلوئتهای قشنگ خواهید داشت و با فلاش پر کننده عکسهای استثنایی با سالهای نوری فاصله از کار آماتوری

برای استفاده از فلاش پرکننده کافی است فلاشتان را از اتوماتیک خارج کنید و روی همیشه روشن بگذارید. به همین دلیل بعضی عکاسهای حرفه‌ای این تکنیک را فلاش اجباری هم می‌گویند

تنها نکته‌ای که باید اضافه شود، اگر دوربین یا فلاشتان امکان تنظیم شدت نور دارد، می‌توانید نور فلاش را قدری کم و زیاد کنید و امتحان کنید ببینید با چه شدتی نور فلاش اجباری با نور طبیعی اطراف سوژه هماهنگی بیشتر دارد، به این ترتیب سفیدی بی‌روح نور فلاش را تقلیل خواهید داد

شاید همین جا بهترین جاست برای افزودن این شگرد، اگر مثل من نور سفید فلاش را دوست ندارید، دیفیوزرهایی برای نصب کردن جلوی فلاش هست با قیمت ارزان، نور را پخش می‌کند و این چند فایده دارد، سفیدی بی‌روح نور فلاش کم می‌شود، سایه‌های خیلی تند و زشت پشت سوژه ملایم‌تر می‌شود، و در کل نور حاصل قشنگ‌تر است. اگر به هر دلیل مایل نیستید دیفیوزر فلاش بخرید، یک ورق کاغذ کالک یا دو سه برگ دستمال کاغذی هم کار دیفیوزر را به خوبی می‌کند. فقط دقت کنید کاغذ یا دستمال به فلاش نچسبد، حرارت حاصل در فلاش می‌ماند و آن را می‌سوزاند. پنجاه میلی‌متر فاصله خوب است

قسمت دوم
قسمت چهارم
دستور (10) عکسهای مسلسل
دستور (11) انتخاب تم
دستور (12) به دنبال نور

سخنرانی استاد سیحون در جمع مهندسان ایرانی

2008-12-01T18:50:00.000-08:00

هفته پیش در گردهمایی مشترک فارغ‌التحصیلان دانشکده فنی و پلی‌تکنیک در کتابخانه وست ونکوور، استاد هوشنگ سیحون دقایقی از هنر سخن گفت

متنی که برای معرفی استاد ترجمه و خلاصه کرده بودم در وبلاگ انجمن فارغ‌التحصیلان پلی‌تکنیک ببینید، همراه با چند پرتره که از استاد گرفتم

دستورهای ساده عکاسی، قسمت دوم

2008-11-26T18:36:00.000-08:00

دستور (4) عکس کودکان

از تراز چشم کودک عکس بگیرید. برای این کار مجبور می‌شوید خم شوید یا حتی روی زمین زانو بزنید! عکس از بالا کودک را غیر طبیعی و غالبا زشت نشان می‌دهد

تردید نیست عکسهای با ژست، عالی هستند، ولی در عکاسی کودک پوزهای طبیعی نتیجه بهتر می‌دهد. وقتی حواس کودک از عکس و دوربین متفرق شده و کار خود را می‌کند، بهترین وقت گرفتن عکس است. در این نوع عکس چهره زیبای کودک در حال لذت بردن از بازی یا هر کار دیگر دیده می‌شود، نه قیافه‌ای متفکر و در قید عکس و دوربین

سعی کنید کودک را با عکس و دوربین آشنا کنید. در این صورت کمتر نگران کار خواهد بود و ژست طبیعی خواهد گرفت. اگر کودک خیلی کوچک دارید، نزدیک به نوزاد، از همین الآن عکس گرفتن را کار هر روزه زندگیش کنید

بچه‌ها خیلی زود بزرگ می‌شوند، قبل از آن که متوجه شوید! عادت کنید هر سال در یک روز خاص مثل شروع مدرسه، تولد کودک، یا هر روزی که انتخاب می‌کنید، یک عکس خانوادگی بگیرید که همه در آن باشید. بعدها کنار هم گذاشتن این عکسهای سالانه، هم رشد بچه‌هاتان را به خوبی نشان می‌دهد و هم بسیار لذت‌بخش است

دستور (5) زیاد عکس بگیرید

قابلیت پاک کردن عکس از موهبتهای دوربینهای دیجیتالی است، از آن استفاده کنید به بهترین شکل. تا می‌توانید عکس بگیرید، بعد آنها را که دوست ندارید یا به هر دلیل عالی نیستند پاک کنید. اگر در عکاسی جدی‌تر هستید و به قصد عکاسی بیرون می‌روید، با خود قرار بگذارید هر نیم ساعت، مثلا، ببینید چه گرفته‌اید، بهترینها را نگه داید و بقیه را پاک کنید. هر وقت روی عکسی شک کردید، قاعده این است که فعلا حفظش کنید تا بعد روی صفحه بزرگ‌تر کامپیوتر تصمیم بگیرید

این دستور بارها نجاتم داده، لااقل از سرزنش خودم! از یک صحنه بدون هیچ تغییر سه چهار عکس گرفته‌ام، یکی تار است، شاید مثلا دستم به سه پایه خورده درست در لحظه ثبت عکس، یا دهها دلیل دیگر

با این دستور نیازی به کارتهای حافظه خیلی بزرگ هم نخواهید داشت، مگر این که نیم حرفه‌ای باشید و به جلسه‌های طولانی عکاسی بروید

بیشترین فایده این دستور در گرفتن عکسهای گروهی است. هر وقت از بیشتر از دو سه نفر عکس می‌گیرید، مطمئن باشید یکی چشمک زده، یکی جای دیگری را نگاه کرده، و ده اتفاق ناخوشایند دیگر. اگر از یک صحنه مشابه چند عکس بگیرید، تقریبا گارانتی می‌کنید که یکی از آنها خوب شود

دستور (6) پیش تنظیم نور و فاصله

با تنظیمهای اتوماتیک دوربینهای امروزی، چند دهم ثانیه طول می‌کشد تا فاصله، نور، و توازن سفید مناسب به دست آید. به این ترتیب برای عکسهای سریع مثل عکس کودکان یا عکسهای ورزشی، پیش تنظیم بسیار اساسی است

ساده‌ترین روش پیش تنظیم این است که وقتی دکمه شاتر را برای تنظیم نصفه فشار می‌دهید، همان طور نگاهش دارید و کادر را عوض کنید. برای مثال، می‌دانید دوچرخه سواری تا چند ثانیه دیگر به محدوده عکس می‌رسد، سوژه‌ای پیدا کنید که فاصله‌اش تا دوربین معادل فاصله نقطه عبور دوچرخه سوار تا دوربین باشد، آن را هدف بگیرید و دکمه شاتر را نیمه فشار دهید و نگه دارید، وقتی دوچرخه سوار به کادر رسید دکمه را کامل فشار دهید

در صورتی که دوربینتان امکان حفظ پیش تنظیم داشته باشد کار ساده‌تر است، می‌توانید دکمه شاتر را تا نیمه فشار دهید و به روشی که در راهنمای دوربین گفته شده این تنظیم را حفظ (قفل) کنید، دیگر لازم نیست دکمه نیم فشرده را نگه دارید. فاصله، نور، توازن سفید و هر تنظیم احتمالی دیگری قفل و حفظ می‌شود برای عکس بعدی

قسمت اول
قسمت سوم
دستور (7) سه پایه
دستور (8) زاویه‌های غیرعادی
دستور (9) فلاش در روز

دستورهای ساده عکاسی، قسمت اول

2008-11-19T20:27:00.000-08:00

در یک سال گذشته که عاشق عکس گرفتن شده‌ام، دهها، بی اغراق دهها کتاب و مجله ورق زده‌ام و بسیار آموخته‌ام، در حد خودم، آماتوری ولی جدی، بیشتر دستور و لم (تیپ به قول این ور آبیها) تا درس آکادمیک. منتظر فرصتی بودم این دستورها را برای همه خلاصه کنم، مطمئنم کار آماتوری علاقه‌مندان را بهتر می‌کند

دستور (1) نزدیک شوید

بیشتر عکسها با دو سه قدم نزدیک شدن به سوژه بهتر می‌شوند. پر کردن کادر با سوژه یکی از تفاوتهای اصلی کار آماتوری با حرفه‌ای است. راه حل جایگزین، زوم کردن است. با نزدیک شدن به سوژه یا زوم کردن اپتیکی دوربین (چرا زوم دیجیتالی نه؟ دستور دوم را ببینید)، کادر را پر کنید. اکثر آماتورها وقتی از دوستان عکس می‌گیرند، کادر را تمام قد می‌بندند. تمرین کنید کادر را با صورت سوژه پر کنید. از بریدن قسمتی از پیشانی (در بالای کادر) یا گوش (در کنار کادر) نترسید، ولی چانه را قطع نکنید. با دوربین دیجیتالی نه پول فیلم می‌دهید و نه پول ظهور و چاپ، پس تجربه کنید، هر چه می‌توانید عکس بگیرید، بعد اضافه‌ها را پاک خواهید کرد

اگر با بیشترین وضوح دوربینتان عکس بگیرید، می‌توانید بعدا در روشن‌خانه هم کادر را اصلاح کنید. بیشتر عکاسان حرفه‌ای این اصطلاح روشن‌خانه را در برابر تاریک‌خانه سنتی به کار می‌برند به معنی برنامه‌های ادیت مثل فتوشاپ. اگر هیچ دلیل دیگری برای استفاده از بهترین کیفیت و وضوح دوربینتان پیدا نکنید، همین یک دلیل کافی است. کارت حافظه که قیمتی ندارد، عکاس حرفه‌ای هم که نیستید که بخواهید در یک عروسی، مثلا، پنج هزار عکس بگیرید! پس چرا باید صرفه جویی کنید در مصرف حافظه

دستور (2) زوم اپتیکی یا دیجیتالی

بیشتر دوربینهای جدید دو نوع زوم دارند: اپتیکی و دیجیتالی. زوم اپتیکی با تغییر طول کانونی لنز، بر اساس قواعد فیزیک نور، سوژه را نزدیک می‌کند. زوم دیجیتالی با یک برنامه کوچک نصب شده در دوربین، قسمتی که نشانه می‌روید برش می‌دهد و بزرگ می‌کند. پس زوم اپتیکی هیچ ربط به کیفیت ندارد، ولی زوم دیجیتالی به شدت کیفیت را تنزل می‌دهد. در واقع می‌توانید هر وقت اراده کنید خودتان کار زوم دیجیتالی را با برش دادن و بزرگ کردن قسمتی از عکس انجام دهید

اغلب کتابها صراحت دارند که اصلا زوم دیجیتالی را فراموش کنید، به دلیلی که ذکر شد. موافق نیستم. گاهی مایلید نتیجه کاری را که می‌خواهید بعدا در ادیت عکس انجام دهید موقع گرفتن عکس ببینید. چندی پیش می‌خواستم ماه شب چهارده را بگیرم، زوم اپتیکی دوربینم قادر نبود کادر را با ماه پر کند، می‌توانستم هر چه هست بگیرم و بعد دور ماه را برش دهم و بزرگ کنم، ولی دوست داشتم همان موقع گرفتن عکس ببینم نتیجه چه می‌شود. درنگ نکردم در استفاده از زوم دیجیتالی. به علاوه، سازندگانی مثل کانن و نیکون (عاشقان تلفظ درست انگلیسی که کاست را هم کست می‌گویند بخوانند کنن به فتح نون اول و کسر نون دوم، و نایکن به کسر کاف) عقلشان نمی‌رسد که زوم دیجیتالی بی‌خاصیت است و می‌تواند از امکانات دوربین حذف شود؟ شک دارم

دستور (3) سوژه را از مرکز دور کنید

عکاسهای حرفه‌ای به قدری وسط کادر را بد می‌دانند که آن را مرکز بی‌جان می‌نامند! سوژه را از مرکز بی‌جان دور کنید. به خصوص وقتی که زمینه‌ای قشنگ پشت سوژه باشد و به خصوص‌تر(!) اگر این زمینه قشنگ به نوعی مربوط باشد به سوژه. برای مثال، سوژه‌ای که دارد کادوی کریسمس باز می‌کند: می‌توان به کنار کادر حرکتش داد و درخت کریسمس را در کنار او، ولی در زمینه گرفت

قاعده سه یک از بهترین دستورهاست برای این منظور. این قاعده را قبلا مفصل شرح داده‌ام؛ خلاصه‌اش این که کادر منظر (چشمی یا ال.سی.دی) را با دو خط افقی و دو خط عمودی به نه قسمت متساوی تقسیم کنید. سوژه‌ای که روی این خطها و بهتر از آن، روی نقطه‌های تلاقی آنها (چهار نقطه) قرار گیرد بیشتر یا زودتر جلب توجه بیننده می‌کند

قسمت دوم
دستور (4) عکس کودکان
دستور (5) زیاد عکس بگیرید
دستور (6) پیش تنظیم نور و فاصله

سوفی و سوفیا

2008-11-02T16:46:00.001-08:00

آخرین نوشته‌ام را در مجله گفت وگوی هارمونیک ببینید. جدیدترین سی‌دی با اجرای آن سوفی موتر و کنسرتوی ویولن سوفیا گوبایدولینا موضوع این نوشته است

پلی تکنیک تهران، قسمت هشتم

2008-10-22T18:08:00.000-07:00

بعد از دکتر خویی، دوستی با معلمان و استادان باب می‌شود، از قضای روزگار یا شانس یا هرچه. درس ترافیک و برنامه ریزی شهری را که می‌گیرم با دکتر پرویز کوشکی، آن نازنین استاد که تازه از دانشگاه ویسکانسین فارغ شده و هم درس می‌دهد و هم مدیر ترافیک شهرداری تهران است، محبتی نشان می‌دهد، می‌شویم حریف تنیس. سنتور هم می‌زند نزدیک به حرفه‌ای، نستعلیق خطی هم دارد شاهکار. باری، بعد که یک ژیان می‌خرد و ذوق می‌کند که توانسته ماشین بخرد، هر پنج‌شنبه صبح زود به مجموعه آریامهر می‌رویم و از شر مشکل زمین گرفتن در امجدیه یا پارک فرح خلاص می‌شویم. بعدها دوست نزدیکش که معلم انگلیسی 204 است، آخرین کورس زبان دانشکده، به جمع ملحق می‌شود و من هم از مهرداد دعوت می‌کنم با ما بیاید و به این ترتیب بازیها دوبل می‌شود و مزه‌اش بیشتر. دکتر کوشکی استاد کری خواندن هم هست البته، پناه بر خدا که این صدا هنوز در گوشم است: هر وقت به امتیاز آخر قبل از ست می‌رسیم و داد می‌زنم ست پوینت، که به رسم تنیس بازان یعنی اگر این توپ را ببرم ست را برده‌ام، با خنده فریاد می‌زند اگر ببری. یک بار هم من و مهرداد را به منزلش دعوت می‌کند. سازهایمان را می‌بریم، مهرداد گیتار و من ویولن را، ولی موفق به هم‌نواختن نمی‌شویم با سبکهای جدا از هم، دکتر ایرانی، مهرداد پاپ و من کلاسیک! بیشتر دکتر می‌نوازد و من و مهرداد لذت می‌بریم

درس مقاومت مصالح 2 را با مهندس شاه‌کرمی (الآن دکتر شاه‌کرمی) می‌گیرم. درس را فقط دونفر داریم و به قاعده باید منحل شود برای کمتر از ده نفر، ولی چون درس اصلی زنجیری است چنین نمی‌شود. مهندس از ما دعوت می‌کند که کلاسها را در دفترش تشکیل دهیم، می‌شود درس نیم خصوصی! توجه و علاقه‌ام به حرفه جلب می‌شود، تازه بعد از چند ترم که با دلخوری از این که به تحصیل موسیقی نرفته‌ام خوب درس نخوانده‌ام، می‌فهمم که حرفه مهندسی ساختمان همان قدر می‌تواند خلاقیت و ظرافت داشته باشد که هنرهای زیبا. از همین ترم از معدل دو و خرده‌ای می‌جهم به معدل سه و اندی وبعد، دو سه ترم هم چهار تمام. با مهندس شاه‌کرمی هم رفاقتی به هم می‌زنیم که سالها باقی می‌ماند. بعد از انقلاب فرهنگی که درس پی‌سازی را با او می‌گیرم، عصرها به طور مرتب به منزل می‌آید و از من درس تئوری موسیقی می‌گیرد. سالها بعد، دقیقا در سنه هفتاد ودو، دعوتم می‌کند که هم به عنوان دستیارش درس بدهم و هم شرکت مهندسی مشاوری تاسیس کنیم، وقتی که از سمت مشاور عالی وزارت نیرو در دوره زنگنه خروج می‌کند. می‌گوید فقط به تو اعتماد دارم، شرکتی باز می‌کنیم، تو بخش سازه‌اش را بگردان و من بخش خاک را. دکترایش را در انگلستان با استاد زینکوویچ، بنیان‌گذار روش اجزای محدود گذرانده در ژئوتکنیک. اسم شرکت هم می‌شود مهندسان مشاور خاک پایه. بعدها به گوشم می‌رسد که نقشه‌کشان و تکنیسینهای شرکت جای حرفهای اول دو بخش اسم را عوض کرده‌اند در مزاحی خصوصی بین خودشان

القصه، روزها از پی هم می‌روند و هفته‌ها سپری می‌شوند. یادم به سخن قصاری از خانم پژوهش افتاد که منشی دانشکده راه وساختمان بود. می‌گفت منتظر نشسته‌ایم که کی آخر هفته می‌شود، نمی‌فهمیم عمرمان است که می‌رود... باری، ترم پاییز 57 از راه می‌رسد، ولی با ناآرامیهای دانشجویی که این بار همراه با لرزه‌های انقلاب جدی‌تر است، خیلی زود منحل می‌شود. بسیاری از دوستان و هم‌کلاسیها که شم قوی‌تری دارند، به سرعت پذیرش می‌گیرند و ویزا و راهی فرنگ می‌شوند. من دیرتر تصمیم می‌گیرم. اسناد و مدارکم را برای پسرخاله‌ام می‌فرستم که استاد دانشگاه ایندیانا و بعدتر، کنتاکی است. تا پذیرش بگیرد برایم و بجنبم، انقلاب بیست ودوم بهمن می‌رسد و کوتاه مدتی بعد، دانشگاهها باز گشوده می‌شوند. طبیعی است، دیگر نیازی به رفتن نیست

درسهای اساسی طراحی سازه که بناست حرفه‌ام شود از همین جا شروع می‌شوند. تئوری ساختمان (حالا تحلیل سازه) با مهندس لیل‌آبادی که حالا بر کرسی دکتر عسگری نشسته، بچه‌ها لیلا می‌نامندش، با شیطنتهای جوانی! ساختمانهای فلزی (حالا سازه فولادی) با دکتر کرامتی که جای قدر استادی را گرفته که در کل ممالک محروسه کم یا بی‌نظیر است، مهندس مگردیچیان. و ساختمانهای بتن آرمه (حالا سازه بتن آرمه) با بی‌نظیر استادی دیگر، دکتر پویا. و البته درسهای راهی و آبی که هرگز دوست نداشتم، از جمله زیرسازی راه (حالا راه سازی) با دکتر حسن گلپرور که از معاونان وزارت راه است، قدری شل است و مدل حرکت آهسته، پس دکتر حشن گلپرور می‌خوانندش! می‌دانید چه می‌گویم

ترم بعد از آن مصادف می‌شود با مقدمات انقلاب فرهنگی. معدود دوستانی که خوب درس خوانده بودند از اول، از تخفیف استثنایی تعداد واحد بیشتر از معمول، به شرط فارغ شدن از تحصیل استفاده می‌کنند و عاقبت به خیر می‌شوند. من و بسیاری دیگر می‌مانیم پشت در تا دو ونیم سال بعد از آن. ابتدا دعوت می‌کنند از کسانی که با بیست وپنج واحد یا کمتر به فراغت می‌رسند و ترم بعد بازگشایی کامل می‌شوند دانشگاهها. نفرین ابدی من و هم دوره‌ایها می‌ماند برای بانیان انقلاب فرهنگی، از جمله دکتر صادق زیباکلام که سالها بعد آن را اشتباه می‌خواند و عذرخواهی می‌کند بابت سهمش در انقلاب فرهنگی، ولی هرگز صادق نیست

پلی تکنیک تهران، قسمت هفتم
پلی تکنیک تهران، قسمت نهم

کلکسیون فولتن

2008-10-18T20:06:00.000-07:00

آخرین نوشته‌ام را در مورد کلکسیون سازهای زهی فولتن و ویولن‌نوار کانادایی، جیمز انس در مجله گفت وگوی هارمونیک بخوانید

این مطلب از مجله موسیقی استرینگز شماره 163 نوامبر 2008 ترجمه شده است

پلی تکنیک تهران، قسمت هفتم

2008-10-16T18:32:00.000-07:00

اما از رسیتال بگویم که خود داستانی است. این که در جوانی چه رویی داشتم و چه جسارتی که با آن دست به آرشه (با نظری به ترکیب "دست به فرمان" ساختم این را) رسیتالی برگذارم، هر چند محدود و فقط برای دوستان و معلمان دانشکده، بماند. از خواهرم، که سالن منزلش نسبتا بزرگ بود، خواهش کردم خانه را در اختیارم بگذارد یک شب، گذاشت، و بهانه‌ای شد که با همسر و پسر کوچکش دو سه شبی رفتند شمال

قدم بعدی دعوت بود از دوستان و هم‌دانشکده‌ایها؛ یکی از معلمها (یا استادان به روایت دانشجویان) دکتر خویی که الفتی به هم زده بودیم؛ مادر یکی از دوستان قدیم که در فرنگستان بود و چون یکی از قطعاتم به او تقدیم شده بود پس مادر جورکش فرزند باید می‌شد با حضور در برنامه؛ و دو سه نفر دیگر

بعد باید بروشور تهیه می‌شد برای برنامه! ای جوانی، ای جوانی... خودم را ویولنیستی می‌دیدم که در تالاری برنامه دارد و خیل مشتاقان حاضر به بروشوری نیاز دارند همتای بروشورهای تالار رودکی مثلا، مبادا از دست بدهند برنامه باشکوه را. باری، حتی یک نسخه از آن بروشور را ندارم. فقط یادم هست که برنامه را با ار روی سیم سل از باخ بزرگ (یوهان سباستین) شروع کردم. از کارهای خودم چهار قطعه زدم، روندو در رمینور اپوس یک، پوئم در سل مینور (و در واقع چهارگاه سل) اپوس دو، تم و واریاسیون اپوس سه-یک و راپسودی ایرانی اپوس سه-دو. این راپسودی در واقع تم و واریاسیونهایی است بر مبارک باد در چهارگاه، که یکی از واریاسیونها به مخالف چهارگاه می‌رود و بعد به درامد فرود می‌آید. فقط برای غافل گرفتن شنونده ایرانی، تم را بر خلاف عرف به آخر برده‌ام و راپسودی با یک واریاسیون سنگین (گراو) دوازده هشتم شروع می‌شود. از آثار دیگران فقط رومانس سل ماژور اپوس چهل بتهوون در خاطرم مانده، و دیگر هیچ

آخر برنامه، مهرداد که در دو سه برنامه همراهیم کرده بود در تالار رودکی و با آداب کنسرتها آشنایی داشت، و البته قدری هم سرحال بود آن شب، داد می‌زد پیس، و بعد که فریاد زد بابا پیس شنیدم صدای خنده حضار را! باری، بعد از رفتن دکتر خویی و مادر دوستم، رسیتال تبدیل شد به پارتی، با دوستان و هم‌کلاسیهایی که ماندند، و ختم شد به تراژدی آخر شب، با اطوارهای مم باقر

محمد باقر که در البرز هم‌کلاسی بود و از دوستان پلی‌تکنیکی، بعد از یک دوره درگیری و دلخوری با خانواده، که کسی دلیلش را نمی‌دانست، آن شب گویا به لطف منوچهر و فرزاد قدری زیاده رفته بود در مصرف نوشیدنیها، یا بهتر بگویم، زیاده داده بودندش دوستان تا بلکه غصه درگیریها را فراموشش دهند ساعتی. آخر شب که بیشتر مهمانان رفته بودند، مم باقر به هذیان افتاد. بهرام، دوستی از البرز که درس توانبخشی می‌خواند در دانشکده‌ای به همین نام، بردش به کوچه و قدری راهش برد، ناسزاهای مادری و خواهری که از باقر شنید، و اول باعث انبساط خاطر شده بود، بماند. کم کم نگرانی بیشتر شد، وقتی که بعد از بردنش زیر دوش سرد و باز قدری راه بردنش نیمه بی‌هوش شد. من هم، که چنین تجربه نداشتم و ناهشیار ندیده بودم هرگز، از سمت دیگر از حال رفته بودم که اگر اتفاقی بیفتد چه می‌شود. تصور صحنه کمدی است الآن. آخر بهرام ناچار شد اورژانس خبر کرد، که آمدند و مسموم تشخیص دادند و بردندش به مریضخانه لقمان که اختصاص به مسمومان داشت. بماند که تکنیسنهای ارجمند اورژانس چند بار سعی کردند با پیچ باز هوا پمپ کنند بازوبند فشار خون را! آخر بهرام با غیظ دستگاه را از آنان گرفت و بعد از بستن پیچ هوا خودش فشار را اندازه گرفت... عجب شب کمیکی بود آن شب، حالا که برمی‌گردم به آن

دو سه نفری پهلویم ماندند، روی زمین دراز به دراز و کنار به کنار خوابیدیم، بی زیر و روانداز. نمی‌خواستم به وسایل خواهرم دست بزنم. صبح فردا دوستان به بیمارستان رفتند و باقر را پس از ترخیص به منزل رساندند... به خیر گذشت. بعد از آن هم باقر هرگز به رو نیاورد، یا به خاطر نیاورد که آن شب کذایی خانی آمد و خانی رفت. التماسم به دوستان هم ظاهرا ثمری نداشت که قصه پخش نشود، هنوز که هنوز است، بعد از سی سال، داستان مم باقر با همین عنوان بر هر سر بازاری هست

در دو سه قسمت بعدی قدری سریعتر می‌روم تا ببندم این پرونده را که ملال آور خواهد شد بیشتر از این. هر چند خوانندگان، با لطف می‌خواهند که شرح و تفسیر را طولانی کنم

پلی تکنیک تهران، قسمت ششم
پلی تکنیک تهران، قسمت هشتم

وصیت‌نامه هایلیگنشتات

2008-10-06T19:39:00.000-07:00

چنین روزی بود، 206 سال پیش، که مصاعب و مصایب زندگی بتهوون را واداشت به اندیشیدن به خودکشی. روز ششم اکتبر 1802 در قریه هایلیگنشتات نزدیک وین

بخت خوش آدمیان را اما، از این قصد شوم منصرف شد بی‌فاصله. ولی وصیت‌نامه‌ای که نگاشت خطاب به برادران، باقی ماند به عنوان سندی از شوربختی یک هنرمند. به وصیت‌نامه هایلیگنشتات معروف شد. متن کامل آن را در وبلاگ انگلیسی بخوانید. اینک چکیده‌ای از آن

آی آدمها که مرا بدنهاد، خیره سر و انسان گریز پنداشته‌اید... چه بی‌انصافید، علت این همه را نمی‌دانید.... از شش سال پیش مبتلا شده‌ام به بیماری لاعلاجی که پزشکان نالایق بدترش کرده‌اند... چطور می‌توانم به مردم بگویم بلندتر صحبت کنید، فریاد بزنید، من کرم!... از حسی محرومم که بیشتر از هر کس نیازش دارم، حسی که روزی در من بهترین بود... تنها تقوی است که نجات بخش آدمهاست و نه پول. بارها قصد انتحار کردم، فقط تقوایم به نجات آمد... خدا نگهدار، مرا فراموش نکنید، شایستگی آن دارم که انسانها گاهی مرا به یاد آرند... برای برادرانم کارل و یوهان که بخوانند و بعد از مرگم عمل کنند

طنز روزگار اما، این روز نیک بختی من بود... بیست وشش سال پیش در چنین روزی با همسر نازنینم ازدواج کردم. عجیب بود. زادروز او یکم شهریور را وعده کردیم، عمویم فوت کرد چند روزی پیشتر. به روز تولد من بیست وپنجم شهریور مؤکولش کردیم، خاله‌ام درگذشت. چهاردهم مهر اما سر گرفت ولیمه عقدکنان. سنه 1361 بود

جیاردینو آرمونیکو

2008-10-01T18:49:00.000-07:00

امروز با یکی از همکاران که فارغ‌التحصیل نوازندگی ترومبون است از دانشگاه بریتیش کلمبیا (یو بی سی) و مثل اکثر موسیقیدانان دنیا از بد حادثه به نقشه کشی سازه رو آورده، در مورد ارکسترهای مجلسی گپ می‌زدیم، آنسامبل ایتالیایی جیاردینو آرمونیکو را معرفی کرد و نقدا سی دی کنسرتوهای چهارفصل ویوالدی را با این اجرا در اختیارم گذاشت به امانت. ویوالدی که نیست، شاید بتوان گفت ویوالدی سده بیست ویکم! ولی لذت بردم از اجرا. یک کار جدید است و بسیار زیبا. عجیب است که کار این گروه را نشنیده بودم، حتی گرمی 2001 را هم برده برای اجرای آوازی آثار ویوالدی با همکاری بارتولی، سوپرانوی پرآوازه

موومان اول از کنسرتوی اول، بهار را با مختصر شرحی از این آنسامبل فوری تهیه کردم تا در لذتی که بردم شریک شوید. ببینید

بلیت فیلم مجانی با مخلفات

2008-09-29T19:28:00.000-07:00

پنج سال و چند ماه است این سر دنیا هستم، هنوز مکاشفاتم ادامه دارد... هر وقت این کلمه مکاشفه را می‌گویم یا می‌شنوم به نظرم می‌رسد فقط به امور روحانی مختص است، شاید با تداعی ناخودآگاه مکاشفات یوحنی از عصر جدید. ولی نیست، از باب مفاعله است و کشف کردن افاده می‌کند به طور عام... بماند

اینجا خیلی معمول است، برای عذرخواهی یا دلجویی خدمتی مجانی می‌دهند. بارها در مورد اطعمه و اشربه برایم پیشامد کرده... پیتزایی سفارش دادم مثلا، وعده به پانزده دقیقه دادند، شد بیست دقیقه، یک کارت دادندم به همان مبلغ، حدود سی و چند دلار، برای نوبت بعدی. در قهوه‌خانه‌ها که خیلی معمول است این قصه. تا بگویی قهوه سرد است مثلا، عذرخواهی می‌کنند تمام قد و کارتی می‌دهند برای قهوه مجانی دفعه بعد. فقط در سینما ندیده بودم این را، یا به قول فرنگ رفته‌ها در تأتر. معترضه بگویم، عذرخواهی تمام قد پا بوسیدن یا تعظیم و سر به آستان ساییدن نیست اینجا، اظهار تأسفی است صمیمانه

آخر هفته بود... حرف حرف می‌آورد، در یکی از شرکتهایی که در تهران کار می‌کردم آنجا، مستخدمی گیلانی بود، از بچه‌ها شنیده بود ویکند، تصور داشت یعنی تعطیلی مثلا. چهارشنبه عصر که می‌شد با لهجه گیلکی می‌گفت داداش جان، ویکند آخر هفته خوش بگذرد! باری، آخر هفته بود، رفتیم سینما، فیلم زنان با بازی مگ رایان. سه چهار دقیقه‌ای گذشت از چهار وربع که موعد شروع فیلم بود، خبری نشد. تا پا شدم بروم ببینم چه خبر است، کنترلر آمد و اعلام کرد که پروژکتور اشکالی دارد، تا پنج دقیقه درست می‌شود. پنج دقیقه شد ده، این بار خانمی پا شد و رفت برای کسب خبر. باز کنترلر آمد و بعد از عذرخواهی و تشکر از صبوری حاضران، گفت فیلم تا یک دقیقه دیگر شروع می‌شود، ولی به هر نفر یک کارت رایگان برای یک فیلم دیگر داده می‌شود. با عادتهای دیرینه ایرانی که در لایه‌های خاکستری یا هر رنگی، رسوب کرده با خودم گفتم چیزی گفت و رفت. فیلم که تمام شد اما، دخترکی پشت در منتظر بود، به هر نفر یک کارت فیلم مجانی داد و یک کوپن سه دلار تخفیف در تنقلات، هر دو با یک سال اعتبار! فقط برای پانزده دقیقه تأخیر، حداکثر

ده دوازده دلار بلیت و سه دلار تنقل رقمی نیست جدا، کیف می‌کنم از تفاوتهای فرهنگی، دلیلی که به این سر آبم کشاند. خوشحالم که انتخابم درست بوده

سالها پیش، این هم حسن ختام، دخترم را برده بودیم مینی شهر بازی یا کلبه بازی یا چنین اسمی، بالای باشگاه پرسپولیس آخر جاده قدیم. در صف یکی از بازیها بودیم، کسی آمد زد توی صف، اعتراض کردم، متصدی آن بازی سر من هوار کشید چه خبر شده. رفتم دفتر مدیر محترم، یا مدیریت محترم و داستان را گفتم. گفت فرصتی ندارد برای این مسایل بی‌اهمیت. شاکی که شدم فریاد زد تا عینکت را توی چشمت فرو نکرده‌ام برو! ترسیدم و رفتم. حتی نمی‌دانستم مشت زدن چه طوری است اگر لازم شود... هنوز این صدا در گوشم می‌پیچد، ولی حالا با تجسم این که عینکم رفته توی چشمم خنده‌ام می‌گیرد. اولین جرقه هجرت بود این

التون جان

2008-09-17T18:44:00.000-07:00

سر التون هرکول جان، خواننده راک، آهنگساز و پیانیست انگلیسی در بیست وپنجم ماه مارس 1947 متولد شد. صدای مخملی تنور التون جان، که مدتی است بیشتر به سمت باریتون میل کرده، از زیباترین صداهای سده پیشین به شمار است

التون جان در چهار دهه فعالیت هنری، همیشه در موسیقی راک و هم پاپ مطرح بوده، و به خصوص جوانان دهه هفتاد بیشترش می‌شناختند و دوست داشتند. فروش بالای دویست میلیونی صفحه‌هایش، او را در جایگاه موفق‌ترین هنرمند نشانده است

التون جان تا کنون پنج جایزه گرمی برده و یک اسکار. پنجاه آلبوم در رده برترین چهل آلبوم داشته و شانزده آلبوم در رده برترین ده آلبوم. همین‌طور چهار اثر رده دو و نه اثر رده یکم او را رقابت ناپذیر کرده است. یکی از زیباترین ترانه‌های او "ورای شصت سال" است که در دهه طلایی هفتاد اجرا کرد. ملودی ملانکولیک این اثر و زخمه‌های هارپ که صدای جان را همراهی می‌کند، همراه با شعر قشنگ ترانه، آن را بی‌نظیر کرده در چندین دهه موسیقی پاپ و راک غربی

برنی تاپین، ترانه‌سرای همکار جان، در سال 1997 اشعار "شمعی در باد" را طوری تغییر داد که با حادثه تصادف و فوت پرنسس دایانا مربوط شود. این ترانه که جان در مراسم تذکر پرنسس محبوب اجرا کرد، بهترین تک ترانه همه دوران شد، با فروش پنج میلیون نسخه در بریتانیا و سی وسه میلیون نسخه یا 55 میلیون پوند در سراسر جهان. و البته یکی از گرمی‌های التون جان را هم این ترانه برایش به ارمغان آورد در رشته بهترین اجرای آوازی پاپ مردان

التون جان قسمتی از شهرتش را، بی‌تردید، مدیون قصه‌هایی است که در حیطه زندگی خصوصیش در افواه جریان داشته همواره، چه از نظر ارتباطهای کاملا شخصی و چه از جنبه اعتیاد به الکل و مواد تخدیرگر. اولین بار در گفت وگویی با مجله رولینگ استون بود که آشکار کرد دو جنسی بودنش را، ولی اضافه کرد، به اعتقادش، هر انسانی دو جنسی است در مراتبی. حتی در روز والانتین سال 1984 با مهندس آلمانی، رناته بلائل ازدواج کرد در سیدنی. ولی این پیوند به جدایی انجامید چنان که انتظار می‌رفت. بعد از آن بود که دیگر تردید را کنار نهاد و رسما اعلام کرد که هم‌جنس‌گراست

التون جان در اوان جوانی گرفتار اعتیاد به الکل و کوکایین شد و سالها از این علت زجر کشید. سرانجام در سال 1990 بود که عزمش جزم کرد و در کلینیکی بستری شد برای ترک بلا. بعدا حتی کمک رسانی جدی شد به معتادان. مایکل جکسون در سال 1997 تقدیم جان کرد ترانه‌اش را با عنوان "خون بر رقصگاه" در قدردانی از کمک جان به او در ترک استفاده بی‌رویه از داروهای مسکن

اجرای التون جان را از ترانه جاودان ورای شصت سال ببینید

پلی تکنیک تهران، قسمت ششم

2008-09-15T20:25:00.000-07:00

با شروع سال دوم، هم کالجیهای سال پایینی وارد می‌شوند. در کلاسهای مشترک خیلی زود دوستم می‌شوند دو حمید، تقوی‌منش و پاکنشان. حمید تقوی‌منش ویولن می‌زند و گیتار و ارگ، و از خانواده‌ای است موسیقیدان: پدرش حرفه‌ای است، با خوانندگان مشهور ویولن می‌زند و به خصوص فلوت، برادرش هم ارگ نوازی حرفه‌ای است... کنار پنجره‌ای در ساختمان علوم پایه ایستاده، تصنیفی از سیاوش (حالا استاد شجریان) زمزمه می‌کند، می‌گویم سر نت می‌خوانی، تعلیم دیده‌ای؟ سر صحبت باز می‌شود

حمید پاکنشان بعدها معدل چهاری می‌شود، چهار ممیز دو صفر. خط می‌کشد و نشان که از هم‌سالان ما جلو خواهد زد. حساب می‌کنیم که هر چقدر زیاد واحد بگیرد، با احتساب پیش‌درسها، پشت درس تئوری ساختمان (الآن تحلیل سازه) می‌ماند و به ما نمی‌رسد. همین فتح می‌کند بابی را در نام‌گذاری پنج حمید تا خلط نشوند. این پاکنشان حمید تئوری نامیده می‌شود بعد از آن. تقوی‌منش که قدری کم حس و حال است می‌شود حمید بی‌رمق. دیگری که دندانهایی درشت دارد و متبسم که می‌شود شانزده جفت دندانش بیرون می‌زنند به نام حمید دندان مفتخر می‌شود. چهارمی که پایش را به زمین می‌کشد به وقت قدم برداشتن حمید سوسمار نام می‌گیرد، و بالاخره آخری که وقتی زنگ در خانه‌ای را می‌زند صدایش از در و پنجره بهتر از آیفون شنیده می‌شود حمید استریو خوانده می‌شود بعد از آن

استریو گفتم، یادم به نوارهای آن زمان افتاد. صفحه‌های موزیک پاپ که وارد می‌شد، تکثیر می‌کردند روی نوار کاست چندین شرکت، دو سه تاشان بهتر بودند و پر فروش. یکی شرکت تومبا بود که بیشتر با سری "فست" که نوارهای سریالی آهنگهای تند بود مناسب مهمانیها، معروف شد و محبوب که تا نمره‌های بیست و سی هم رسید. در واقع گلچین می‌کرد آهنگهای تند را از آلبومهای مختلف همه خواننده‌ها. بعد سری "لاو میوزیک" هم بیرون داد به همان شکل. دیگری سانی بود که اسمش را با دو ان می‌نوشت، لابد برای این که با سونی اشتباه نشود. سری "اولد سانگز" سانی هم در پنج والیوم دست به دست می‌شد و هنوز هم کیمیاست، هر چند دیگر از اولد به عصر حجر تغییر یافته! سومی هم شرکت رودکی بود که مثل آن دو، نوارهایش کیفیتی خوب داشت، ولی چون برای جلوگیری از کپی، هر دو سه دقیقه در آهنگها صدایی شنیده می‌شد انکرالاصوات که "استریو رودکی مقابل تالار رودکی" چندان مشتری نداشت مثل آن دو دیگر. نمی‌دانم اگر این آهنگها نبودند نسل بعد از ما چه می‌کردند، که در میان کارهای بی‌سر وته رپ و هوی و چه و چه، بیشتر به آثار دوره ما گوش می‌دهند و ظاهرا آبا و بی‌جیز و بانی‌ام را بیشتر از ما دوست دارند

باری، زبان 203 را واتکینز نامی درس می‌دهد، در ویتنام تیر خورده و پاهایش کوتاه و بلند است، قدری لنگ می‌زند. در همین کلاس است که با بهروز صمیمی می‌شوم. هیچ وقت یادم نمی‌رود، قبل از یکی از جلسه‌ها در پله‌ها به مستر واتکینز برمی‌خورم، می‌پرسد حالت چطور است، می‌گویم ممنون، می‌گوید خوب ممنون، یا بد ممنون، یا چه ممنون؟! ملکه ذهنم می‌شود این درس بیرون از کلاس

وحشتناک‌ترین درسی که در همه عمر با من می‌ماند ترسش، ترمودینامیک است، هنوز هم نمی‌فهمم آنتالپی و آنتروپی چیست، هرچند حالا دوست دارم بدانم و نمی‌شود بی معلم. آخر ترم با سختی می‌گذرانم درس را با ذکر خیری از حضرت ناپلئون! سالهای سال بعد، همکاری دارم پزشکی نام که از مهندسان برجسته مکانیک است، برایم توضیح می‌دهد که چرا درسهای اختصاصی مکانیکیها برای راه وساختمانیها سخت است، یا لااقل دلچسب نیست. درست می‌گوید: در درسهای ما مثل مقاومت مصالح، با المانهایی ملموس مثل تیر و ستون شروع می‌کنند و بعد به یک جسم کلی با شکل عمومی تعمیم می‌دهند مطلب را. در درسهای خاص رشته مکانیک برعکس، جلسه اول آقای معلم یک آمیب بزرگ می‌کشد و می‌گوید این حجم کنترل است! بعد نیروهایی خارج آن می‌گذارد و آن را آنالیز می‌کند. وقتی خوب فهمیده شد مطلب، یا در واقع فهمیده نشد راستش، آن وقت نوبت مثالهای خاص داستان می‌رسد، مثل فواره و لوله و کانال روباز

از دفتر خاطرات، جمعه 12 شهریور
شنبه و یکشنبه پشت هم امتحان ریاضی سه و روانشناسی داشتم. هر دو خوب شد
چند روز پیش مهرداد گفت مادرش دنبال شعری می‌گشته که با ژ شروع شود، فی‌البداهه گفتم
ژنده‌پوشی دوش در دیگر جهان
نغمه‌ها می‌خواند از راز نهان
گفت ما را زینهار از دام عشق
کان زچنگ آرد برون هر دو جهان

این همه از درسهای ترم سوم گفتم، در اواخر آذر ترم منحل شد! تا سال پنجاه وهفت دو بار دیگر هم این اتفاق خواهد افتاد. تا صدایی بلند شود از طرفی، آقایان مدیران در دانشکده را می‌بندند و ترم را منحل اعلام می‌کنند، خلاص. بیشتر وقتم در یکی دو ماه بعد صرف کمک به خواهرم یا در واقع مادرم در نگهداری برانوش می‌شود که بیشتر از اندازه دوستش دارم

راستی، دو بلاگ برای انجمن فارغ‌التحصیلان پلی‌تکنیک تهران در بریتیش کلمبیای کانادا راه انداخته‌ام، یکی فارسی و یکی انگلیسی، اگر دوست داشتید ببینید

پلی تکنیک تهران، قسمت پنجم
پلی تکنیک تهران، قسمت هفتم

پلی تکنیک تهران، قسمت پنجم

2008-09-11T19:46:00.000-07:00

قصه به آنجا رسید که بعد از تعطیلی نوروز، دوستان کم‌کمک باز می‌گردند از شهرشان... اینک ادامه داستان، هرچند با دو ماهی تأخیر. پوستم را کنده‌اند در این دو ماه که چرا نمی‌رسد قسمت پنجم، باعث خوشحالی است، چرا پنهان کنم

از دفتر خاطرات، جمعه 20 فروردین
دانشکده کم‌کم رنگ همیشگی را می‌گیرد. بیشتر بچه‌های شهرستانی برگشته‌اند و فعالیتی مجدد دیده می‌شود.دوشنبه آینده امتحان نیم ترم فیزیک دارم و دو هفته دیگر امتحان استاتیک. غمی بر دلم نشسته سنگین. عجب داستانی است این غروب جمعه. با دوستانت باشی یا تنها، کاری داشته باشی یا بی‌کار، فرق نمی‌کند، دل می‌گیرد بدجور. تصور می‌کردم من این طورم، تا فهمیدم همه چنینند، با درجاتی

باری، از قلم افتاد مسعود جمالی، نازنین دوستی که مکانیکی است، برادر شوهر خواهرم، یک سالی هم بالاتر. سنتورزنی جدی است، مثل استاد پایور چابک و خوش تکنیک

می‌رسیم به آخر ترم دوم... در اواسط تیرماه گرما هلاک می‌کند و فشار درس و امتحان بیداد. از همین روزهاست که عصری امتحان ریاضی دو داریم. از صبح خوانده‌ایم مثل... مثل بچه‌های خوب! بعد از ناهار جلوی سلف سرویس کنار حوض بزرگ نشسته‌ایم. مرضی به جان می‌افتد، به مرتضی می‌گویم چند می‌گیری بپری در آب. می‌گوید بیست تومن. می‌گویم زیاد است، ده تومن می‌دهم. دوستی دیگر، خاطرم نیست که بود، می‌گوید من می‌پرم! ده تومن را می‌گیرد و شیرجه‌ای جانانه می‌زند در آب نیم متری حوض، که تمیز است از بختش. بیرون که می‌آید، مثل این که تازه می‌فهمد کجاست و چه کرده، دست مرتضی را می‌گیرد و کشان به وسط حوض می‌برد. پس می‌بینم هوا را، از مهلکه می‌گریزم. ولی آن روز هر که از آن حوالی رد می‌شود سرنوشتی محتوم دارد، خیس می‌شود از سر تا پا! چه قصه‌ها که نمی‌سازند بعدها کسانی که بی‌خبرند از اصل ماجرا. معروف‌ترین قصه آن که صنفی‌ها خطاکردگان را آن روز به حوض پرت می‌کرده‌اند! هنوز می‌شنوم این روایت را بعد از سی ودو سال

از دفتر خاطرات، شنبه 28 فروردین
پریشب در بیمارستان آریا پسرکی نازمتولد شد که عنوان دایی بر من گذاشت! بر اساس سندی رسمی که امروز من و پدرش از دفتر ثبت احوال گرفتیم، نامش آقای برانوش جمالی شد. آن شب، درست در لحظاتی که برانوش تلاش می‌کرد به دنیای هستی ورود کند، پرستاران مجاور اتاق زایمان نواری گذاشته بودند با صدای بلند، ستار می‌خواند: مرا زیباپرستی، داده عشق و زاده مستی، رنج هستی برده از یادم

هنوز خیلی زود است بدانم، هجده سال بعد آقای برانوش جمالی در تصادفی رنج هستی را از یاد می‌برد. درست شبی که تلفنی از من می‌خواهد فردا روزش در انتخاب رشته‌های کنکور کمک کنم. بماند

از دفتر خاطرات، سه‌شنبه 18 خرداد
ماه پیش ارکستر مجلسی اشتوتگارت با رهبر نامدارش کارل مونشینگر در تالار رودکی برنامه داشت. به کلی فرق داشت اجرا با آنچه در صفحه‌هاشان شنیده‌ام. خیلی ضعیف بود کارشان. سرخورده شدم
چند روز بعد هم، جمعه دهم اردیبهشت، یازده صبح، امین‌الله حسین با گروه باله فرانسوی همراهش باله شهرزاد را روی صحنه برد. فوق‌العاده بود. قرهای ریزی که بالرین فرانسوی با راپسودی ایرانی نمره 2 در چهارگاه می‌داد مو راست می‌کرد از افتخار و شعف
پس فردا ارکستر مجلسی تولوز فرانسه برنامه خواهد داشت. هفته دیگر هم آخرین برنامه ارکستر سنفونیک در این فصل خواهد بود که تکنواز آن ویولنیست افسانه‌ای، روجیرو ریچی است

برای ترم تابستانی شش واحد درس می‌گیرم، ریاضی سه و روانشناسی. ریاضی را شمس نامی درس می‌دهد، همیشه سیگاری بر لب دارد و با ابرویی بالا انداخته نگاهت می‌کند، با ظن! روانشناسی را دوست دارم. کتاب نورمن ال مان را مهربان معلمی درس می‌دهد که نامش نیست در خانه حافظه. از معدود درسهاست که آخر ترم صد می‌گیرم از صد

برادر مهرداد قادری که از ابواب جمعی هماست، برای من و مهرداد کارت می‌گیرد برای باشگاه هما. هفته‌ای دو سه روز با هم می‌رویم، یک ساعتی شنا می‌کنیم و بعد معلم تنیس مهرداد می‌شوم. خیلی زود یلی می‌شود. حریفی می‌شود قدر

در چشمی بر هم زدن، تابستان تمام می‌شود. به یمن گذراندن ریاضی سه در تابستان، که پیش درس کامپیوتر است، این درس را می‌گیرم با دکتر پایافر. با آلگوریتم شروع می‌کند، و فلوچارت و بعد برنامه‌نویسی فورترن. بهترین تمرین این مبحث هم، همیشه بوده و همیشه خواهد بود، تهیه فلوچارت و نوشتن برنامه برای حل معادله درجه دوم. بعد از کلاس به مرکز محاسبات می‌رویم و کارتهای ورودی آی.بی.ام 370 را پانچ می‌کنیم. بعد آنالیز عددی هم به درس اضافه می‌شود که خود بهترین خوراک برنامه‌نویسی است. این هم از درسهایی است که نمره عالی می‌گیرم. دکتر پایافر اسمم را به مرکز محاسبات می‌دهد برای کار نیمه وقت، در واقع دو سه ساعت در هفته

اقتصاد مهندسی، نقشه کشی ساختمان، دینامیک و زبان 203 الباقی درسها هستند. و البته استاتیک، که این بار با دکتر امیرصدری می‌گیرم. این دکتر امیرصدری همان است که در البرز ترسیمی ورقومی درسمان می‌داد. چندان به دل نمی‌نشیند، تغییر گروه می‌دهم و باز با مهندس اشتری می‌گیرم. دینامیک را جوانی درس می‌دهد تازه از فرنگ برگشته، دکتر خویی نام، دوست می‌شویم و تا مدتها می‌مانیم. بعدتر در رسیتالم هم حاضر می‌شود با لطف. این رسیتال هم قصه‌ای است برای خود. بماند برای قسمت بعد

پلی تکنیک تهران، قسمت چهارم
پلی تکنیک تهران، قسمت ششم